De PlayStation 5 doet alles beter dan zijn voorganger
Bijna niets op een PlayStation 5 gaat traag, lelijk of moeizaam. Dit is de snelste en soepelste console ooit gemaakt, al draait ‘ie maar één game tegelijkertijd en is de backward compatibility los van de techniek weinig ambitieus. Dankzij de verwachte Sony-games en een futuristische controller is de PlayStation 5 veelbelovend in vrijwel iedere zin van het woord. Een grootse console, letterlijk én figuurlijk.
Om deze recensie te kunnen schrijven hebben we ruim anderhalve week met de PlayStation 5 doorgebracht. We hebben Marvel’s Spider-Man: Miles Morales en Astro’s Playroom uitgespeeld en tig PlayStation 4-games op het apparaat gespeeld. De driedimensionale audio konden we helaas niet testen.
Deze recensie is opgesplitst in drie delen: hardware, het besturingssysteem en de games. Daarna volgt de conclusie. Deze recensie is ongeveer vijfduizend woorden lang en duurt twintig minuten om te lezen.
Je kunt ook luisteren naar de bijhorende Gamer.nl Podcast.
De hardware
Dit zijn de precieze specificaties van de PlayStation 5:
• CPU: 8x Zen 2 Cores 3,5GHz
• GPU: 10,28 teraflops, 36 CU’s op 2,23GHz (zonder volledige RDNA 2, maar hierover bestaat onduidelijkheid)
• Externe Memory Interface: 16GB GDDR6/256-bit
• Geheugenbandbreedte: 448GB/s
• Interne opslag: gemodificeerde 825GB ssd
• IO Throughput: 5,5GB/s (‘raw’), typical 8-9GB/s (‘compressed’)
• Externe opslag: Een NVMe-ssd op ‘Sony’s lijstje’ of (puur voor opslag) een harde schijf
Gamer.nl beschikt over de duurste PlayStation 5: de versie mét diskdrive van 500 euro. Er is ook een versie zonder diskdrive beschikbaar op release. Die is honderd euro goedkoper. Anders dan bij de Xbox Series X en S verschillen de twee consoles inhoudelijk niet van elkaar. De een heeft een diskdrive, waar die in de ander ontbreekt. Dat is het enige verschil. Houd er wel rekening mee dat de PlayStation 5 maar één digitale winkel heeft, en die winkel is van Sony zelf. Er is dus geen concurrentie.
De interne opslag van 825 gigabyte raakt net als op de Xbox Series X tamelijk snel vol, zeker als je gebruikmaakt van de backward compatibility. Soms nemen PlayStation 4-games meer ruimte in beslag dan PlayStation 5-games. Miles Morales is bijvoorbeeld 2GB groter op de PlayStation 4 (in totaal 52GB). Bij Call of Duty: Black Ops Cold War is dat juist weer andersom. Hoe dan ook: de diskdriveloze versie van de console beschikt niet over meer opslagruimte dan de normale versie van de console. De opslag kun je op beide platformen extern uitbreiden. Daarover later meer.
©GMRimport
Dankzij de HDMI 2.1-poort - in de toekomst de standaard - zijn framerates tot en met 120 fps mogelijk in 4k. Ook 8k in 60 fps is mogelijk. In dat opzicht verschilt de console niet van diens concurrent, de Xbox Series X.
8k wordt als optie geadverteerd, maar is toekomstmuziek. Het is niet eens de verwachting dat het performance target, ‘4k/60fps’, zonder concessies behaald wordt. Nieuwe dynamische belichting middels real-time raytracing is bijvoorbeeld mogelijk, maar indien ingeschakeld draait een game zeer vermoedelijk op een lagere framerate dan 60 fps óf op een lagere resolutie dan 4k. De PlayStation 5-versie van Devil May Cry 5 draait volgens de ontwikkelaar bijvoorbeeld in 1080p met raytracing op 60 fps. Logisch: Je kunt simpelweg geen high-end pc-taferelen verwachten van een spelcomputer van 500 euro.
In de praktijk zullen veel games waarschijnlijk in 4k of een iets lagere dynamische resolutie draaien op 60 fps, zonder raytracing aan. Met raytracing en 4k ingeschakeld kiezen ontwikkelaars vermoedelijk voor 30 fps. 120 fps mét raytracing of in 4k is de komende tijd in grote titels niet aan de orde. Of dat uitmaakt is een ander verhaal. Als je je verheugt op 120 fps, heb je daar alle reden toe. 120 fps is moeilijk te omschrijven, maar als je het eenmaal voelt en gewend bent, ben je meteen om.
We hebben dit niet op de PlayStation 5 kunnen testen. We beschikken niet over games op de PlayStation 5 die dat op dit moment ondersteunen.
©GMRimport
De grootste innovatie zit ‘m in snelheid: de PlayStation 5 is bizar snel. De console wordt geleverd met een bijzondere PCIe 4.0-ssd van 825 gigabyte. Met 5,5GB/s zonder compressie en oplopende snelheden tot 8 à 9GB/s mét compressie, hebben we hier te maken met een beest van een ssd. Ja, de opslag is 175 gb minder dan de Xbox Series X. Ook een geheugenbandbreedte van 448GB/s doet wenkbrauwen fronsen. Maar de snelheid van de ssd maakt dit allemaal goed. Deze ssd is heel snel. En dan bedoelen we ook echt, écht heel erg snel.
Omdat we niet beschikken over dezelfde games op zowel de PlayStation 5 als de Xbox Series X, is het helaas moeilijk de twee consoles te vergelijken. Later in de tekst gaan we in op bijvoorbeeld de opstarttijden van games. Deze ssd kan daarnaast bijna in real-time textures laden. Ook dat verschil is groot met een harde schijf: games kunnen omgevingen afwisselen zoals dat nooit eerder mogelijk was. Je gaat dingen in games meemaken die eerder simpelweg niet konden. Wat dat betreft is deze nieuwe consolegeneratie echt een fikse upgrade.
Je kunt het interne geheugen overigens upgraden middels ssd’s die door Sony als ‘ondersteund’ worden aangemerkt. Maar dat lijstje is er op moment van schrijven nog niet, en dat is ook niet zo vreemd: op lancering is deze optie niet beschikbaar. Het gaat in elk geval om M2-ssd’s met een PCI Express 4.0-interface. In de toekomst gaan er enkel meer van deze ssd’s verschijnen. Tot slot: een Dolby 5.1 of 7.1-setje of -headset aansluiten via een optische uitgang is er helaas niet meer bij. Sony heeft net als Microsoft besloten de optische uitgangen in de nieuwe consoles achterwege te laten.
©GMRimport
Uiterlijk, warmte en geluid
Als jij een PlayStation 4 Pro kocht en geen fan was van de inbegrepen straaljager, hebben we goed nieuws. De PlayStation 5 maakt zo goed als geen geluid en wordt niet opvallend warm, ook niet na twaalf achtereenvolgende speeluren. Je hoort de diskdrive soms spinnen, ongeveer net zo zacht als in de Series X, maar dat geluid levert niet genoeg decibel op om als storend te worden ervaren. De console is wat dat betreft een gigantische verbetering ten opzichte van zijn voorganger. De kanttekening laat zich raden: het is de vraag hoelang de console werkelijk stil blijft.
In het verleden gold: des te meer jaren de console meegaat, des te meer geluid de console maakt. Maar er waren altijd uitzonderingen. Of dat ook voor deze nieuwe generatie consoles geldt is moeilijk in te schatten, maar de moderne koelingsmethodes beloven veel goeds. Een gigantische fan in de PlayStation 5 zuigt aan beide zijkanten van de console lucht aan. Daarnaast gebruikt de console
. Dat is hele chique koelpasta om de thermische geleidbaarheid te verhogen tussen de processor en de gigantische heatsink. Dat is best wel cool.