Universe at War is de tweede strategiegame van de Amerikaanse ontwikkelaar Petroglyph. Deze in Las Vegas gevestigde studio is alles behalve onbekend met het strategiegenre, zo hebben ze eerder het tegenvallende Star Wars: Empire at War ontwikkeld. Bovendien bestaat een groot gedeelte van het team uit voormalig Westwood-medewerkers, waar ze werkten aan de Command & Conquer-reeks. Maar leidt jarenlange ervaring ook tot een goede game? Universe at War toont weinig sympathie voor de mensheid. Ons volkje staat namelijk onderaan de voedselketen. We zijn slechts het vastgeplakte stukje kauwgom onder de schoen (poot in dit geval) van onze vijand. Aan het begin van Universe of War is het lot van ons volkje al bezegeld, alles en iedereen op aarde is uitgeroeid op enkele soldaten in Washington DC na. De grote boosdoener is de Hierarchy. Dit buitenaardse ras reist al millennia van planeet tot planeet om die vervolgens verwoest en brandend achter te laten. Daar tegenover staan de Novus, mensachtige robots (of robotachtige mensen, ik zie geen verschil) die proberen de aarde te beschermen van totale verwoesting. Uiteindelijk komen ook de eeuwenoude Masari zich met de strijd bemoeien. Het gevecht om het welzijn van onze planeet is officieel aangebroken.

Aangezien de mensheid al vrij snel van het slagveld wordt geveegd, is het niet mogelijk om met de mensheid aan het gevecht om onze planeet deel te nemen, op een proloogmissie na. Wat overblijft zijn de drie hierboven beschreven rassen: de Hierarchy, Novus en Masari. Deze drie rassen zijn compleet verschillend en hiermee onderscheidt Universe at War zich vrijwel meteen van zijn concurrentie. Universe at War is de eerste strategiegame waarin de facties onderling dusdanig verschillen dat het daadwerkelijk de gehele manier van spelen beïnvloedt. Het voelt erg verfrissend aan. Het eerste ras, de Novus, kan zich verplaatsen via met elkaar verbonden paaltjes. Wanneer twee of meer van deze 'paaltjes' met elkaar in verbinding staan ontstaat er een transportlijn waarover de eenheden zich razendsnel kunnen verplaatsen. De Hierarchy is precies het tegenovergestelde van de Novus en heeft geen basis zoals we die kennen uit 'normale strategiegames'. Een log vierpotig laserschietend gevaarte dat alles wat zijn pad kruist fijnstampt vervult namelijk de rol van (mobiele) basis. Vanuit dit grote stuk blik maak je je manschappen aan en dirigeer je ze over het slagveld.

De Masari ten slotte is een oud ras dat duidelijk geïnspireerd is op de hoogtijdagen van Egypte. De Masari heeft een 'light'- en 'dark'-mode, wat gepaard gaat met leuke visuele effectjes.  In de 'dark'-mode zijn je troepen sneller en krijgen ze extra incasseringsvermogen, daarentegen kunnen je luchteenheden niet langer vliegen en zijn dus gedoemd lopend verder te gaan. Echter van drastische verschillen tussen deze twee modi is nauwelijks sprake. Van alle verzonnen rassen vind ik de Masari desondanks het meest geslaagd, aangezien zij visueel het interessants zijn en wat traditioneler spelen. Maar dat is ook deels persoonlijke smaak natuurlijk.  Al bij al heeft Petroglyph de troepen uitstekend gebalanceerd. Nergens kreeg ik het gevoel dat een factie superieur was en ze vullen elkaar uistekend aan. De gameplay voelt heerlijk oldskool aan. Het doet erg denken aan Command & Conquer: Red Alert, wat natuurlijk niet geheel toevallig is. Over de AI ben ik wat minder te spreken. Wanneer je bijvoorbeeld even niet op je troepen let hebben ze de neiging uit zichzelf weg te lopen. Dit kan irritant zijn en geeft je het gevoel weinig controle te hebben over je eigen manschappen. Ook hadden mijn eenheden af en toe problemen met het opvolgen van simpele commando's, zoals het lopen naar een bepaald punt of het aanvallen van een doelwit.

Op visueel gebied staat Universe at War: Earth Assault zeker zijn mannetje. Het ziet er kleurrijk uit en de rassen zijn zowel grafisch als inhoudelijk compleet verschillend. Daarbij eist het spel niet ontzettend veel vermogen van je PC, waardoor ook mensen met een mindere bedeelde PC zich kunnen mengen in dit universum van oorlog. De rassen hebben ieder hun speciale helden en massa-aanvallen, die zorgen voor extra visueel spektakel. Zo kan de Masari een grote straal vuur uit de lucht laten donderen, wat een smeulend spoor van verdoemenis achter laat. Vooral de grote alien walker van de Hierarchy maakt indruk. Dit gevaarte verwoest alles wat onder zijn mechanische poten terecht komt en laat menig gebouw als een kaartenhuis in elkaar storten. Erg tof gedaan. Qua audio stelt de game daarentegen weinig voor. Wat je vooral hoort zijn zoemende lasers en piepende robots.

Nu is het zo dat een strategiegame het niet hoeft te hebben van zijn singleplayercampagne, deze is immers ondergeschikt aan de multiplayer- of skirmishmode. Toch vind ik dat Universe at War tekortschiet op dat gebied. De campagne wordt eentonig en  is weinig origineel. Ook vecht je veelal in dezelfde omgevingen. Petroglyph heeft veel tijd gespendeerd aan het balanceren van de rassen, en dat is prima, maar daardoor hebben ze wel de missiestructuur over het hoofd hebben gezien. Je begint elke missie met een blik op de wereldkaart, vervolgens word je ingelicht over je volgende missie. De campagne doet wat het moet doen, maar het borduurt voortdurend door op hetzelfde kunstje. Zoek dit op, blaas dat op, bevrijd dit van de aliens, enzovoort. Ook biedt de singleplayercampagne te weinig vrijheid. Universe at War neemt je bij het handje en loodst je zo de levels door. Zo kun je niet optimaal gebruik maken van de mogelijke strategieën. Ik voorspel dan ook dat de meeste mensen de campagne al vrij snel zullen laten voor wat het is, om vervolgens verder te spelen in de skirmish- of onlinemode. Daar komt Universe at War namelijk vele malen beter tot zijn recht.  Universe at War maakt deel uit van het 'Games for Windows'-programma, wat ook betekent dat je kunt kiezen voor een betaald Gold-abonnement. Helaas is het bijna een verplichting deze aan te schaffen. Bepaalde modi zoals Conquer the World zijn namelijk niet speelbaar met slechts een gratis Silver-abonnement. Daarbij zijn ook de multiplayer-achievements alleen te behalen door mensen met een Gold-lidmaatschap. Deze vorm van machtsmisbruik gaat mij veel te ver. Sinds wanneer moeten we ineens betalen voor een service die voorheen gratis was?   Het is toch vooral deze onlinemodus waarin de game uitblinkt. Je merkt vrijwel meteen dat de rassen goed zijn uitgebalanceerd. Daarnaast is het mogelijk bepaalde medailles in te zetten alvorens je begint, deze geven je bepaalde krachten zoals een beter schild of goedkopere productiekosten. Dit maakt elke match onvoorspelbaar want er zijn talloze strategieën toepasbaar. Helaas kunnen de medailles enkel worden gebruikt door mensen met Windows Gold, die daardoor dus een flink strategisch voordeel hebben. Op het tijdstip van schrijven was er geen enkele speler online, vandaar dat ik collega Frans uitnodigde voor een potje online alien asskicking. Wat later was de strijd bijna gestreden. Mijn artillerie stond op scherp en mijn manschappen rukten naar voren tot ik plotseling een 'Synchronization Error' kreeg. Damn you, Petroglyph. Met dit soort problemen horen gamers anno 2008 niet meer geconfronteerd te worden. Of dit in elk potje voorkomt is voor mij echter giswerk; als er niemand online is, is dat lastig te controleren.. Het zou in ieder geval jammer zijn, want de snelle en gevarieerde gameplay leent zich ontzettend goed voor veldslagen via Windows Live