Dat ook het derde Sam & Max seizoen afstevent op de zoveelste triomftocht van ontwikkelaar Telltale mag bijna geen verrassing meer heten. Sinds de eerste aflevering van Sam & Max in 2006 heeft Telltale zich immers niet alleen bewezen als top ontwikkelaar in het point-and-click genre, maar ook als het wonderkind in het gebruik van episodische content. Toch mocht dit derde seizoen geen herhalingsoefening worden van de reeds bewezen succesformule en dus evolueren ook Sam & Max rustig verder.

Invasie van de ruimtegorilla

De laatste zaak van detective Sam, een mollige in pak gestoken hond, en zijn gestoorde, sadistische partner en president van de Verenigde Staten, Max het konijn, stamt al weer uit 2008. The Devil’s Playhouse, zoals het gehele derde seizoen wordt genoemd, belooft echter de lange stilte te verbreken met de grootste zaak die het eigenzinnige detectiveduo ooit heeft gehad. Meer dan in eerdere seizoenen moet het verhaal namelijk een groot geheel opleveren zoals Telltale dat eerder deed met Tales of Monkey Island.

Eerste aflevering The Penal Zone dient als prima introductie voor ieder die de eerdere Sam & Max-games hebben misgelopen, maar zit tegelijkertijd bomvol verwijzingen naar deze games voor fans van het eerste uur. In The Penal Zone landt het ruimteschip van generaal Skun-ka’pe in de straat waar Sam & Max hun kantoor hebben staan. Deze ruimtegorilla is op zoek naar enkele magische objecten die psychische krachten zouden geven aan hun eigenaar. Hoewel de aarde zich vriendelijk opstelt tegenover Skun-ka’pe  zijn Sam en Max overtuigt van zijn kwaadaardigheid, al was het maar omdat Max toevallig vlak voor zijn aankomst een van de magische voorwerpen had gevonden die een visioen van een duistere toekomst opleverde. Het duo besluit Skun-ka’pe te stoppen.

Konijn-ding met psychische krachten

Dat uitgerekend Max dit visioen kreeg is geen toeval, want het konijn blijkt een gave te hebben voor het gebruiken van de magische voorwerpen. Daarmee ontstaat ook de grootste verandering in de serie, want voor het eerst is het mogelijk het gestoorde konijn-ding te besturen. Hoewel Sam het grootste deel van de tijd aangestuurd wordt, kun je altijd het Max-zicht activeren. In dit eerstepersoons perspectief kan Max rond zich heen kijken en zijn verschillende psychische krachten gebruiken. Het zijn deze krachten die de puzzels van Sam & Max zo verfrissend maken.

In The Penal Zone beschikt Max over twee krachten; toekomstzicht en teleporteren. Vooral toekomstzicht levert een geheel nieuwe manier van puzzelen op. Max kan namelijk enkele seconden van de potentiële toekomst van verschillende voorwerpen en personages zien. Zo kun je een puzzel omgekeerd oplossen. Max ziet bijvoorbeeld een dialoog waarin letterlijk twee benodigde voorwerpen genoemd worden. Het is vervolgens aan de speler om uit te vinden hoe deze voorwerpen verkregen kunnen worden. Toekomstzicht maakt de puzzels echter niet zo makkelijk als je in eerste instantie zou vermoeden, want vaak wordt slechts een onvolledige of zelfs alternatieve toekomst getoond. In plaats van de puzzels te vergemakkelijken zorgt toekomstzicht er meer voor dat de oplossingen overzichtelijker worden. Niet langer ben je als speler eindeloos bezig verschillende voorwerpen te combineren, maar redeneer je welk voorwerp het in de toekomst geziene effect kan veroorzaken of juist voorkomen.

De teleporteerkracht op zijn beurt verplaatst Max en iedereen die hij aanraakt naar een bij Sam en Max bekend telefoonnummer. Hiermee kun je niet alleen snel tussen verschillende plaatsen reizen, een welkome toevoeging, maar worden ook een aantal leuke puzzels opgelost. Alle nieuwe afleveringen zullen bovendien nieuwe psychische krachten opleveren, waardoor puzzels gedurende het seizoen potentieel meer variatie met zich mee kunnen brengen.

Gestoorde sfeer

Niet alleen de puzzels zijn sterker geworden, ook de algehele presentatie is flink verbeterd. Dankzij nieuwe lichteffecten, die eerder al in Tales of Monkey Island werden gebruikt, zien de omgevingen er in Sam & Max niet langer zo steriel uit. Het is niet alles wat Telltale heeft gebruikt uit zijn laatste game want de besturing betreft een verbeterde versie van Monkey Island. De sfeervolle jazzmuziek en geniale, maar gestoorde humor geven de game nog steeds zijn eigen unieke stijl. De aflevering is nu zelfs voorzien van een heus introfilmpje zoals we dat uit tv-series kennen en Sam & Max komt meer dan ooit over als interactieve tekenfilm.

Toch kent ook The Penal Zone zijn zwakkere onderdelen. Zo worden in deze aflevering slechts twee nieuwe personages geïntroduceerd, die beiden niet heel noemenswaardig zijn. Ook de locaties lijken een heel stuk kleiner. Naast de straat van Sam en Max en het ruimteschip van Skun-ka’pe worden er weliswaar nog een redelijk aantal andere plekken aangedaan, maar deze hebben vaak niet veel interactieve onderdelen. Toch zijn de kaarten in deze eerste aflevering goed geschud en zet The Penal Zone een niveau dat de volgende vier afleveringen hopelijk kunnen volhouden.