Toki Tori, een klein, plomp, koddig kuikentje, stak op 12 september 2001 voor het eerst zijn gele hoofdje uit het ei op de GameBoy Color. De timing was verre van perfect. De wereld was in de ban van twee instortende torens en de GameBoy Advance, waardoor Toki Tori aan de aandacht ontglipte. Onterecht. Door critici werd Toki Tori geprezen, de mensen die het speelden waren razend enthousiast. Toki Tori verdient een tweede kans, vond Two Tribes, de Nederlandse ontwikkelaar van het spel. WiiWare bleek daarvoor het ideale platform. Voor ontwikkelaar Two Tribes is het heel wat dat Toki Tori als een van de eerste games zal lanceren op het nieuwe WiiWare-platform van Nintendo. De studio telt slechts twaalf vaste werknemers en is gevestigd in Harderwijk, aan de rand van een klein industrieterrein, vlakbij het welbekende Dolfinarium. Daar timmert men al enkele jaren aan de weg, met als voorlopig hoogtepunt de geprezen Nintendo DS-game Worms: Open Warfare 2. Maar ondanks dat succes bleef Toki Tori een speciale rol vervullen bij de ontwikkelaar. “Toki Tori is tot nu toe het enige spel dat we zelf helemaal van de grond af hebben ontworpen. De personages, het concept, het is helemaal ons idee.”, vertelt Martijn Reuvers, een van de oprichters van Two Tribes. “We wilden Toki Tori eigenlijk altijd al een tweede kans geven. Met de komst van de digitale distributieplatformen, was de kans daar.”  De keuze voor het juiste platform was niet zomaar gemaakt.  Reuvers: “We keken eerst naar een Nintendo DS-versie, maar de uitgevers reageerden terughoudend. De DS-markt stond destijds flink onder druk, met de focus op Brain Training-achtige spelletjes, dat uitgevers maar moeilijk te porren waren voor een origineel spelconcept met een vrijwel onbekende, dikke kuiken.” Ook Xbox Live Arcade werd overwogen, men heeft zelfs alle artwork van Toki Tori in high-definition uitgevoerd, “Maar zonder de ondersteuning van een uitgever is het lastig om je spel op Xbox Live Arcade te krijgen. Microsoft houdt graag de touwtjes in handen en stelt een hele lijst eisen op waar je spel aan moet voldoen. Normaal zorgt een uitgever daarvoor, maar als je zelf door de hele mangelmolen moet, kost dat veel tijd en moeite.” En toen kwam WiiWare, wat haast een perfecte match leek voor Toki Tori. “Nintendo stond juist open voor creatieve ideeën en bood ons alle vrijheid. Daarnaast is Toki Tori een perfect spel voor de Nintendo-aanhang en konden we verschillende aspecten van de Wii leuk integreren met het spel. Zo zal Toki Tori je via het Wii Message Board van tijd tot tijd een ansichtkaart sturen waarin hij je op de hoogte houdt van zijn persoonlijke bezigheden.” Toki Tori zou je kunnen omschrijven als een mix tussen Lemmings, Boulder Dash en Lode Runner, maar het is vooral een originele puzzelgame met een typisch begin jaren negentig-gevoel. Het doel is simpel: verzamel alle eieren. Dit doe je door Toki Tori door het level te navigeren en gebruik te maken van verschillende hulpmiddelen. Zo kan Toki Tori bruggen bouwen, vijanden bevriezen, blokken plaatsen en over een kleine afstand teleporteren. Je krijgt aan het begin van het level een aantal hulpmiddelen tot je beschikking en daarmee zul je de klus moeten klaren. Een goede analyse van het level en het creatief toepassen van je hulpmiddelen is noodzakelijk om de latere levels tot een goed einde te brengen. Reuvers wil ons alvast één tip geven: “Het is vaak het beste om eerst te bekijken welk ei je als laatste moet oprapen, waar je niet meer terug kunt als je er voorbij bent. Maar dit is lang niet altijd zo makkelijk te bepalen. Zeker de speciale, moeilijke levels voor de mensen die de hoofdcampagne al hebben uitgespeeld, vergen een behoorlijke inspanning.” De versie van Toki Tori voor WiiWare is uiteraard geen conversie van de GameBoy Color versie, maar van de grond af opnieuw opgebouwd. Niet alleen is het spel grafisch flink opgepoetst, ook de besturing is helemaal aangepast aan de Wii. Het spel is grofweg op drie manieren te besturen: alleen met de Wii Remote, met de Wii Remote én Nunchuk en met de Classic Controller. Wanneer je het spel met de Wii Remote speelt, wijs je met een cursor aan waar Toki Tori naartoe moet lopen. Als ergens voetjes bij de cursor verschijnen, dan betekent dit dat Toki Tori dat punt kan bereiken. Doordat snelle reflexen nauwelijks een rol spelen van Toki Tori, is de besturing met de Wii Remote een handige manier om doelgericht te spelen. Terwijl Toki Tori naar de door jouw aangewezen plek loopt, kun je zelf alweer een stap verder kijken. Wie liever direct Toki Tori bestuurt, kan daarvoor de Nunchuk in zijn hand nemen. Je kunt dan nog steeds tegelijk de Wiimote gebruiken, net wat in de gegeven situatie van pas komt. Voor het ontwijken van een vijand zal de Nunchuk fijner zijn, voor wat heen en weer lopen of klimmen, is de Wii Remote handiger. Wil je Toki Tori alleen maar direct besturen, dan biedt de Classic Controller uitkomst. Voor elk wat wils dus. Of Toki Tori een succes zal worden op WiiWare, is ook voor Two Tribes nog spannend. WiiWare is een nieuw platform waarvan nog geen verkoopcijfers bekend zijn. Reuvers: “Xbox Live Arcade is inmiddels al erg groot, maar WiiWare zal zich nog moeten bewijzen.  De Wii heeft in principe het grootste aantal gebruikers, maar lang niet iedereen heeft zijn Wii op het internet aangesloten.” Daarnaast zou de gelimiteerde opslagcapaciteit van de Wii het succes van WiiWare, en daarmee van Toki Tori, wel eens parten kunnen gaan spelen. “Nintendo heeft weliswaar aangegeven dat je WiiWare titels rustig kunt verwijderen en later weer kunt downloaden, maar het is maar de vraag of dit voor het casual publiek waar Nintendo op mikt, niet teveel moeite is.” Mocht Toki Tori wel een succes worden, dan zou Two Tribes het concept graag verdiepen met een vervolg. Multiplayer en een level-editor behoren tot de mogelijke toevoegingen voor een nieuw deel. Of die ook voor WiiWare zal verschijnen, of misschien wel gewoon in een doosje, houdt men in het midden.