Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord
Achtergrond
From Other Suns

VR Vrijdag: Wat witte heteromannen kunnen leren van vr

“Blijf van mijn kruis af!”

Geschreven door Harry Hol op
In deze tweewekelijkse rubriek gaan we dieper in op virtual reality, de beste games, de controverses en vooral waarom het je zou moeten interesseren. In deze aflevering: in de schoenen van een ander.

“Damn, lekker kontje…” zegt de ruimtesoldaat tegen mij als hij de brug van mijn schip betreedt. Een ongemakkelijke opmerking in elke sociale situatie, maar nog vreemder op het moment dat ik verwikkeld ben in een gevecht met een vijandelijk piratenschip, en de boordcomputer meldt dat vijanden elk moment via teleport kunnen enteren.

“Pardon?” zeg ik.

“Oh! Je bent een gozer! Waarom zie je eruit als een meid?”

From Other Suns is een heel toffe FTL-kloon in vr, die een redelijk onopvallende feature heeft. Er is namelijk geen character-designer. Je krijgt willekeurig een avatar toegewezen en die avatar kan mannelijk of vrouwelijk zijn. Hiermee moet je het doen tot je onvermijdelijke virtuele dood, waarna je in een ander willekeurig lichaam belandt.

From Other Suns

Het feit dat je helemaal geen inspraak hebt in je virtuele gender of huidskleur is een interessant bijverschijnsel van een typische roguelike mechanic. En eentje waardoor je soms hele nieuwe dingen leert over de toestand van de mens, en van het gedrag van de man in het bijzonder. Zoals dat het bijzonder ongemakkelijk is als je in gesprek bent met iemand over een kwestie van virtueel leven en dood, dat diegene opeens om je heen gaat lopen om (onder het uitstoten van bewonderende klanken) je lichamelijke attributen beter te bekijken.

Vrouwenstem

Natuurlijk wist ik dat vrouwen anders behandeld worden dan mannen. Vooral online is het verschil soms schokkend. Een voorbeeld: Echo Arena (de briljante zero-G competitieve game van Ready At Dawn) heeft een sociale lobby, waar alle spelers binnenkomen voordat ze de matchmaking in gaan. In die sociale lobby kun je vrij rondzweven, spelen met de her en der verspreide interactieve speeltjes, en vooral rondhangen met je mede-robots. Op een zeker druk moment verschijnt een nieuwe robot in een van de alcoves. Ze zegt iets tegen iemand bij haar in de kamer, maar omdat de microfoon van de Oculus Rift bij dit spel standaard aan staat, hoort iedereen in de lobby dat het om een vrouw gaat. Alsof iemand de etensbel rinkelt schieten vijf of zes andere avatars op de vrouw af. De meute omsingelt haar, maakte grapjes en biedt keer op keer aan om haar uit te leggen hoe het spel werkt. Het feit dat ze level 50 is (wat betekent dat ze zeer waarschijnlijk deze boys zelf les zou moeten geven) maakt daarbij niet uit.

De speelster is het blijkbaar gewend, ze maakt zich rustig los uit de groep (die wel probeert steeds bij haar in de buurt te blijven) en activeert de matchmaking zodat ze snel het echte spel in kan. Ik bedenk dat al die extra aandacht me persoonlijk behoorlijk vermoeiend lijkt, als je gewoon net zoals ieder ander zin hebt om een spelletje te spelen.

Echo Arena

Een paar dagen later krijg ik bevestiging dat dit blijkbaar ‘normaal’ is. Nadat ik zelf ingelogd ben in Echo Arena, komt mijn vriendin mijn werkkamer binnen om te zeggen dat ze naar haar werk gaat. Ze zegt dit luid, omdat ik een VR bril op heb, en dat betekent dat de aanwezigen in de Echo Arena Lobby een vrouwenstem horen komen uit ‘mijn’ hoofd. Voor ik er erg in heb, ben ook ik omsingeld door druk door elkaar pratende jongens die als een adder gebeten bij me weg vliegen als ze mijn eigen stem horen.

Gay wedding

Hoe irritant zo’n tros opgewonden jongetjes zonder gevoel van grenzen ook is; het kan erger, zoals ik in Altspace VR zie. Altspace is een chatroom, waar mensen uit de hele wereld in gemeenschappelijke en besloten kamers met elkaar kunnen kletsen en simpele spellen kunnen spelen. Een belangrijk doel van Altspace is het organiseren van sociale evenementen. Zo was er tijdens de E3 een ruimte waar mensen samen de diverse livestreams konden kijken op een virtueel filmscherm. Maar ook hebben comedians in Altspace opgetreden, en kun je zelf evenementen organiseren en op het prikbord hangen.

Ik kom in een van de gemeenschappelijke ruimtes binnen en er komt een avatar op mij af: “Ik wil iedereen hier uitnodigen voor ons evenement morgenavond. Ik ga dan namelijk trouwen en dat is dan de eerste gay wedding in vr! Kom gezellig langs!”

Ik feliciteer hem en wil hem vragen hoe ze op het idee kwamen om in vr te trouwen. Voor ik antwoord krijg, staat er plots een andere avatar naast me.

“Homo? Ben jij homo? Ik wil niks te maken hebben met homo’s!” zegt hij. Hij klinkt woedend. Dreigend. En dan roept hij: “Er zit hier een stelletje homo’s! Rot op!”

Met het rapporteren van de boze eikel is het even later weer stil. De avatar die mij uitnodigde voor zijn bruiloft zegt: “Dit is dus waarom we in vr trouwen. Om te laten zien dat het normaal is, en om mensen hoop te geven die in landen wonen waar same-sex marriage verboden is.” De boze confrontatie blijft nog dagenlang bij me hangen. Het komt harder binnen dan de gebruikelijke stomme opmerkingen op fora of Twitter, vanwege de virtuele nabijheid van die ander. De woede. De stem die overloopt van afschuw en haat.

Het lijkt wel alsof bepaalde mensen al hun sociale filters en regels overboord zetten op het moment dat ze vr betreden. Alsof ze in deze ‘wereld zonder gevolgen’ opeens kunnen doen wat hun impulsen ingeven: te dichtbij komen, in iemands kruis grijpen, niet weggaan als ze daarom gevraagd worden, of het hardop aanvallen van iemand enkel vanwege zijn of haar geaardheid. Een beetje alsof je al het negatieve van sociale media combineert met een virtueel lichaam en een stem.

Empathiemachine

Er is al veel geschreven en beweerd over virtual reality als ‘empathie-machine’. Het zou zo geweldig zijn om in vr dingen te zien en mee te maken die opeens veel dichterbij komen en daarom emotioneel dieper kunnen raken. Zo zou een vr-film over vluchtelingen veel meer emotioneel effect hebben op de kijker dan een documentaire op tv. Omdat je ‘erin zit’, en de slachtoffers van oorlog in de ogen kunt kijken alsof ze voor je staan.

En daar valt wat voor te zeggen. Het is moeilijker om iemand te ‘ontmenselijken’ als je in zijn of haar gezicht kijkt. Als je naast een kind in een provisorisch schooltje in een vluchtelingenkamp zit in plaats van dat je haar op een scherm ziet, is het opeens heel moeilijk om daar een abstractie van te maken. Dit zou mijn neefje of nichtje kunnen zijn. Dan is het opeens geen flits op het achtuurjournaal meer, maar gaat het om een echte mens waar je iets voor voelt.

Toch is een dergelijke vr-film niet fundamenteel anders dan de nieuwsflits of traditionele documentaire. Dit blijven ervaringen waarbij je van buiten naar binnen kijkt. De ander is nog steeds de ander, en hoe je daarop reageert is afhankelijk van hoe empathisch je sowieso in elkaar zit.

Empathie betekent: voelen wat een ander voelt. Meevoelen. Als je echter geen idee hebt wat een ander voelt of meemaakt is het voor sommigen heel moeilijk om dat ook echt te ervaren. Als je je hele leven niets anders mee hebt gemaakt dan het zijn van een witte heteroman, is het voor sommigen buitengewoon moeilijk om te beseffen dat er ook een andere ervaringswereld bestaat.

Daar zou vr nog wel eens een heel goed hulpmiddel kunnen worden. Want hoewel je (nog) niet kunt weten hoe het voelt om een ander te zijn, is het dankzij vr wel mogelijk om te voelen hoe mensen op je reageren als ze denken dat je een ander bent. Om te merken hoe het is als iemand tijdens een gesprek steeds even naar je boezem kijkt. Of om voor ‘fag’ te worden uitgescholden enkel omdat je avatar een roze trui draagt.

Wat me terug brengt bij From Other Suns. Daar heb je (net als in het echte leven) geen keuze uit ‘wit’, ‘zwart’, ‘man’ of ‘vrouw’. Je moet het doen met het virtuele lichaam dat je krijgt, en dat betekent dat je soms ook anders behandeld wordt op basis van een eigenschap waar je helemaal geen inspraak in had. En dat is stiekem een briljante bijwerking.

Ik weet dat het onmogelijk is om alle botte horken in de wereld eens in de schoenen van een ander te laten lopen. Maar het is te hopen dat meer spellen net zoals From Other Suns op subtiele wijze laten zien hoe mensen elkaar benaderen op basis van irrelevante kenmerken in plaats van op basis van wie ze werkelijk zijn. Zodat er straks misschien inderdaad net een beetje meer empathie in de wereld is.

Dit artikel delen:

Lees meer

Releasedatum Switch-versie Dragon Quest Builders aangekondigd Grote veranderingen aan Eververse in Destiny 2
120

Reacties op: VR Vrijdag: Wat witte heteromannen kunnen leren van vr

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Excalibur82

    • 4 dagen, 3 uren geleden
    Top artikel!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Xerxks

    • 4 dagen, 3 uren geleden
    Wat witte heteromannen kunnen leren van vr / Wat joodse heteromannen kunnen leren van vr / Wat moslimse heteromannen kunnen leren van vr / Wat donkere heteromannen kunnen leren van vr.

    klinkt best vreemd zo als je erover nadenkt. zeg dan gewoon mannen? Ik heb genoeg kennissen van verschillende afkomsten en culturen. zij kunnen in sommige gevallen er nog erger op los gaan dan ik. Maar ook zij voldoen meer dan voldoende aan bovenstaande omschrijving. Daarnaast heb je het nergens over kleur, dus vanwaar die titel? ¯\_(ツ)_/¯

    Voor de rest, top artikel! ik zie het vaak helaas gebeuren, en merk hetzelfde wanneer mijn vrouwelijke wederhelft speelt.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 4 dagen, 2 uren geleden
    @Xerxks Waarom witte mannen? Omdat je doorgaans als bruine man anders behandeld wordt dan een witte man. Een kennis van mij vertelde dat als hij de weg vraagt op straat, mensen altijd even schrikken. Soms zelfs dat ze naar hun portemonnee grijpen. Dat overkomt mij eigenlijk nooit. Nou ja, ze schrikken wel, want wie vraagt er tegenwoordig nog de weg? Maar dat angstige 'misschien wil hij me beroven' dat heb ik dus nooit. Het zijn dat soort dingen die je als witte man niet of nauwelijks opvallen, omdat het jou niet overkomt. Het is subtiel en structureel en heeft te maken met vooroordelen op basis van iemands uiterlijk. En dat is een les die vooral witte mannen nog moeten leren. Bruine mannen weten al hoe het is als mensen net even wat angstiger op hen reageren.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 4 dagen geleden
    @HarryHol Waarom niet gewoon "Mensen" ? Het artikel is prima en heeft veel goede objectieve punten, maar je titel is eerlijk gezegd belachelijk. Zijn alleen witte mannen homofoob ? Hebben alleen witte mannen een gebrek aan empathie als ze dingen op TV zien? Zijn alleen witte mannen in staat iets te leren van VR ?

    Nogmaals, het artikel is prima, er is veel te leren door een kijkje te nemen in het leven van een ander. Je titel is echter gewoon clickbait, racistisch en seksistisch.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 4 dagen geleden
    @Arisu Vind jij dan dat witte heteromannen niets kunnen leren van in de schoenen van een ander staan? Je suggereert dat nu namelijk.

    Overigens is de correcte spelling 'racistisch' en 'seksistisch'.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 4 dagen geleden
    @HarryHol Hoe suggereer ik dat ? Zijn witte heteromannen tegenwoordig geen mensen meer ? Jij suggereert met je titel dat zij de enige zijn die iets zouden kunnen/moeten leren van VR. Iedereen kan wat leren van VR.

    En bedankt voor de correctie, aangepast.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 3 dagen, 23 uren geleden
    @Arisu Nou ja, als jij denkt dat het racistisch is om hardop te zeggen dat witte mannen over het algemeen wel wat zouden kunnen leren van hoe het is om iemand anders te zijn, dan vind ik dat een interessante conclusie.

    Als we kijken naar de huidige maatschappij, dan zijn het toch echt vooral de boze witte mannen die moeite hebben zich te verplaatsen in de belevingswereld van anderen. Dat lijkt me ook geen schokkende mededeling. Zet het nieuws aan. Lees een krant. Of ga de straat op en kijk. Dit is gewoon hoe het is.

    Als je dat niet ziet, dan wil je dat niet zien.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 3 dagen, 23 uren geleden
    @HarryHol Laten we het dan discriminatie noemen. Want dat is het in ieder geval zeker.

    En je argument is nu echt precies het zelfde als zeggen dat je op moet passen voor bruine mannen omdat als je naar de statistieken kijk zij zich relatief vaker crimineel gedragen.

    Dat een groep mensen met een bepaalde eigenschap (geslacht, ras, seksuele geaardheid of anders) zich vaker schuldig maakt aan iets dan anderen, sluit niet uit dat anderen zich hier nooit aan schuldig maken. En dat is ook geen reden om direct alle mensen met die eigenschap in het zelfde doosje te stoppen.

    Net als dat niet alle bruine mannen crimineel zijn, en dus ook niet als crimineel behandeld willen worden, hebben niet alle witte mannen een probleem met zich aanpassen. Dus behandel ze dan ook niet zo.

    Nogmaals, iedereen kan wat leren door in de schoenen te lopen van een ander. Er is geen enkele goede reden om dit artikel te richten op een specifieke combinatie van geslacht, ras en seksuele geaardheid.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 3 dagen, 23 uren geleden
    @Arisu Discriminatie? Nee joh. Wat een onzin.

    En ik zeg niet dat je voor witte mannen op moet passen. Ik zeg dat witte mannen er baat bij hebben om te weten hoe het voelt om geen witte man te zijn.

    Ben je het daar mee oneens?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 3 dagen, 23 uren geleden
    @HarryHol

    Discrminatie : Bevooroordeelde of kenmerkende houdingen ten opzichte van, of behandeling van mensen op basis van de groep, klasse of categorie waartoe zij behoren.

    Jij maakt hier onderscheid tussen groepen, dus ja, dit is daadwerkelijk discriminatie.

    En je vraag is irrelevant. Het gaat er niet over of witte mannen er baat bij hebben om geen witte man te zijn, het gaat er om dat IEDEREEN (sorry voor caps maar dit moet toch echt even duidelijk benadrukt worden) er baat bij heeft om te voelen iemand anders te zijn. Jij bent degene die het richt op een specifieke combinatie van ras, geslacht en seksuele geaardheid, en dat is per definitie discriminatie.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 3 dagen, 23 uren geleden
    @Arisu Nee joh. Natuurlijk is het geen discriminatie om te zeggen dat witte hetero mannen baat hebben bij het zich verplaatsen in een ander.

    Dat jouw conclusie is dat iedereen er baat bij heeft vind ik op zich fijn. Maar mijn ervaring leert me dat mensen die zeggen: "ja hallo dit geldt niet alleen voor mij maar voor iedereen" eigenlijk bedoelen: "dat geldt vooral voor anderen en niet voor mij!"

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 3 dagen, 22 uren geleden
    @HarryHol "dat witte hetero mannen baat hebben bij het zich verplaatsen in een ander." Dat is wel een heel erg makke samenvatting van je standpunt. Want je andere berichten lijken toch wel erg te suggereren dat voornamelijk witte hetro mannen hier baat bij hebben omdat zij moeite hebben met aanpassen en/of empathie missen. En dat is toch zeker wel discriminatie.

    Als je titel was geweest : "Wat mensen kunnen leren van VR", dan zou de nadruk van de titel hebben gelegen op het kunnen leren van VR. Met de huidige titel leg je onnodig de nadruk op witte hetromannen. En gezien de huidige stand van de wereld betreffende gelijkwaardigheid, denk ik niet dat deze titel per ongeluk gekozen is. Mijn conclusie is dan dat het expres gekozen is om controversieel te zijn, en dat doet het artikel en de website geen eer aan.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 3 dagen, 22 uren geleden
    @Arisu "En gezien de huidige stand van de wereld betreffende gelijkwaardigheid, denk ik niet dat deze titel per ongeluk gekozen is."

    Dus je bent het met me eens dat vooral witte hetero mannen baat hebben bij een beetje meer empathie?

    Dan zijn we er uit. Thanks!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 3 dagen, 22 uren geleden
    @HarryHol Nu zit jij mijn woorden te verdraaien. Bepaald niet netjes van je.

    Waar ik op wees is dat er veel controversie is over dit onderwerp, teveel om daar niet van op de hoogte te zijn, al helemaal als journalist. Jij zou dus donders goed moeten hebben geweten dat zo'n titel (zoals je ziet) reacties gaat krijgen. Gefeliciteerd, je clickbait is gelukt.

    Maar wij zijn er uit, want ik denk, gezien jij geen moeite lijkt te hebben met je te verlagen tot het gebuik van clickbait en verdraaien van woorden, verdere discussie met jou over dit onderwerp mijn tijd niet waard is.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 3 dagen, 22 uren geleden
    @Arisu Wacht eens even… Die vlieger gaat niet op. Jij zegt zelf dat er op dit moment veel ongelijkheid in de wereld is. En dat mijn titel daar volgens jou op slaat. Dat klopt natuurlijk.

    Dus waar zijn we het nu precies over oneens?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 3 dagen, 21 uren geleden
    @HarryHol Ik zeg dat er controversie is. Dat is iets anders dan ongelijkheid.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 3 dagen, 21 uren geleden
    @Arisu Er is dus geen ongelijkheid?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 3 dagen, 21 uren geleden
    @HarryHol Nu wil je me dus weer woorden in de mond leggen ?
    Of er ongelijkheid is doet er niet to voor deze discussie. Of het bestaat en hoe erg, verschilt per land. Hoe het ervaren word verschilt per persoon. Dit is onrelevant.

    Wat er hier to doet is dat jij suggereerd met deze titel dat witte hetromannen het een en ander zouden moeten leren van VR omdat zij een groter gebrek zouden hebben aan empathie dan andere mensen. Dat is het probleem, niets meer, niets minder.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 3 dagen, 21 uren geleden
    @Arisu wie legt nu wie woorden in de mond?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Arisu

    • 3 dagen, 21 uren geleden
    @HarryHol "Als we kijken naar de huidige maatschappij, dan zijn het toch echt vooral de boze witte mannen die moeite hebben zich te verplaatsen in de belevingswereld van anderen."

    Die woorden komen uit jouw mond. Niet de mijne.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.