Achtergrond
Vr Vrijdag

Vr Vrijdag: De toekomst van virtuele assistenten

“Okay Google, wees eens wat slimmer"

Geschreven door Harry Hol op
In deze tweewekelijkse rubriek gaan we dieper in op virtual reality, de beste games, de controverses en vooral waarom het je zou moeten interesseren. In deze aflevering: iedereen krijgt een intelligente, virtuele, persoonlijke assistent.

Tijdens een spelletje vr-tafeltennis bevriest de bal plots in de lucht en klinkt een vriendelijk geklingel. Een moment later verschijnt het gezicht van Jane boven de tafel. Ze kijkt vriendelijk.

“Hoi Harry, hoe gaat het?”
“Prima hoor.”
“Fijn om te horen. Sorry dat ik je stoor. Ik bel je om te vragen of je nog op het feest van Janita komt, zaterdag.”
“Oh… eh… ja, ik ben er bij hoor. Zet maar in mijn agenda.”
“Zal ik een fles wijn bestellen?”
“Doe maar. Vraag even aan Janita welke ze lekker vindt.”
“Ik bel haar. Oh, en Harry, ik zie hier dat je het magnetronbakje van Janita nog niet hebt teruggegeven. Kan je die meenemen?”
“Oh fuck, ja, vergeten. Doe ik.”
“Zal ik je daar zaterdag nog aan herinneren?”
“Doe maar voordat ik weg ga. Bel me dan even.”
“Geen probleem!”
“Dag Jane.” Waarop het gezicht verdwijnt en de tafeltennisbal weer in beweging komt. Punt voor de tegenstander.

Jane is een virtuele assistent zoals die de komende jaren onze vr- en ar-werelden zullen bevolken. Een werkelijk intelligente persoonlijkheid die niet alleen normale gesprekken kan voeren, maar ook interactie kan hebben met de buitenwereld. Die niet alleen onze agenda bijhoudt, maar ook op basis daarvan gesprekken kan voeren met vreemden en zelfs meerdere mensen kan bellen voor het plannen van een gezamenlijke afspraak.

Jane bestaat nog niet, de technologie is nog niet zo ver. Maar over een paar jaar is een gesprek zoals het bovenstaande net zo normaal als het nu is om aan Siri te vragen waar je het beste een lijk kunt verstoppen. Jane vraagt echter om meer dan wat we nu aan kunstmatige intelligentie in huis hebben.

Apple Watch

Bijna slim

Wie het nieuws van CES begin deze maand een beetje gevolgd heeft, weet dat 2018 het jaar moet worden van de ‘slimme speaker’. Denk hierbij aan Amazon’s Echo, Google Home en Apple’s Homepod. Deze apparaten zijn feitelijk Trojaanse paarden. Ze zien er uit als een speaker en kunnen inderdaad geluid afspelen, maar feitelijk zijn het de oren en stem van virtuele intelligenties die ergens op verre servers hun werk doen. Intelligentie lijkt misschien nu nog een wat groot woord voor computergestuurde assistenten die reageren op onze normale spraak, maar vergis je niet: wat Google Home (dat werkt met Google Assistent) op dit moment al kan doen is heel knap. Het feit dat het commando “OK Google, play that song that goes ‘is this the real life’” en dan meteen op Spotify ‘Bohemian Rhapsody’ van Queen opzoekt en afspeelt, is toch een behoorlijk indrukwekkende prestatie.

Het is knap omdat het computerprogramma achter Google Home een aantal zeer moeilijke taken moet uitvoeren. Om te beginnen moet het gesproken woorden omzetten in voor de computer begrijpelijke symbolen. Dit is moeilijk, omdat spraak altijd een heleboel onberekenbare factoren bevat: accent, tempo, hoesten, pauzes, achtergrondgeluiden, en nog duizend andere dingen die er voor zorgen dat zelfs een simpele zin als “Hoe gaat het” nooit tweemaal exact hetzelfde klinkt. Als de spraak juist is gedetecteerd en de woorden juist geïnterpreteerd, volgt het zware werk van het begrijpen van de betekenis erachter. Op dit moment zijn spraakherkenningsprogramma’s daar nog niet zo heel goed in, want je moet je houden aan voorgeschreven commando’s. ‘Hey google, play Star Trek on my television’ gaat prima. Maar ‘Hey google, how about some television. I’d like to watch Star Trek.’ resulteert in ‘I don’t understand’.

Wat de spraakdetectie nu namelijk doet is de zin ontleden tot zijn meest eenvoudige structuur:

Opdracht - Variabele.

De computer zoekt naar een herkend commando en naar een herkenbare variabele. Dit proces is feitelijk niet geavanceerder dan de tekst-adventures die we al in de jaren ’70 speelden. Waar Google Assistent en aanverwante kunstmatige intelligenties in uitblinken, is dat ze uit de context van de commando’s een aantal aannames doen en vervolgens gescripte acties uitvoeren.

‘Hey Google, play Star Trek on my television’ wordt door de spraakherkenning gereduceerd tot het voor de computer behapbare ‘speel iets af’, ‘wat hij af moet spelen’ en ‘waar moet ik het afspelen’, waarna de (bijzonder knappe) intelligente software ‘weet’ dat Star Trek iets is om te kijken, dit checkt op de videodienst die de gebruiker aan de assistent heeft gekoppeld (Netflix) en als er een match is tussen de titel en de database, wordt de Chromecast in het lokale netwerk gestart om ook daadwerkelijk Netflix de juiste serie af te laten afspelen.

Spock

Moeilijk

De volgende stap is echter dat de spraakherkenning meer begrijpt dan alleen directe commando’s. Dit gaat verder dan alleen het herkennen van woorden. Computers zijn inmiddels al behoorlijk goed in het omzetten van geluiden in tekst. Maar om een natuurlijk gesprek te voeren moet de computer in staat zijn om nog meer aannames te doen dan het nu al doet. Dit is zeer moeilijk.

Want hoe de software nu commando’s herkent, is door veel verschillende zinnen uit het hoofd leren die ongeveer hetzelfde kunnen beteken: ‘play star trek on my television, ‘play star trek on Netflix’, ‘start star trek on Netflix’, etcetera. De databank kent al die alternatieven en reduceert ze tot eerder genoemde ‘commando - variabele’. Echte intelligentie moet verder gaan dan dat, en de betekenis van commando’s afleiden uit de context. En (dit is nog gigantisch moeilijk) de software moet op basis hiervan conclusies trekken en deze onthouden. Vervolgens moet het in staat zijn om nieuwe conclusies te trekken op basis van wat de assistent zelf heeft onthouden.

Om Jane werkelijk ‘tot leven te wekken’ is dus software nodig die niet alleen heel veel variabelen op kan zoeken in een database, maar ook verbanden kan leggen. En vervolgens op basis daarvan autonome acties uit kan voeren. Bijvoorbeeld voorstellen om iemand te bellen en te vragen wat voor wijn deze persoon lekker vindt, op een natuurlijke en menselijke manier. Niemand wil immers opeens door een computer gebeld worden die stelt: “Druk 1 voor Merlot. Druk 2 voor Cabernet Sauvignon. Druk 3 voor meer opties.” Het gesprek tussen Jane en de beller moet net zo makkelijk en persoonlijk verlopen als het gesprek met ons.

Cortana

Beperkt

Het interessante is dat alles wat Jane in de opening van dit artikel doet, nu al kan. Computers kunnen zelf een telefoontje plegen. Ze zijn in staat om online dingen te bestellen, om herinneringen en agendapunten bij te houden en om daar op te reageren. Waar het op dit moment echter nog aan ontbreekt is werkelijk begrip en het leggen van verbanden. Daar is heel veel computerkracht voor nodig en heel solide software die tegelijk creatief kan zijn en ‘kunstmatig beperkt’ wordt, om te voorkomen dat de uitkomst van al die creativiteit tot onverwachte bijwerkingen leidt.

Stel dat Jane op basis van je eerdere afwijzingen van een afspraak de conclusie trekt dat je een bepaalde persoon liever niet ziet en vervolgens alle gesprekken van die persoon blokkeert? Ja, voor sommigen klinkt dit wellicht als een uitkomst, maar dit soort beslissingen willen we uiteindelijk altijd zelf nemen. Toch is juist dit soort onvoorspelbaar gedrag haast onvermijdelijk zonder een heleboel extra beveiligingen die (opnieuw) om flexibiliteit en kunstmatig beoordelingsvermogen vragen. Het zal dan ook zeker nog een aantal jaren duren voor deze barrières geslecht zijn. Maar zoals het er nu naar uitziet zijn deze problemen wel degelijk oplosbaar.

De aanwezigheid van virtuele assistenten in de echte wereld is nu al niet meer weg te denken. En het is een kwestie van tijd voor ze ook in onze virtuele werelden een belangrijke rol gaan spelen. Dit is een uitkomst in een medium dat op dit moment de gebruiker nog afzondert van de ‘echte’ wereld. Werkelijk intelligente, spraakgestuurde virtuele assistenten kunnen die werelden op een nieuwe manier met elkaar verbinden en je helpen om je echte en virtuele leven te verbeteren.

Meer Vr Vrijdag:

Dit artikel delen:

Lees meer

Quantic Dream bevestigt release in de lente voor Detroit: Become Human Obsidian maakt releasedatum voor Pillars of Eternity 2 bekend
11

Reacties op: Vr Vrijdag: De toekomst van virtuele assistenten

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • unipro81

    • 26 januari 2018 14:01
    Weer een leuk artikel. Ik denk stiekem dat ze hier al veel verder in zijn dan wij ons voor kunnen stellen.

    Klein puntje: Mijn (Google) VA (virutal assistant) hoeft mijn vrienden natuurlijk niet op te bellen om te vragen van welk soort wijn we houden. Dat is door hun VA al lang opgeslagen in de VA-database.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 26 januari 2018 15:28
    @unipro81 Ik denk dat in het lab, onder gecontroleerde omstandigheden, kunstmatige intelligentie inderdaad veel verder is dan we nu weten. Maar het zal echt nog wel even duren voor dat ook op grote schaal in consumentensoftware gebruikt kan worden.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • unipro81

    • 26 januari 2018 16:01
    @HarryHol

    Ik denk dat de huidige consoles dan alweer vintage zijn inderdaad ;)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • cowzers

    • 26 januari 2018 16:12
    Verbanden leggen?

    Technical singularity is around de corner. Wat is Jane's achternaam? Skynet?

    Elon Musk en die facebook oprichter dude zijn er al bang van, nu jullie nog.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 26 januari 2018 16:51
    @cowzers De hierboven beschreven A.I. heeft geen bewustzijn. Het is nog steeds 'domme' software die echter goed bepaalde taken kan uitvoeren. Net zoals IFTTT allerlei dingen kan als je het zo instelt, eigenlijk, maar dan met een natuurlijke taal interface en een groter begrip dan Siri en Google Assistant nu hebben.

    Dit heeft niets te maken met de technische singulariteit. Die gaat er van uit dat de intelligentie van machines die van mensen evenaart, of zelfs voorbij streeft.

    Jane is niet inherent slim. Alleen begripvol.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • TripleDad

    • 26 januari 2018 23:16
    @cowzers
    "I am an optimist and I believe that we can create AI for the good of the world. That it can work in harmony with us. We simply need to be aware of the dangers, identify them, employ the best possible practice and management, and prepare for its consequences well in advance," Hawking said."


    Stephen Hawking, de waarschijnlijk intelligentste persoon ter wereld op dit moment.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • bigds9fan

    • 26 januari 2018 16:28
    Had vroeger op de telefoon al een app die bepaalde dingen al mooi deed zoals het weer in de gaten houden. Kreeg je bericht dat het toch zonnig werd.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • pfipfo

    • 26 januari 2018 20:28
    Superinteressant. Maar ik vraag me wel af wat blanke mannen hiervan kunnen leren.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • fonsrutte

    • 26 januari 2018 22:06
    @pfipfo je bedoelt hetero seksuele? Niets het zijn immers ubermenschen

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • armilo-theus

    • 27 januari 2018 00:10
    @pfipfo hehehe i understood that reference

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Gekke Dirkie

    • 27 januari 2018 17:21
    @pfipfo I see what you did there ( ͡° ͜ʖ ͡°)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.