Achtergrond
voorspel

Voorspel: Geef non-binaire personages een gezicht

"We zijn niet allemaal hetzelfde"

Geschreven door Erwin Vogelaar op
Onze artikelenreeks Voorspel gaat over seks en seksualiteit in games, maar deze keer nemen we een klein zijweggetje naar een gerelateerd onderwerp: gender. De non-binaire identiteit wordt voorzichtig meer zichtbaar in de game-industrie, maar toch nog vaak zonder gezicht. Dat moet beter kunnen.

Zodra je in games een personage mag maken, heb je meestal de keuze uit een man of een vrouw. Beide genders hebben hun eigen haarstijlen en kledingkeuzes die meestal niet uit te wisselen zijn. Zo moet je als man een mannelijke stem, mannelijk kapsel en een mannelijke outfit hebben. Dat is een vreemde beperking. Niet alleen omdat mensen hun genderidentiteit op verschillende manieren invullen, maar ook omdat er meer bestaat dan man en vrouw.

Cyberpunk 2077 was eind augustus in het nieuws, omdat de game geen gendertypes gaat gebruiken. Je kiest dus niet voor een man of vrouw, maar een lichaamstype, kapsel en een stem. Hoewel de game dus niet de mogelijkheid verwijdert om te spelen als man of vrouw, is hier toch erg veel kritiek op gekomen.

Cyberpunk 2077

Gender

Men houdt er van om mensen netjes in hokjes te plaatsen, maar zo simpel is het leven niet. Zowel geslacht als gender ligt namelijk op een spectrum. Je geslacht is hoe je geboren wordt: als jongen, meisje of intersekse met allerlei variaties in uitwendige geslachtsdelen, geslachtsklieren en chromosomen. Gender gaat daarnaast niet om fysieke kenmerken, maar de sociaal-culturele kant van wat het betekent om man of vrouw te zijn.

Gender gaat veel en veel verder dan man of vrouw. Zo zijn er genders die tussen deze tweedeling, of er juist buiten vallen. Genders die zich verplaatsen op het spectrum of niet eens op het spectrum geplaatst kunnen worden. Voelt iemand zich niet helemaal man of helemaal vrouw, dan wordt er gesproken van de parapluterm non-binair.

Non-binaire mensen gebruiken in het Engels vaak de voornaamwoorden they/them. In het Nederlands is dat wat lastiger, maar hen/hun is een optie. Recentelijk kwam bijvoorbeeld zanger Sam Smith uit de kast als non-binair met de voornaamwoorden they/them, maar in september liet esporter SonicFox via Twitter weten een non-binaire man te zijn met de voornaamwoorden he/they.

"Op termijn zie ik mijzelf he/him nog wel laten vallen", schrijft Sonic Fox. "Ik weet niet of ik genderfluïde ben, maar ik voel dat identificeren als een cisman niet juist is. Ik weet zeker dat ik mij niet als een vrouw voel, maar iets ertussen, zoals het he/they-spectrum, past mij het best." Onderdeel van de non-binaire identiteit van SonicFox, is dat de e-sporter zich anders gaat kleden. "Ik zie er mogelijk heel anders uit dan normaal tijdens wedstrijden, dus houd dat in de gaten!"

Het is alleen opvallend hoe deze personages geen gezicht hebben.
borderlands 3

Robots

Meer representatie via non-binaire personages in populaire cultuur zou kunnen helpen met kennis over dit onderwerp. In de game-industrie zijn non-binaire personages voornamelijk te vinden in kleine indiegames, maar tegenwoordig ook in enkele mainstream titels. Denk aan Bloodhound in Apex Legends en recentelijk FL4K in Borderlands 3. Beide personages zijn zelfs speelbaar.

Het is alleen opvallend hoe deze personages geen gezicht hebben. Bloodhound houdt hun gezicht verborgen en FL4K is zoals menig ander non-binair personage een robot. "Mensen zien robots vaak als wezens die inherent geen gender hebben, dus dan vinden ze het makkelijk om daar een label op te plakken die ze verbinden met een gebrek aan gender", legt gamemaker Bee uit in een gesprek met Gamer.nl. "Maar als het slecht is geschreven, ontmenselijken deze niet-menselijke personage non-binaire mensen."

Voor Rainbow Jam 2019 (een jaarlijks terugkerende gamejam met een focus op lhbtq+ thema's), maakte Bee 'generic nonbinary game'. Dit korte spelletje gaat over daten als een non-binair persoon. "Ik wilde al heel lang een game maken met een focus op queer thema's", vertelt Bee. “Deze jam was een goed excuus om dat eindelijk te doen. Non-binair zijn is een erg belangrijk onderdeel van mijn identiteit, waar ik graag over wil praten."

battle tech
Voornaamwoord kiezen in Battletech

Niet allemaal hetzelfde

Bee voelt zich totaal niet gepresenteerd in games. Hoe kan het dan beter? "Het is belangrijk om te laten zien dat we niet allemaal hetzelfde zijn", stelt de gamemaker. "Ontwerp non-binaire personages die menselijk en gevarieerd zijn. We zijn niet allemaal wit, androgyn, dun en bij de geboorte als vrouw geclassificeerd. En dat zeg ik als iemand die precies zo is."

Meer vrijheid bieden bij het creëren van een personage kan ook een manier zijn om non-binaire mensen tegemoet te komen. Mech-game Battletech laat gebruikers bijvoorbeeld van te voren kiezen tussen voornaamwoorden he, she en they. "En zorg ervoor dat in de game daadwerkelijk wordt vermeld dat personages non-binair zijn en wat hun voornaamwoorden zijn. Mensen zouden niet het internet moeten afstruinen om die informatie te vinden."

"Uiteindelijk komt het allemaal neer op het luisteren naar deze gemeenschap", stelt Bee. “Luisteren naar wat non-binaire gamers en gamemakers te zeggen hebben en daarmee rekening houden bij het maken van games."

In de rubriek Voorspel kijken we naar de verschillende manieren waarop seks en seksualiteit behandeld worden in games, via specifieke voorbeelden, trends uit de game-industrie en interviews.

Lees ook eerdere afleveringen:

Dit artikel delen:

Lees meer

AlphaDream, de studio achter de Mario & Luigi-rpg's, is failliet Nieuwe Microsoft Flight Simulator wordt tien jaar ondersteund
40

Reacties op: Voorspel: Geef non-binaire personages een gezicht

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • StormFox

    • 2 oktober 2019 10:30
    Ik krijg nu een overvloed aan schijt over mij heen als ik zeg dat er wetenschappelijk maar 2 (xx/xy) genders zijn en niet de 150+ (sociale) genders waar de teller nu op staat.
    Ik hoop dat deze idioterie snel overwaait en dat niet al te veel games en films hiermee negatief beinvloed worden. *ik ga nu mijn cisgender hond uitlaten. Fijne dag

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Sisko

    • 2 oktober 2019 10:49
    @StormFox Vast wel, maar dan meer omdat je het bericht niet goed gelezen hebt.
    Je geslacht is hoe je geboren wordt: als jongen, meisje of intersekse met allerlei variaties in uitwendige geslachtsdelen, geslachtsklieren en chromosomen. Gender gaat daarnaast niet om fysieke kenmerken, maar de sociaal-culturele kant van wat het betekent om man of vrouw te zijn.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • pfipf0

    • 2 oktober 2019 22:56
    @Sisko lekker arrogant en makkelijk om te beweren dat iemand een artikel niet gelezen heeft.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Sisko

    • 4 oktober 2019 11:33
    @pfipf0 Ik lever toch bewijs daarbij: Gender is niet hetzelfde als geslacht, dat staat in het bericht, en hij gebruikt gender waar hij geslacht bedoeld.
    Maar ben wel smiley vergeten, want het was gewoon een luchtig grapje, dus doe niet zo serieus :P

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • MelvinChowder

    • 2 oktober 2019 11:08
    @StormFox Inderdaad, compleet mee eens.

    Snap overigens niet waarom mensen zich moeten "Herkennen" in een game.. speel net zo graag een vrouwlijke personage als mannelijke personage.. of robot.. of waar ze ook maar mee komen. Als het maar een leuk of interessant personage is.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • TomKerkhof

    • 2 oktober 2019 14:24
    @MelvinChowder
    Ik snap die vraag wel, en het is ook iets waarbij je echt stil moet staan, maar de meeste mensen herkennen zich zelf wel in games, of ze dat nu belangrijk vinden of niet.
    Ik ben gewoon een cisgender hetero man, en ben niet bewust op zoek naar gamepersonages die dat ook zijn - maar dat hoeft ook niet, want die zijn er sowieso duizenden.
    Maar stel je voor dat je jezelf heel anders voelt, en dat zit dan vervolgens in geen enkele game… Het lijkt mij erg onprettig om je dan te voelen alsof je dan blijkbaar maar geen plek hebt in de wereld. Het is een gevoel dat waarschijnlijk alleen degenen die het voelen zich écht voor kunnen stellen. De rest kan alleen maar solidair zijn en proberen die gevoelens op waarde te schatten.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • revanius

    • 2 oktober 2019 14:29
    @TomKerkhof je bent gewoon een hetero man, je hoeft echt cisgender er niet voor te zetten.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • MelvinChowder

    • 2 oktober 2019 14:41
    @TomKerkhof Ik snap wat je bedoeld. Zal misschien ook wel liggen aan mijn persoonlijkheid. Ben niet echt zo van de verhalende SP games (games waar je meestal je inleeft in een verhaal).

    Games zoals Apex, Call of duty, Borderlands etc zijn meestal games die ik speel voor de gameplay en niet voor het verhaal, daar kies ik mijn character meer op basis van ability's/specials, ongeacht of de character een man/vrouw of robot is.

    Spellen die een verhaal vertellen stoor ik me nooit aan het hoofdpersoon als deze goed verwerkt is in het verhaal, leef meer mee met het hoofdpersoon dan dat ik mezelf inleef als dat personage. Kan me niet herhinneren dat ik mezelf kan herkennen in bijvoorbeeld Zane van Borderlands 3 of Trevor van GTA 5. Ook al ben ik een man.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Ragpost

    • 2 oktober 2019 11:10
    @StormFox Haha eens!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • MonsterCrab

    • 2 oktober 2019 10:54
    Goed werk Erwin.👌 Weer een bijzonder interessant onderwerp in Voorspel, wat ongetwijfeld voor veel verschillende meningen gaat zorgen. Laten we het netjes houden in de comments! Laat vooral je mening horen, maar doe dit op gepaste wijze.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • JustRaine

    • 2 oktober 2019 14:12
    @MonsterCrab Nee liever niet, want veel meningen die je op dit soort posts als lid plaatst worden vaak gemisinterpreteerd door moderators & staff van gamer.nl, en dan direct de kop in gedrukt door een waarschuwing of ban, of je wordt aangevallen omdat je het niet met hun visie/standpunt eens bent.

    Verschillende (ex)leden hier zijn al uitgemaakt voor transfoob, homofoob, racist en weet ik wat allemaal omdat bepaalde meningen compleet uit hun verband worden getrokken, terwijl 9 van de 10 keer die leden helemaal niet de intentie hadden of hebben om iemand te beledigen of te kwetsen.

    Dus nee bedankt, ik hou mijn mening liever voor me.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Robert-Frans

    • 2 oktober 2019 11:12
    "Gender gaat daarnaast niet om fysieke kenmerken, maar de sociaal-culturele kant van wat het betekent om man of vrouw te zijn."

    En daar ligt nu juist het probleem. Doordat wij allerlei sociaal-culturele eigenschappen hangen aan het man of vrouw zijn, menen sommigen dat er daarom geen echt verschil zou (moeten) zijn tussen mannen en vrouwen en dat we elkaar geen meneer of mevrouw zouden mogen noemen, in games of in het echte leven.
    Er is daardoor zelfs een hele ideologie ontwikkelt, genaamd genderneutraliteit, die alle verwijzingen naar de geslachten wil uitbannen in het dagelijks leven, alsof het een schande is dat we mannen en vrouwen zijn, een soort erfzonde.

    Maar dat verschil is er wel degelijk. Mannen en vrouwen zijn écht twee verschillende geslachten. Geslachtsdelen, hersenen, hormoonhuishouding, het verschilt daadwerkelijk van elkaar.
    Soms zijn er inderdaad mensen die van beiden iets hebben en daardoor soms voor een specifiek geslacht (moeten) kiezen op zowel medisch als sociaal-cultureel gebied, maar zij vormen wel een echte minderheid. De rest is toch echt gewoon man of vrouw.

    Is dat hokjesdenken? Absoluut, maar wel miljoenen jaren oude hokjes die de natuur zelf zo heeft ontwikkeld, of een Schepper zo u wilt. En niet alleen bij mensen.
    Het is dan ook helemaal geen probleem om dat onderscheid te maken en dus in dergelijke hokjes te denken, zolang je er gewoonweg geen oordelen aan hangt en mensen in redelijkheid vrij laat in hun levenskeuzes.

    Laat een ieder binnen de kaders van wat goed en juist is de eigen keuzes maken, houd op persoonlijk niveau altijd naar redelijkheid rekening met elkaar, maar respecteer wel de menselijke natuur en wil niet haar fundamentele grondslagen verzwijgen.
    Want als je de menselijke natuur niet wil respecteren of zelfs wil ontkennen, dan ontken je ook je mens-zijn of in elk geval een belangrijk deel daarvan.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • DevTrunks

    • 2 oktober 2019 20:08
    @Robert-Frans "s dat hokjesdenken? Absoluut, maar wel miljoenen jaren oude hokjes die de natuur zelf zo heeft ontwikkeld, of een Schepper zo u wilt. En niet alleen bij mensen."

    De natuur heeft wezens voortgebracht die of voortplantingsorganen hebben waar een feutus in kan groeien of een voortplantingsorgaan hebben die zaadcellen bevat. Concepten als "geslacht" en "gender" is toch echt de wereld ingeroepen door de mens.

    edit: er zijn uiteraard ook dieren die geen voortplantingsorganen hebben, maar dat terzijde.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Robert-Frans

    • 2 oktober 2019 21:55
    @DevTrunks Tja, zo kun je alles wel reduceren tot technische omschrijvingen.
    Maar de termen 'man' en 'vrouw' zijn gewoon een samenvatting voor een heel aantal eigenschappen die mannen onderling en vrouwen onderling met elkaar gemeen hebben.
    Eigenschappen die ook wel verder gaan dan enkel de rol bij voortplanting, hoewel het daar natuurlijk wel begint, en die voor een deel biologisch vastgelegd zijn en voor een deel cultureel.
    Dat laatste kunnen we deels veranderen, dat eerste niet zonder de mens zelf helemaal aan te passen, maar ontkennen kunnen we geen van beiden.

    Net zoals wij ook over mensen spreken in relatie tot (andere) dieren en daar dus een natuurlijk onderscheid in maken.
    We spreken dan ook niet over rechtopstaande wezens met een primaatachtergrond, of zoiets, zelfs niet als er mensen zouden zijn die zich eigenlijk meer hond voelen.
    Er is dan ook geen reden waarom de meerderheid de terminologie van een kleine minderheid op maatschappelijk-politiek niveau zou moeten overnemen, laat staan de daaraan hangende ideologieën.
    Wij spreken bijvoorbeeld ook niet over textielcampings in relatie tot naturistencampings, alleen omdat naturisten dat wél doen.

    Ik zei tenslotte ook niet dat álle dieren gescheiden geslachten hebben, hoewel maar 5 a 6 procent van de dieren tweeslachtig is, maar alleen dat het niet enkel bij de mens voortkomt.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • DevTrunks

    • 2 oktober 2019 22:32
    @Robert-Frans Jij noemt het "echt gewoon man en vrouw" en stelt vervolgens: "miljoenen jaren oude hokjes die de natuur zelf zo heeft ontwikkeld". Dat klopt gewoon niet. Daarom geef ik aan dat geslacht en gender menselijke verzinsels zijn (en dan bedoel ik niet fantasieën. Ze zijn zeker echt). Deze constructen kunnen net zo makkelijk weer worden aangepast naarmate de verandering functioneel is omdat, hier komt ie, het man/vrouw hokjes denken lang niet voor iedereen geldt en belemmerend is voor het zelfbeeld (ergo de mentale gezondheid) van deze personen.

    Jouw voorbeeld van textielcampings en naturistencampings kan net zo goed werken. Zo werkt taal. Dat veranderd in de loop van de tijd. De definities van woorden veranderen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Robert-Frans

    • 3 oktober 2019 10:05
    @DevTrunks Je kunt alles aanpassen omwille van een paar mensen, maar dat betekent niet dat het zou moeten.
    Natuurlijk houd je in persoonlijke relaties rekening met anderen en noem je degene binnen redelijkheid zoals diegene genoemd wil worden.
    Maar dat betekent niet dat een hele samenleving permanent alle verwijzingen naar de twee geslachten zou moeten ontkennen of verzwijgen.
    En dat betekent zelfs niet dat alle zelfbeelden kloppen en dus zonder meer aanvaard moeten worden.

    Weer een extreem voorbeeld: stel dat er mensen zijn die zich niet echt mensen zouden voelen, dan betekent dat niet dat we onze menselijkheid omwille van hen gaan ontkennen.
    We blijven namelijk wel gewoon mensen, ook al hebben we dan veel overeenkomsten op DNA-gebied en dergelijke met (andere) dieren.
    Het geeft dan geen pas om alle verwijzingen naar onze menselijkheid te willen ontkennen of verwijderen, omwille van die mensen.

    Je kunt dan namelijk net zo goed prima stellen dat zij hun zelfbeeld mogen houden, maar dat deze echter niet klopt met hoe wij in het algemeen onze menselijkheid ervaren, met wie wij werkelijk zijn, en dat wij ons denken en spreken over de mens dus niet daaraan gaan aanpassen.
    Zo kun je ook prima stellen dat het geen pas geeft om onze mannelijkheid en vrouwelijkheid te ontkennen of te verzwijgen omwille van de paar mensen die zich niet herkennen in deze geslachten.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • DevTrunks

    • 3 oktober 2019 20:27
    @Robert-Frans "Maar dat betekent niet dat een hele samenleving permanent alle verwijzingen naar de twee geslachten zou moeten ontkennen of verzwijgen."

    Dit is een stroman. Niemand vraagt hierom. Er zijn echter nuances te vinden die om erkenning vragen. Ik noem mijzelf nog steeds man, daar is niets mis mee.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Robert-Frans

    • 5 oktober 2019 16:24
    @DevTrunks Weet je zeker dat het een stroman is? Ik hoop dat dat inderdaad zo is, maar het 'genderneutraal' spreken rukt naar mijn idee steeds meer op.
    Van de NS die geen 'dames en heren' meer wil zeggen tot recent zelfs een minister die voorstelt om maar niet meer over jongens- en meisjesspeelgoed te spreken.
    En in sommige landen worden dergelijke verzwijgingen al wettelijk afgedwongen hier en daar.

    Misschien dat het deels een stroman is en dat het enkel incidentele dingen zijn, maar ik heb het idee dat dit toch wel steeds meer speelt hier en daar in de samenleving.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • ryan_stoner

    • 3 oktober 2019 14:54
    @DevTrunks Op basis van welke titel die jij hebt prober jij meer dan 100 jaar biologisch onderzoek onderuit te halen ? Een beetje misleiden en verwarren door de terminologie en begrippen te misbruiken zonder ook maar een enkel wetenschappelijk argument te gebruiken laat je niet erg snugger over komen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • DevTrunks

    • 3 oktober 2019 20:25
    @ryan_stoner Ben benieuwd naar welke terminologie je refereert?

    En al zou dat zo zijn, vind ik het frapant dat jij geen wetenschappelijk argument brengt terwijl je het tegendeel beweert.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.