Na een iets te gelikte trailer kwam SCE-baas Andrew House het podium op. Gelijk herinnert hij ons aan iedere slechte Sony-persconferentie die we ooit gezien hebben, met een hoop gelul over multidimensionale ervaringen en ongekende sociale cohesie. Sony heeft daar echt een handje van en begint zijn persconferenties wel vaker met oeverloos gezwets.

De techniek

Dat leek ditmaal niet veel anders te zijn, totdat House de lead system architect aankondigt. Mike Cerny houdt een keurig betoog over de techniek achter de nieuwe console. Het bedrijf heeft duidelijk geleerd van de kritiek op zijn jaarlijkse E3-conferenties. De informatie is ditmaal concreet en indrukwekkend. De PlayStation 4 wordt met zijn 8GB GDDR5 een console van ongekende kracht.

Dat is ook niet zo vreemd, want dat is wat ontwikkelaars wilden. Sony heeft veel vraag en onderzoek bij hen gedaan en is developers tegemoet gekomen met de specificaties van zowel de GPU als CPU, waardoor het makkelijker (en aantrekkelijker) is om spellen te ontwikkelen voor de Playstation 4. En dat is belangrijk, want content speelt een grotere rol dan ooit.

Cerny toont ook de DualShock 4, die er exact uitziet zoals al werd verwacht. De belangrijkste vernieuwingen: de sticks en triggers zijn beter (dat werd tijd ook) en een touchpad maakt nieuwe input mogelijk. Daarnaast kent de controller een koptelefooningang, ‘Share’-knop (voor het direct kunnen delen van informatie met vrienden) en een lichtgevend balkje dat de controller laat fungeren als verkapte Move-controller.

Na wat weinig indrukwekkende techdemo’s, toont Cerny de eerste officiële PlayStation 4-game: Knack. Grafisch ziet ‘ie er aardig uit. Tijdens de gamepresentatie blijkt echter vooral hoe belangrijk social gaming is voor de consolefabrikant. De speler kan  ieder moment een stream starten door op de deelknop te drukken. Die stream is voor anderen te zien op de Playstation 4, maar ook op smartphones, tablets, webplatformen en natuurlijk de Vita.

Natuurlijk speelt ook Gaikai, de cloudgamingservice die Sony een tijdje terug overnam, een riante rol. CEO Dave Perry van Gaikai vertelt over enkele enerverende mogelijkheden. Zo kun je games gelijk spelen zonder te hoeven wachten, wat in combinatie met het gebruikersgemak van een console een gouden feature lijkt. Ook kun je middels Remote Play Playstation 4-games streamen naar de PlayStation Vita. Omdat een server elders de data verwerkt (de ‘cloud’), zien games er op de Vita daardoor grafisch even mooi uit als op de Playstation 4. Iets zegt ons dat ze daar bij Nintendo niet helemaal gerust op zijn.

De games

Net als we beginnen in te dutten, worden de games uit de doeken gedaan. Killzone: Shadow Fall ziet er belachelijk mooi uit. De animaties, het gebrek aan kartelrandjes (perfecte anti-aliasing), prachtige weerspiegelingen, een indrukwekkende framerate; grafisch kan zich dit moeiteloos meten met de meest high-end PC’s van tegenwoordig. Indrukwekkend en als je het ons vraagt een perfecte launchgame.

Driveclub, een first person-racer van de makers van Motorstorm, ziet er eveneens prachtig uit, al vroegen we ons een beetje af waar Polyphony Digital was met Gran Turismo 6. Een gemiste kans, al sluiten we niet uit dat we die game toch pas over vijf jaar kunnen spelen. Sucker Punch komt met een nieuwe Infamous. Second Son is gebaseerd op het opstaan tegen een dominante, Big Brother-esque overheid. Helaas was het verhaal over die insteek toffer dan de trailer zelf, al zal het met die game vast goedkomen.

The Witness van indie-developer Jonathan Blow debuteert op de PS4 als eerste console. Een fantastische zet: de game oogt bijna Myst-achtig, is enorm kleurrijk en kent volgens Blow geen inkakmomenten. Je bent constant bezig nieuwe dingen te ontdekken. Als dat principe even tof wordt uitgewerkt als de game eruit ziet, gaat het met The Witness ongetwijfeld goed komen.

Quantic Dream en MediaMolecule tonen op hun beurt nog wat demo’s, maar na het zien van Killzone is het moeilijk daar nog onder de indruk van te raken. Toegegeven: het gezicht dat Quantic Dream heeft kunnen renderen op de PlayStation 4, komt eng dicht in de buurt van de kwaliteit uit CGI-filmpjes. Nogmaals, technisch gezien wordt de PlayStation 4 een ware powerhouse. Dat blijkt ook uit de Panta Thei-engine van Capcom. Zijn nieuwe game Deep Down (niet de officiële naam) draait er moeiteloos op en ziet er weergaloos uit.

Het einde van de presentatie wordt ingeluid met een indrukwekkende (en wederom oogstrelende) presentatie van Watch Dogs, de aankondiging van Diablo 3 op de console en de komst van Destiny naar de Playstation 4 (mét exclusieve content).

De visie

Aan het einde van de presentatie is er een duidelijke conclusie te trekken: social en gaming worden dé rode draad, met een evengrote focus op beide aspecten. Toch is dat niet per se wat ons achteraf het meeste opviel. De fabrikant toonde haar console (als in: het uiterlijk ervan) niet. Natuurlijk is het mogelijk dat het design nog niet definitief is, maar wellicht is dit simpelweg gewoon minder van belang.

Dat lijkt een wilde theorie. Uitgevers hebben dankzij de opkomst van downloadservices en cloud-gaming steeds meer eigen platformen om hun games op uit te brengen. Cloud-gaming (bijvoorbeeld op tablets en via TV-apps) lijkt nu een utopie, maar gaat wanneer het toegankelijker wordt wel degelijk een grote rol spelen in uitgeversland. En dus niet enkel op de PC. Nu zijn grote jongens nog gebonden aan Microsoft, Nintendo en Sony voor de huiskamer. Maar wat als dat binnenkort verandert?

Die concurrentiestrijd is nog niet in volle gang, maar consolefabrikanten denken daar wel degelijk over na. Sony heeft nog steeds veel zeggenschap, maar lijkt er met services als Gaikai en een toegankelijk winkelkanaal vooral op gebrand die positie te willen versterken. Zo wild is de theorie dus helemaal niet. Goede games, toegankelijkheid en sociale netwerken moeten van de Playstation 4 niet alleen de beste console, maar ook het beste algehele platform maken. Eentje die alle andere overbodig maakt. Eind 2013, als de console (ergens in de wereld) in de winkel ligt, weten we hoe die visie uitpakt.