Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord
Achtergrond
gaming

Nieuwsanalyse: Aanpak gameverslaving is raamwerk van uitdagingen

Voorbij het problematiseren van gaming

Geschreven door Arthur van Vliet op

Eén op de tien jongens tussen 12 en 15 jaar is gameverslaafd, kopte de Volkskrant gisteren. De NOS volgde met ‘Door het gamen lag mijn leven in duigen’. De sensationele koppen verhullen een hoop nuance in de wereld van verslavingszorg, preventiewerk en wetenschappelijk onderzoek. Toch zijn we er nog lang niet, blijkt na een bezoek aan een symposium over gameverslaving, gisteren in Utrecht.

“De game-industrie bestaat pas tien of vijftien jaar, of zo”, stelt een niet nader te noemen spreker in een filmzaal van het Louis Hartlooper Complex. Op basis van zulke opmerkingen over “dat gamewereldje” (nog zo eentje) is het makkelijk om in een defensieve houding te schieten. Wat weten onderzoekers en professionals nou over het medium games? Schrijnende beschrijvingen over spelletjes die je meestal offline speelt op een ‘Playstation [sic], X-box [sic] of bijvoorbeeld een NintendoWii [sic]’ en ‘'role playing games' zoals ‘World of Warcraft, Call of Duty en League of Legends’ op de gisteren gelanceerde website uwkindengamen.nl versterken het wantrouwen: de zoveelste poging om een onbegrepen jeugdhobby te problematiseren zonder enige kennis van zaken.

Alle presentaties op het symposium Preventie problematisch gamen: The next level bij elkaar genomen geven een genuanceerder beeld. De bijeenkomst is primair georganiseerd om de resultaten van een onderzoek van de Universiteit Utrecht te presenteren. Tegelijkertijd is het een goed moment om de huidige staat van het professionele beeld over ‘problematisch gamen’ te peilen. Wat blijkt: gameverslaving wordt steeds meer opgepikt als een serieus onderwerp dat serieuze aandacht verdient. Zonder direct met een vinger te wijzen naar het medium zelf als schuldige.

kind

Gamen als zelfmedicatie

Gisteren brachten landelijke media, Gamer.nl incluis, het nieuws al: tien procent van alle Nederlandse jongens tussen 12 en 15 jaar oud vertoont tekenen van gameverslaving. Jongens gamen gemiddeld 16 uur per week. Wie niet direct in een kramp schoot, om met de woorden van Gamer-bezoeker Grohe te spreken, las even verderop een aantal veelbelovende opmerkingen: gameverslaving wordt allang niet meer gedefinieerd naar het aantal game-uren per week, er wordt serieus overwogen de aandoening op te nemen in het DSM-handboek (de bijbel voor verslavingszorg) en games worden niet gezien als de oorzaak van de verslaving.

Vooral dat laatste is winst. In het onderzoek van dr. Regina van den Eijnden (Universiteit Utrecht) lag sterk de nadruk op de kip-en-ei-kwestie. “Wat was er eerst: de somberheid of de game?”, vraagt ze zich hardop af. Longitudinaal onderzoek (onderzoek met meerdere meetpunten) geeft antwoord op die vraag. Gamen blijkt een reactie op psychosociale problemen. Het is escapisme, ‘een copingsmechanisme’ en ‘zelfmedicatie’ bij concentratieproblemen en een lage ervaring van sociale competentie.

Dan de uitkomstmaten. Internet Gaming Disorder, zoals het in zorgjargon heet, blijkt geen negatieve impact te hebben op schoolcijfers en tevredenheid met het eigen leven. IGD heeft vooral invloed op hoe een verslaafde zijn of haar eigen sociale competenties ervaart. Opmerkelijk: jongeren gaan wel online relaties aan met medegamers, maar lijken die relaties dus niet te beschouwen als kwalitatief sterke vriendschappen.

Recreatief vs problematisch gamen

Nog meer winst: het besef dat ouders een grote rol spelen in het gamegedrag van hun kinderen. Het feit dat Call of Duty en Grand Theft Auto de meest gespeelde games zijn onder de groep 12- tot 15-jarigen bevestigt een collectieve onverschilligheid van ouders richting het PEGI-systeem en waarschijnlijk gaming in het algemeen. Ouders begrijpen de hobby van hun kind niet. Dus wordt er bij zorg en voorlichting meer ingezet op juist die ouders. Ander onderzoek toont aan dat het vooraf stellen van heldere regels en het interesse tonen in games en het gesprek erover aangaan helpt; papa en mama die zelf alleen voor de tv hangen en gamen simpelweg verbieden doen dat absoluut niet.

“De meeste jongeren gamen recreatief, dat is leuk”, zo werd het symposium geopend. Het onderscheid tussen recreatief en problematisch gamen is voor veel ouders echter niet duidelijk. Ter educatie heeft het Trimbos Instituut daarom het eerder genoemde uwkindengamen.nl gelanceerd. Een nobel initiatief, ware het niet dat een gemiddelde gamer die de website bezoekt zich niet serieus genomen zal voelen.

Juist in dat serieus nemen valt nog winst te behalen. Veel preventiewerkers zijn generalisten voor wie gameverslaving één van hun werkgebieden is. Zo kan het gebeuren dat er een golf van geschokte geluiden door de zaal gaat wanneer de aantallen uren die jongeren gamen worden genoemd. Specialisten op het gebied van overmatig mediagebruik (vooral games en social media) bestaan overigens wel, zo vertelt een medewerker van het Trimbos Instituut. Dat moet ook wel, met de door Trimbos-spreker Ferry Goossens geschetste realiteit dat de ontwikkeling van games sneller gaat dan de ontwikkeling van preventie van gameverslaving.

GTA 5, Grand Theft Auto 5

Wederzijds begrip

Het begrip is er nog niet, maar de wil om te begrijpen wel. Zomaar wat hoopgevende opmerkingen die de revue passeerden: het besef dat iedere gamer, iedere game en daarmee iedere aanpak verschilt. Dat Twitch en YouTube een hobby-vergrotende rol spelen. De vraag ‘Wat zou er gebeuren als de boekdrukkunst na het gamen was uitgevonden? Vroeger mochten kinderen ook maar beperkt lezen; nu maken ouders zich zorgen dat er niet gelezen wordt. Stel dat eens andersom.’ En vervolgens de – terechte – opmerking dat games sterk leunen op prikkelen en beloning, wat het een andere tak van sport maakt dan boeken, film en televisie.

Wanneer de vraag wordt gesteld in welke behoefte games voorzien, wanneer wordt erkend dat er nog veel meer (met name longitudinaal) onderzoek gedaan moet worden, wanneer de wil er is om games niet als bron van kwaad te zien, dan is er sprake van meer tolerantie en nuance dan in een gemiddeld Volkskrant-artikel, een medium dat sowieso liever het nieuws zoekt met sensationele koppen.

Iedere groep staat voor een eigen uitdaging die terug valt te leiden naar begrip. De wetenschap die oorzaak, gevolg en behandeling probeert te begrijpen; professionals die empathie kweken door het onderwerp te doorgronden; ouders die interesse tonen om de hobby van hun kroost te begrijpen in plaats van te verafschuwen; mainstream media die serieuze aandacht besteden aan de grootste entertainmentindustrie van het moment; maar ook gamers die zich niet meer direct aangevallen voelen bij elk negatief nieuwsbericht over hun passie. 

Bron: null

Dit artikel delen:

Lees meer

Illegale spelers van Quantum Break krijgen in-game ooglapje Dear Esther verschijnt dit jaar voor Xbox One en PlayStation 4
22

Reacties op: Nieuwsanalyse: Aanpak gameverslaving is raamwerk van uitdagingen

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • FrankMVenlo

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    12 en 15 jarigen spelen 18+ games. Noem mij niet van deze tijd en betuttelend maar zeker 12 jarige horen geen 18 plus games te spelen. Dat systeem is er niet voor niks.

    Epic fail voor de ouders die dit toestaan. Ik weet zeker dat mijn zoon nooit 18+ games mag spelen ( bij mij thuis!!, heb helaas geen invloed op ouders van vriendjes ) voordat die toch minstens 16 is.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • infernal_nl-nl

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @FrankMVenlo Ja en nee Frank. Het is een onderwerp met een erg dunne lijn. Als je zoon 15 is en wie weet GTA 6 tegen die tijd (geen idee hoe oud je zoon is) wordt gespeeld door al zijn vriendjes.. ben jij dan écht die vader die ervoor zorgt dat je zoon niet mee kan praten met zijn vrienden en deze ervaringen kan delen met hun? Hij gaat dat dan gewoon bij zijn vriendjes spelen en ik denk niet dat een GTA game iemand veranderd in een psychopaat als je start op je 15e i.p.v. de aangegeven leeftijd.

    Thuis zou de veilige haven moeten zijn ipv naar anderen te vluchten waar het gras groener lijkt. Dus ipv verbieden zou je het ook kunnen reguleren.

    OT: Mooie sneer naar de volkskrant +1

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    arthurvv

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @infernal_nl-nl Daarom is een bredere aanpak gericht op ouders ook een goede insteek, lijkt me. Als ouders zich in ieder geval interesseren voor en bekommeren om wat hun kids spelen, is dat al winst. En zullen meer ouders ook nog eens kijken naar de PEGI-aanbeveling om dan zelf een afweging te maken. Hoop je dan.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    unipro81

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @infernal_nl-nl

    Vind je dat ook als al zijn vriendjes coke mogen snuiven?

    Het kan mij eerlijk gezegd geen lor interesseren wat ouders van vriendjes allemaal wel of niet goed vinden. Ik volg Frank (en als je ook maar iets van de sociaal emotionele ontwikkeling van je kind zou weten/begrijpen dan zou je dat zelf ook doen).

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    fragfreak

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @unipro81 Oja want een 18+ game spelen is namelijk totaal te vergelijken met het gebruiken van harddrugs. Man man man.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • infernal_nl-nl

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @fragfreak wat een vergelijk inderdaad..

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    unipro81

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @fragfreak

    Het gaat er niet om of de vergelijking valide is. Het gaat er om dat het het defect in jouw manier van denken aantoont. Of vriendjes iets wel of niet mogen is niet bepaald een goede reden om iets wel of niet toe te laten.

    Ik had ook kunnen zeggen "Dus als ze allemaal naakt mogen zwemmen in een modderpoel"…blijft lastig he, begrijpend lezen :)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    XtraLinkUK

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @FrankMVenlo Het belangrijkste is dat een kind weet en ervaart wat jou normen zijn. Het zal best wel een struggle zijn van het oneerlijk vinden. Verder kun je er inderdaad niet meer aan doen.

    Het mooie is dat veel ouders nu ook een spelletje spelen, dan is er toch een vorm van begrip.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    XtraLinkUK

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    Erg goed geschreven stuk, chapeau daarvoor. Ik denk dat veel hardcore gamers zichzelf hierin herkennen, veel of weinig.

    Media is een vorm van ontspanning, en als het even minder goed met je gaat is het een vorm van toevlucht. Even geen mensen die je wilt spreken, want men snapt je toch niet, als voorbeeld. Hoe vaak gebeurd dat bij tieners?

    Ja, als je ver daarvoor al aan het gamen was, dan zal het makkelijker zijn om daar je toevlucht in te vinden, wat problematisch kan worden. Het één versterkt het ander heb ik het idee.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Grohe

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    Volkskrant is het ergste in zijn soort. Links bolwerk van moreel zelfingenomen babyboomers die altijd afgeven op dat ''oh zo domme Telegraaf''. Bah.

    De speelbal neerleggen bij de ouders is wel een oud en beproefd recept. Ik hoor dat al tig jaar dat het aan de ouders ligt. Of hier worden ze de ''onverschillige'' ouders genoemd. Ikzelf denk dat het gewoon komt door een generatiekloof en niet doordat ouders geen reet geven wat hun boys spelen. Veel ouders die kinderen kregen in de 80's/90's zijn niet opgegroeid in een digitale omgeving. Die snappen niet dat je snel alt + tab kan drukken als je midden in GTA sessie zit. Zo deed ik het tenminste, want ik wist dat ik het niet mocht spelen. En als er wel iemand meekeek ging ik schijnheilig in auto rijden naar het strand en bootjes varen. Zo werken die dingen. Het is dus vooral onwetendheid.
    De nieuwe generatie ouders kan je idd aanspreken op hun verantwoordelijkheid om hun boys niet 18+ spellen te laten spelen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    arthurvv

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @Grohe Maar om die generatiekloof ook maar enigszins te overwinnen is toch interesse vanuit ouders nodig, denk je niet? De motivatie om iets te willen begrijpen van waar hun kind een passie voor heeft.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    unipro81

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @arthurvv

    Het is idd een mes dat aan twee kanten snijdt. Oppaskind van mijn moeder (5) speelde ook GTA op de 3DS. Tot ik vertelde wat voor spel het was…moeder van het kind had nog nooit gezien dat er uberhaupt games voor volwassenen waren op dat medium…moeder was wel een universitair geschoold iemand (dus kon best lezen)…

    Onverschilligheid? Onwetendheid….een beetje van beide denk ik…

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    fragfreak

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @unipro81 Vreemd dat zo iemand universitair geschoold is, van die mensen verwacht je toch wel een iets hoger niveau.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    unipro81

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @fragfreak

    Ook die mensen kunnen onwetend zijn op bepaalde vlakken. Games worden nog teveel gezien als 'kinderspeelgoed'.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Vovelic

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    Lol ik zit in dat filmpje!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    arthurvv

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @Vovelic volgende keer even een shoutout naar Gamer.nl ;)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    unipro81

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    Mooi artikel Gamer.nl…kleine opmerking…de DSM is niet de bijbel van de verslavingszorg. Daarmee doe je het boek te kort. De DSM (V is de laatste versie, al wordt IV nog veel gebruikt in NL) is een verzameling waar alle psychische aandoeningen in staan op categorie.

    Met andere woorden, als iets in de DSM staat dan is het een classificeerbare psychische aandoening. Het aanpassen van de DSM is iets wat op wereldwijd niveau plaatsvindt en zo'n tien jaar in beslag neemt. Het zal nog wel even duren voordat gameverslaving hierin wordt opgenomen…als dat al gebeurt, want de Universiteit Utrecht heeft daar erg weinig invloed op.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    007Nightfire

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @unipro81 Het is nog niet opgenomen in de DSM V omdat er nog niet genoeg wetenschappelijk onderzoek beschikbaar was om het moment dat de DSM V geëvalueerd werd. Ik weet niet of dit nu wel zo is, maar het staat dus al wel degelijk op de agenda. Daarnaast is de DSM in zoverre 'de bijbel' dat het de weg open zet naar de verzekeraar. Een psycholoog zal altijd een probleem in een vakje van de DSM proberen te plaatsen, zodat er geld beschikbaar komt.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    unipro81

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @007Nightfire

    De DSM is niets meer dan een heel dik boek met daarin alle classificeerbare psychische aandoeningen "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders". In het artikel wordt dit boek als de bijbel van de verslavingszorg neergezet, terwijl het de bijbel is van veel meer dan dat. Het boek wordt daarmee, naar mijn idee, wat te kort gedaan/verkeerd neergezet, al snap ik dat.

    Verder reageer ik op het wel of niet opnemen, omdat dit voor nu totaal niet relevant is. Zoals je zelf al aangeeft houden zorgverzekeraars zich vast aan zaken die classificeerbaar zijn en dus in de DSM staan. Ondanks dat de DSM V in 2013 is uitgekomen, houden Nederlandse verzekeraars zich nog vast aan de de DSM IV, die van 1994 (revisie in 2000) is. De DSM 3 was van 1980 (revisie in 1987). Even terugblikkend op periodes van zo'n 15 jaar tussen verschillende versies en 7-13 jaar tussen revisies is een aanpassing van de DSM V vóór 2020 niet waarschijnlijk. Laat staan dat Nederlandse zorgverzekeraars het er dan over eens zijn dat de classificaties uit de DSM V gebruikt gaan worden (en Nederland noodgedwongen met een oude DSM moet werken).

    Ik heb dit aan den lijve nog mogen ondervinden, waarbij mijn zoontje de diagnose PDD NOS heeft gekregen (DSM IV), terwijl ik liever had gezien dat hij de diagnose 'ASS - lichte vorm' (DSM V) had gekregen, maar helaas bepaalt hier de zorgverzekeraar dat enkel DSM IV gebruikt mag worden (nog).

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    arthurvv

    • 1 jaar, 2 maanden geleden
    @unipro81 Dank voor de extra uitleg!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.