Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord
Achtergrond
Lovecraft

Lovecraftiaanse horror in games

De angst voor het onbekende

Geschreven door Remco Beckers op

Na een achtergrondartikel over de invloeden van cyberpunk en steampunk in games is het wellicht ook niet verkeerd om meer te weten te komen over hoe er in de game-industrie dankbaar gebruik wordt gemaakt van één van ’s werelds meest geliefde horrorschrijvers: H.P. Lovecraft. 

Wie Lovecraft zegt, zegt Cthulhu en denkt meteen aan het een of andere vage monster dat voor het grootste deel uit tentakels bestaat. Maar Lovecraft is veel meer dan een hentai-horror-heerschap. Wat deze complexe, tegenstrijdige persoon in de vroege 20e eeuw heeft geschreven, heeft model gestaan voor een hele literaire stroming in zijn eigen tijd, een revival nog niet zo lang geleden en een keur aan films en ook games die Lovecraftiaanse horror maar wat graag gebruiken. Maar zelf heeft hij van zijn faam nooit mogen genieten.

Howard Phillips Lovecraft (1890-1937) was een Amerikaanse auteur van voornamelijk horrorfictie. Tijdens zijn leven was hij een obscuur auteur, die niet voor zijn eigen werk durfde uit te komen en door een gering zelfvertrouwen grotendeels genegeerd werd. Hij kon zijn korte verhalen enkel in pulpmagazines uitgeven. Hij was ziekelijk, teruggetrokken, leed aan slaapverlamming (hetgeen hij ervoer als aanvallen door demonen), arm en woonde bij zijn moeder in, waar hij gedichten schreef, zonder succes en zonder naar betaald werk te zoeken. 

Lovecraft

Met wat geluk werden in de jaren ’20 zijn eerste verhalen gepubliceerd, vlak na de dood van zijn moeder in 1921, Zij werd twee jaar daarvoor opgenomen, voor hysterie en depressie, in dezelfde psychiatrische inrichting waar ook zijn vader was overleden. De dood van zijn moeder was een grote klap voor Lovecraft en toen hij in 1924 trouwde met Sonia Greene, voelde hij dat hij niet langer in Providence, Rhode Island kon leven. Hij verhuisde naar Red Hook, in Brooklyn. Lovecraft kon niet goed aarden in die stad, door de afschuwwekkende mensen die hij er ontmoette en de ranzige omstandigheden waarin hij moest leven.

Lovecraft verhuisde al gauw terug naar Providence, weg van die monsterlijke stad en die monsterlijke mensen. In zijn laatste jaren heeft hij daar het meest geschreven. Hij was goed in het combineren van zijn eigen stijl, de genres horror, fantasy en sciencefiction en de sensatie en thrills die zijn uitgevers graag wilden zien. Maar steeds vaker ging hij werk schrijven dat minder in de smaak viel, tot niemand hem nog betalen wilde – als hij het überhaupt al zelf wilde uitgeven. Lovecraft heeft amper genoeg verdiend om comfortabel te leven. Hij leefde bijzonder zuinig en, nadat zijn moeders erfenis op was, leed hij regelmatig honger. In 1937 kreeg hij kanker, vermagerde hij enorm en stierf hij na een kort maar pijnlijk ziekbed. Typisch voor zijn wetenschappelijke en macabere nieuwsgierigheid, heeft hij tot aan zijn dood een nauwkeurig dagboek bijgehouden van zijn ziekte. 

Cthulhu

Het hulpeloze kleine versus het kwaadaardige universum 

Lovecrafts horror is zeer typisch en direct herkenbaar. Geïnspireerd door zijn vaak ongelukkige leven, spelen zekere thema’s en locaties een sterke rol in zijn korte verhalen (wist je trouwens dat Arkham (ja, dat Arkham) oorspronkelijk een vinding van Lovecraft is?). Lovecrafts werk kan in het ongebreideld politiek correcte heden nog maar amper door de beugel door zijn racistische, antisemitische en homofobe meningen (net zoals Engelse scholen Oliver Twist verbieden omdat het de klassenmaatschappij als thema heeft, tss). Maar zijn oeuvre staat vooral bekend om algemene mensenhekel en ongeloof in het belang van de mens in het grote geheel. Lovecrafts helden zijn geïsoleerd, meestal academisch geschoold en vaak hulpeloos. Ze raken verzeild in situaties waaruit de dunne scheidingslijn blijkt tussen onze werkelijkheid en andere, onbekende dimensies.

Lovecraft speelt met (de angst voor) het onbekende. In een tijd waarin wetenschappers geloofden alles al of binnenkort te weten, gaf Lovecraft zelden verklaringen voor de bizarre en groteske dingen die gebeuren. Wetenschappers worden afgebeeld als arrogante figuren die vol overmoed spelen met het universum dat ze met rust moeten laten. Regelmatig worden er portalen geopend waaruit afschuwelijke, viscerale monsters kruipen, waarin de wetenschapper zelf verdwijnt (om op een later tijdstip uit terug te keren, volledig doorgedraaid) of waardoor de verteller een kijkje kan krijgen in een andere, sadistische, slijmerige, helse dimensie die dwars over en door de onze heen ligt. Een werkelijkheid achter onze werkelijkheid, waar zelfs de meest getalenteerde wetenschappers zich niet van bewust zijn. Een kwaad en chaos waartegenover de mensheid machteloos staat, niet wetende dat het slechts een zeer dun laagje realiteit is dat ons van de gekte scheidt. Oude, kwaadaardige goden met hun eigen cult, boeken die de werkelijkheid van ons universum vertellen, droomwerelden waarin hulpeloze mensen verloren raken, vastzitten tussen leven en dood – of het allemaal breinzieke illusies zijn, of werkelijkheid laat Lovecraft vaak in het midden. 

Lovecraft

De menselijke geest is net zo fragiel als de scheidingslijn tussen orde en chaos. Lovecraft heeft het van zeer dichtbij meegemaakt bij zijn beide ouders, die krankzinnig gestorven zijn. Veel van zijn personages worden daarom onderworpen aan gruwelijke, psychologische martelingen. Denk aan onmogelijke dingen aanschouwen in een andere werkelijkheid, het onbevatbare proberen te bevatten, de stemmetjes in je eigen hoofd onder controle proberen te houden, de trucs die je eigen zintuigen met je kunnen uithalen, sadomasochisme en zelfmoord. In het aangezicht van onze eigen kleinheid tegenover het gewetenloze kwaad van het Al, kun je er maar beter een einde aan maken. 

Weird games

Lovecraft wordt, vaak in een adem met Edgar Allan Poe, de belangrijkste auteur van horrorfictiegenoemd. Zijn werken hebben de basis gevormd voor veel navolgende literatuur en verfilmingen. Denk bijvoorbeeld aan The Evil Dead (1981), Hellraiser (1987), In the Mouth of Madness (1995), Event Horizon (1997), The Mist (2007), Cloverfield (2008), Cabin in the Woods (2012) en True Detective (2014). Allemaal spelen ze met de akelige nabijheid van chaos bij onze ordelijke realiteit, de overmoed van wetenschappers en de onmacht van de mens in het aangezicht van het onbekende. Sommige films halen Lovecraft directer aan en verwerken hier of daar een tentakel, oeroude godheid, kwaadaardige cult, al even kwaadaardige boeken of monsters uit andere dimensies.

In wezen is Lovecraft de belangrijkste vertegenwoordiger van wat weird fiction wordt genoemd: een nichegenre over het spookachtige en macabere, dat horror, fantasy en sciencefiction tot een geheel breidt. Rond de millenniumwisseling is er een hernieuwde waardering ontstaan voor dit pulpgenre uit vooral de jaren ’20 en ’30. Met name auteurs als China Miéville, Jeff VanderMeer en K.J. Bishop staan achter het new weird-genre. Daarmee werd Lovecraft nieuw leven ingeblazen en is deze horrorauteur, en vooral zijn geliefde Cthulhu Mythos, uitgegroeid tot een popcultureel fenomeen.     

Bloodborne

Daardoor komt Lovecraft ook regelmatig terug in games. Die hoeven dan niet direct te verwijzen naar Lovecraft of zijn werken zelf, maar kunnen spelen met de belangrijke thema’s. De beste Lovecraftiaanse games zijn daarom eerder beïnvloed door diens thematiek en die van weird fiction in het algemeen. Denk aan oudere games als The Lurking Horror (1987), Anchorhead (1998) en The Call of Cthulhu (met vervolgen, 1981, 2005, 2012). Recentere en bekendere titels zijn Eternal Darkness (2002), Alan Wake (2010), Amnesia: The Dark Descent (2010), The Secret World (2012), The Vanishing of Ethan Carter (2014), Sunless Sea (2015), Bloodborne (2015), Layers of Fear (2016) en de nog in ontwikkeling zijnde games The Sinking City, Edge of Nowhere en The Diary of Arthur Gilman, om niet te spreken van een directe vertolking van Lovecrafts werken in een nieuwe Call of Cthulhu. 

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. Lees verder over op Lovecraft geïnspireerde games

Dit artikel delen:

Lees meer

Professor Layton-game met ander hoofdpersonage in de maak Concepten voor originele Xbox-controller getoond
6

Reacties op: Lovecraftiaanse horror in games

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • None

    Maux

    • 12 maanden geleden
    Hellraiser is gebaseerd op regisseur Barkers eigen korte verhaal The Hellbound Heart, waarin de Lovecratiaanse invloeden nihil zijn. De Lament Configuration en de dimensie van de hel zijn meer religieus geinspireerd (de Abrahamstische versie van de hel) dan het monsterlijke van Lovecraft.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Megaman20XX

    • 12 maanden geleden
    Eternal Darkness is nog altijd een enorme aanrader voor de Gamecube. Het Lovecraft gehalte is daarin erg hoog en het verhaal is ontzettend tof.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Turambar

    • 12 maanden geleden
    Je kunt Lovecraft eigenlijk niet noemen zonder het te hebben over het verschrikkelijke demonische boek dat in de Arkham University achter slot en grendel verborgen wordt gehouden: de Necronomicon!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • marco300

    • 12 maanden geleden
    Zat de hele tijd te wachten wanneer je het over Prisoner of Ice ging hebben. Wel een game van lang geleden maar toen vond ik die erg tof en spooky. Jammer dat ie niet in het verhaal voor komt.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    djensen

    • 12 maanden geleden
    Heb een versie van Lovecraft's Necronomicon hier op de plank staan; geweldig boek. Eternal Darkness komt erg dicht in de buurt qua setting. Weet iemand of Call Of Cthulhu voor Xbox/PC een toffe game in dezelfde setting is?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Maux

    • 12 maanden geleden
    @djensen Er bestaat geen Lovecraftiaanse versie van de Necronomicon. Hij heeft het enkel aangehaald in zijn boeken, maar nooit zelf geschreven o.i.d. Alle Necronomicons zijn geschreven na Lovecrafts dood en zijn 'niet echt' (in hoeverre een verzonnen boek natuurlijk echt zou kunnen zijn).

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.