Achtergrond
Unreal Tournament

Hoe Unreal Tournament slachtoffer werd van Fortnite (en zichzelf)

Door fans te geven wat ze willen, groef Unreal Tournament zijn eigen graf

Geschreven door Arthur van Vliet op
Ooit domineerde Unreal Tournament de arena der online shooters. Nu moet de game van Epic wijken voor geldmachine Fortnite. Een kleine terugblik op een grote game die vooral zichzelf overbodig maakte.

We moeten even stilstaan bij de stille dood van Unreal Tournament.

Dinsdag deelde Epic-ceo Tim Sweeney mede dat de ontwikkeling van de UT-reboot is stopgezet. Dat zou groot nieuws moeten zijn voor iedere gamer die in de jaren negentig en nul is opgegroeid: een groot gamebedrijf draait een van de belangrijkste gameseries ooit de nek om. Maar het nieuws deed weinig stof opwaaien. Niet gek ook: Unreal Tournament was allang overleden.

Zonder competitieve scene geen UT

Dat zit zo. In de jaren nul was Unreal Tournament nog een begrip. ‘UT’ domineerde de LAN- en e-sportscene en stond synoniem voor wat een shooter behoorde te zijn: duister, snel, hypermasculien, totaal onrealistisch, first-person en pionier op het grafische front. Kon je pc UT snel draaien, dan telde je mee als pc-gamer. Elke shooter was een kopie of rip-off van Unreal of concurrent Quake.

Maar de wereld veranderde. Na Gears of War en Call of Duty 4: Modern Warfare begonnen gamers te verlangen naar andere type games: third-person, een online leveling-systeem, meer realisme of juist nog meer gore. Unreal Tournament 3 verscheen een jaar na Gears en ongeveer tegelijkertijd met Modern Warfare. De game was vooral heel traditioneel; het had alleen de koffiefilterbruine look afgekeken bij Gears of War.

Anderzijds: Unreal Tournament 3 was een rampzalig slechte game. De game was niet af bij release en de community – voorheen nog springlevend dankzij het magistrale UT 2004 – was teleurgesteld. De grote e-sportstoernooien keken verder en grote spelers zochten andere games. Zonder competitieve scene was UT ten dode opgeschreven. Toen al.

Unreal Tournament

Hoe democratie Unreal Tournament moest redden

Dus werd het stil. Maar hoewel de community zich had verspreid over diverse andere games, bleef de herinnering in leven. Net als de hoop dat er ooit nog een nieuwe, goede UT uit zou komen – eentje die in de schaduw mocht staan van UT2004.

In 2014 was het zover. Epic Games kondigde een nieuwe UT aan. Geen Unreal Tournament 4, geen jaartal, gewoon Unreal Tournament. De game moest terugkeren naar de old school gameplay, het moest een moderne UT2004 worden. De game werd notabene met de hulp van de community ontwikkeld.

Hoe Epic het voor ogen zag was uniek: pro’s van weleer, map-makers uit de gloriedagen, modders en designers werden uitgenodigd deel te nemen aan het productieproces. Alfa- en bètaversies zouden openbaar speelbaar zijn, iedereen kon zijn zegje doen. Unreal Tournament werd een transparante democratie: een game voor én door het volk. En nog gratis ook. Niet free-to-play, geen microtransacties, helemaal niets. De grootste geste die Epic kon maken.

Na de onherkenbare strontbak die Unreal Tournament 3 was, reageerde de gemeenschap positief. Een van de pro-spelers die werd uitgenodigd om de nieuwe UT vorm te geven was Gaspar Machado. De Portugees, die onder het pseudoniem Hypno uitgroeide tot een van de beste UT-spelers aller tijden, kreeg één vraag van Epic: hoe wil jij, de speler, dat een nieuwe Unreal Tournament er uit gaat zien? ”Dit was gewoon nog nooit gebeurd”, vertelt Machado via Skype aan mij. ”Competitieve spelers hadden nog nooit in een game zulke inspraak en support gekregen.”

Hijzelf en andere giganten begonnen vanaf de allereerste alfaversie obsessief UT te spelen, om maar geen achterstand te hebben op de concurrentie wanneer de game daadwerkelijk zou verschijnen. De verwachting was dat er binnen één of twee jaar weer toernooien georganiseerd zouden worden. ”Hoe incompleet de game ook was, ik begon 'm binnenstebuiten te keren”, vertelt Machado. ”Ik en alle anderen hadden grote hoop dat dit een topgame zou worden.”

Machado werd ingevlogen naar het hoofdkantoor van Epic in de Verenigde Staten. Een droom die uitkwam, vertelt hij, de eerste e-sporter die ooit werd uitgenodigd daar. Hij was er drie dagen, brainstormde met ontwikkelaars, speelde de game en gaf zijn advies. ”Alles passeerde de revue, ook het UT3-debacle. Epic wilde niet dezelfde fouten maken.“ Wat hij zag was hoopgevend. Geen UT in Gears-bruin, maar een heldere, futuristische en traditionele arenashooter. Zoals vroeger, ”met de toevoeging van wat cosmetische items en andere stuff die de nieuwere generatie moest aanspreken.”

Het enthousiasme van Machado en andere communityleden die waren uitgenodigd, sprong over op de rest van de gemeenschap. UT had plots een toekomst.

Machado
Gaspar Machado

Een vroeger-was-alles-beter-shooter

Gesterkt door het enthousiasme van de community, ging Epic aan de slag… met een team van nog geen vijftien man. De ontwikkelaar hoopte dat de community zijn enthousiasme zou omzetten in content, maps bijvoorbeeld. Maar dat gebeurde niet, vertelt Machado. En zoals dat gaat in een democratie, kun je niet iedereen tevreden houden. Er waren conflicten, mensen hielden het gauw weer voor gezien.

Hoe mooi het idee van een community-driven Unreal Tournament ook was, in de praktijk werkte het niet. Aan de ene kant wilde Epic niet te veel investeren – de game leverde toch niets op – aan de andere kant bleek de wens van de community om een ouderwetse nieuwe UT te maken dodelijk. In een genre waar games als Call of Duty, Overwatch en later Fortnite de dienst uitmaakten, was geen plek voor een vroeger-was-alles-beter-shooter. Zonder classes, zonder level-systeem.

De competitieve scene waar iedereen op hoopte wilde niet meer opbloeien. De game trok hooguit een paarhonderd puristen, zoals Machado ze noemt. De nieuwe Unreal Tournament was als een bejaardentehuis, waar spelers elkaar tegenkwamen en knikten: poeh, dat waren nog eens mooie tijden – terwijl ze door het raam uitkeken op straat, waar iedereen battle royale aan het spelen was.

Kenmerkend zijn de antwoorden die ik krijg van wat oude UT-spelers (die hier niet met naam genoemd willen worden) over hoe UT wel succesvol had kunnen worden: maak gewoon UT 2004 met wat nieuwe maps, nieuwe mods en moderne graphics. Dat is exact wat Epic deed: de oude generatie tevreden houden, waardoor je nooit aansluiting krijgt bij een nieuw publiek.

”Wat ik me realiseer”, zegt Machado, ”is dat mensen niet meer geïnteresseerd zijn in dit type game.“ De wereld anno 2018 heeft betere dingen te doen dan m-m-m-m-monsterkills te maken. Ironisch genoeg betekende de democratisering van Unreal Tournament tegelijkertijd de definitieve ondergang van de franchise. Door fans te geven wat ze willen — door ze zelfs een rol te geven in het maakproces — ontstond een opgeknapte versie van een veertien jaar oude game.

Epic Games
Hoofdkantoor van Epic Games in Cary, North Carolina

Epic is ook maar een bedrijf

De ironie is dat Machado in 2014 op kantoor bij Epic al een vroege versie van Fortnite speelde. De game was toen gefocust op PvE. Een beetje forten bouwen en op zombies schieten dus. Het sloeg niet aan. Uiteindelijk werden de paar mensen die aan UT werkten op een nieuwe battle royale-modus gezet. De rest is geschiedenis.

Epic bleek uiteindelijk gewoon een bedrijf te zijn, geen liefdadigheidsinstelling. Fortnite levert geld op, een eigen Steam-concurrent levert geld op – Unreal Tournament levert helemaal niets op. Van goodwill bij een bejaardengemeenschap kun je als bedrijf niet overleven.

En dus werd het 4 december 2018. En vertelde Tim Sweeney aan Variety wat iedereen allang wist. Nee, Unreal Tournament wordt niet meer actief ontwikkelt. Ja, dat is het gevolg van het succes van Fortnite. En nee, Unreal Tournament is niet officieel dood. De hoop op een goede nieuwe Unreal Tournament is dat echter wel. En voor een community-driven project is dat funest. Niet voor niets zijn spelers als Machado allang afgehaakt, en heeft Unreal Tournament al anderhalf jaar geen update meer gehad.

Daarmee komt officieus een einde aan Unreal Tournament. Een triest moment, vooral omdat in 2018 er geen haan meer naar kraait. Rest alleen nog te zeggen: vaarwel en bedankt voor alle ultrakills. Zet voordat je Fortnite weer opstart deze nog een keertje op.

Dit artikel delen:

Lees meer

Inval bij Starbreeze leidt tot arrestatie werknemer Kijk vannacht om 02:30 live naar The Game Awards
15

Reacties op: Hoe Unreal Tournament slachtoffer werd van Fortnite (en zichzelf)

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • casualkiller

    • 6 december 2018 15:17
    Ik verwacht wel een Unreal Royale of Battle tournament. waarom niet een 64 person FPS *MET* unreal achtige snelle gameplay ?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • arthurvv

    • 6 december 2018 23:23
    @casualkiller Ik zou dit best wel sick vinden.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Baukereg

    • 6 december 2018 15:25
    UT99, de enige online shooter die ik actief gespeeld heb. Niks level systeem, niks perks, niks "RPG elementen". Gewoon knallen. Jump match met instagib was helemaal een feest. Ik zit ook helemaal niet op een nieuwe UT te wachten, ik speel net zo graag UT99 nog. Sindsdien heeft niet één online shooter mij kunnen bekoren. Het voelt allemaal als hetzelfde met een hoop overbodige opsmuk.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • arthurvv

    • 6 december 2018 23:23
    @Baukereg Alle liefde voor instagib. Misschien moeten we eens met wat pro's van weleer UT99 of 2K4 gaan streamen? (Een mens mag dromen)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • TripleDad

    • 8 december 2018 07:11
    @Baukereg
    Ugh, Instagib. Ik had daar zo'n hekel aan. Ik speelde altijd het liefste vanilla. Beetje tactisch omgaan met weapon en armor, skill hebben met elk wapenm weten waar de spullen liggen. Zat voor mij toch altijd meer in. Ik kon er niks van, maar vond het wel leuker dan Insta. Helaas (voor mij) was dat de meest populaire modus. Op een gegeven moment waren vrijwel alle servers insta.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • TheChief

    • 6 december 2018 15:33
    Games zijn net als mode: Af en toe komt iets van vroeger weer terug omdat een nieuwe generatie het niet kent en wordt het weer hip, wow en trendy. Kijk maar naar de cyclus van cRPGs.

    Oorspronkelijk waren games als Pool of Radiance enorm populair maar het genre stierf uit en moest uiteindelijk wachten tot Baldur's Gate 1 een revival aankondigde. Zo zal het ook gaan met FPS games, RTS games etc.

    MOBAs waren aanvankelijk enorm populair maar zijn inmiddels al weer vervangen door Battle Royale games die de meeste aandacht opeisen. Ik zie een fase waarin arena shooters weer populair worden heus wel terug komen, het is alleen koffiedik kijken wanneer dat zal gebeuren.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • arthurvv

    • 6 december 2018 23:23
    @TheChief Ik ben benieuwd! Quake Champions is natuurlijk een klassieke arenashooter die wel de update naar de moderne tijd heeft gekregen, maar ook die is niet bijster populair. Wie weet wat de nieuwe hype wordt. De klassieke arenashooter lijkt me niet op een tweede leven in de spotlights te hoeven rekenen, tenzij er een nieuwe unieke mechanic aan toegevoegd wordt die plots aanslaat.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • ebiker

    • 6 december 2018 23:00
    UT, echt compleet aan mij voorbij gegaan.. was dat op de PS 2 ?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • arthurvv

    • 6 december 2018 23:19
    @ebiker Is een echte pc-serie. De eerste UT verscheen in 1999. Wel zijn UT en UT3 op respectievelijk de PS2/Dreamcast en PS3/X360 verschenen, maar de game was totaal niet geschikt voor console.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • MarkyMark

    • 7 december 2018 09:23
    Leuk stuk!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • arthurvv

    • 7 december 2018 09:54
    @MarkyMark Dank!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Voci

    • 7 december 2018 10:49
    De beste online shooter die er is geweest. UT99 dan… De beste gameplay, met introductie van modi als Capture the Flag en Domination (geboren in UT) en ook Last Man Standing zat hier al in (toch een soort battle royale…).

    Vele maps waren geweldig, de voice taunts waren heerlijk ("Burn baby, burn!"). Eigenlijk alles was leuk. De vraag is: waardoor kan zo'n spel niet meer populair worden in 2018? Ik weet het antwoord niet.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • edwinkox

    • 7 december 2018 17:49
    Jammer ik was fan van alle UT's zelfs UT3 , ik heb ze allemaal kapot gespeeld en speel regelmatig nog met UT3 vanwege de voertuigen die erin zitten. Ik oefen ook regelmatig met de nieuwe UT en het had een leuk e-sports evenement kunnen worden met meerdere teams en grotere mappen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Aquemini

    • 7 december 2018 22:41
    Hypno best UT speler??? Vreemd, zodra hij UT99 speelde was hij nergens te bekennen. De best UT spelers zitten toch op het alleen eerste deel, welke sowieso de beste is van de serie. Start hem zelf nog regelmatig op. In UT kan je echt dingen doen die leunen op skillz en aim. Top spel en leuk item trouwens! Heb zelf in veel clans gezetten in ut99… clanbase ;-)

    Hier…. mazzel hypno:
    https://m.youtube.com/watch?v=q3NIcmHEU9M

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • chefry

    • 9 december 2018 07:23
    Quaker en UT waren vroeger de beste shooters en ik heb beide zeer veel online gespeeld. Zeker met vrienden op zondagavond een wedstrijd via clanbase tegen andere teams. Of op lanpartys als campzone.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.