FIFA Ultimate Team (FUT) is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een miljoenenbusiness. In het fiscale jaar 2014 verdiende EA Sports 380 miljoen dollar met het verkopen van virtuele spelers in de games Madden, NHL en het in Europa veel gespeelde FIFA. Een aardig bedrag, zeker omdat alle virtuele spelers ook gratis beschikbaar zijn in een andere gamemodus.

Het verdienmodel van FUT is vrij simpel. Gamers kunnen pakjes kopen, waarin een aantal spelers zitten. De pakjes zijn te koop met virtuele munten, die je verdient met het spelen van wedstrijden of met slim handelen op de transfermarkt. De snellere weg is om de pakjes met echt geld te kopen. Wat er in een pakje zit, weet je nooit. Met een beetje mazzel vind je Ronaldo of Messi. Maar de kans dat dat gebeurt, is misschien wel net zo groot als een paar honderd euro in de loterij winnen. De bedragen die EA Sports vraagt voor de pakjes zijn niet gering. Voor tachtig pakketjes betaal je honderd euro, terwijl de kans dat je spelers van echte waarde vindt vrij klein is.

Illegale concurrentie

Met de groeiende populariteit van FUT, nam ook de illegale concurrentie toe. Door een glitch kunnen hackers ongelimiteerd virtuele munten genereren. De ranglijsten worden aangevoerd door accounts die er op een dag miljoenen van binnenharken en geen wedstrijd verloren hebben, zogenaamde bots. Deze bots worden beheerd door bedrijven die de munten voor dumpprijzen te koop zetten op internet. Dat werkt als volgt: iemand die de virtuele valuta wilt hebben, zet een goedkope speler voor een veel te hoog bedrag te koop. Hij of zij maakt vervolgens een vastgesteld geldbedrag over aan de verkoper van de munten. Die koopt op zijn of haar beurt weer de aangeboden speler voor het gevraagde bedrag. Een makkelijke manier om aan virtueel geld te komen en ook nog eens erg goedkoop. Voor tachtig pakjes betaal je ineens geen honderd euro meer, maar slechts een euro of vijf. Ook de topspelers kwamen zo binnen bereik. Wie maar genoeg munten koopt, kan voor een relatief laag bedrag een topteam maken, met alle sterren die je maar kunt bedenken.   

Om deze illegale handel te stoppen, nam EA Sports bij de introductie van FIFA 15 maatregelen. Iedere FUT-gamer kreeg een e-mail waarin stond dat munten kopen tot een ban leidt. In de praktijk viel dit mee. Waarschijnlijk kochten te veel spelers munten om het voor EA Sports haalbaar te maken om bans uit te delen. Op verschillende fora geven spelers ook gewoon toe munten te hebben gekocht of dat zelfs dagelijks te doen. Af en toe kreeg iemand een ban, maar de meerderheid kwam ermee weg.

Crisis

Een nadeel van de onbeperkte hoeveelheid munten die dagelijks in de markt wordt gepompt is, net als in de echte economie, inflatie. De prijzen van spelers stegen explosief en zeldzame versies en upgrades werden onvindbaar. EA Sports hanteerde een prijsplafond van 15 miljoen munten. Zodra een virtuele speler die grens bereikt had, verdween hij van de markt en dan kwam dan regelmatig terecht op Ebay, waar het bijbehorende account voor een nog hoger bedrag werd aangeboden. Steeds meer spelers raakten het plafond en in combinatie met het verlies aan inkomsten, besloot EA Sports vorige week tot een drastische maatregel: het prijsplafond verlagen. De belangrijkste motivatie van de producent is het stoppen van muntenverkopers. Door elke speler een minimum- en maximumprijs te geven, is het voor de illegale handelaars moeilijker om hun aanbod te leveren.

 

Voor gamers die net voor de invoering dure spelers hadden gekocht, zorgde dit voor veel frustratie. Zij zagen hun teams plotseling in waarde gehalveerd worden. Maar de keuze van EA Sports om de prijzen gelijk te maken voor pc, PlayStation en Xbox, zorgt voor nog meer problemen. De prijzen op de verschillende markten verschilden. Op de Playstation-markt was alles het duurst, aangezien daar de meeste munten gegenereerd werden. Op de Xbox was het iets goedkoper, op de pc aanzienlijk goedkoper. Voor Messi betaalde je op de pc-markt een paar miljoen, maar nu mogen spelers hem niet voor minder dan vijf miljoen aanbieden. Dat betekent dat hij praktisch onverkoopbaar is geworden, terwijl Messi op PlayStation een paar dagen onvindbaar was. Wie hem wilde kopen, moest geduldig zijn en urenlang zoeken, tot er eindelijk eentje verscheen.

Paniekvoetbal

Afgelopen weekend ontstond er zelfs paniek op de transfermarkt, omdat EA Sports de prijzen voor een aantal spelers opnieuw heeft verlaagd. Niemand durft meer te kopen, waardoor veel gamers vastzitten aan spelers die met geen mogelijkheid meer doorverkocht kunnen worden.

EA Sports meldde bij het introduceren van het prijsplafond dat het bedoeld was om de inflatie tegen te gaan en meer spelers de kans te geven om topspelers uit te proberen. Maar het bedrijf lijkt zich aardig in de vingers te snijden. Ten eerste zijn sommige spelers juist minder beschikbaar. Eerder waren ze erg duur, maar ze waren er in ieder geval. Ook de wat mindere goden dan Messi en Ronaldo zijn op de verschillende platforms onverkoopbaar geworden door de minimumprijs. Daarmee is ook het handelen op de markt, wat een belangrijk deel van FUT was, voor een groot deel verdwenen. Een koopje doen en daarmee flink winst behalen is er nauwelijks meer bij.

De reacties van gamers zijn over het algemeen negatief, omdat iedereen op een bepaalde manier gedupeerd is. EA Sports lijkt te proberen om de pakjesverkoop op te krikken, door de illegale munten uit te bannen. Maar het bedrijf is niet meer de enige partij die miljoenen met Ultimate Team verdient. De muntenverkopers hebben een gevoelige klap gekregen, maar vonden na een paar dagen al een manier om hun product toch aan de man te brengen. Door meerdere transacties te doen waarbij goedkope spelers voor een iets hoger bedrag verkocht worden aan de illegale handelaren, kan een gamer toch nog wat extra munten vergaren. Ondertussen wordt echt geld uitgeven aan pakjes minder aantrekkelijk. De kans om een topspeler te vinden is klein en een mindere speler, die voorheen nog aardig wat kon opleveren, is nu praktisch onverkoopbaar.

Het lijkt vooral om een test te gaan voor FIFA 16. EA Sports moet voor de volgende editie iets verzinnen. Trouwe spelers, die eerlijk aan hun munten komen, zijn gefrustreerd door de hoge prijzen. Alles wat ze in een half jaar hebben opgebouwd, is door deze maatregel in prijs gehalveerd of bijna waardeloos geworden. Gamers die wel munten kochten, zullen niet snel honderd euro gaan uitgeven aan iets waar ze vroeger vijf euro voor betaalden. Een complete herziening van het verdienmodel lijkt de enige optie. Anders dreigt FUT slachtoffer te worden van zijn eigen succes.

Dit artikel is geschreven door Stijn Keuris. Stijn schrijft als freelancejournalist over internationaal conflict en sport en speelt al jaren voetbalgames. Hij begon met Super Soccer op de Super Nintendo en speelt sinds 1998 FIFA. Ook heeft hij de nutteloze ambitie om Tetris op topniveau te spelen.