We schrijven 1988. Componist Yuzo Koshiro verlaat na twee jaar ontwikkelstudio Nihon Falcom om zijn werkzaamheden als freelancer voort te zetten. In zijn tijd bij Falcom schreef hij onder andere de toonaangevende soundtracks voor Ys I en Ys II. Koshiro legde de lat hoog: niet alleen voor zichzelf, maar ook voor zijn opvolger. Falcoms antwoord op Koshiros vertrek was het stichten van een band van professionele, maar toegewijde muzikanten, en daarmee de eerste gamemuziekband ooit. Ze noemden zichzelf het Falcom Sound Team jdk, waarbij niemand van Falcom zich nog kan herinneren waar ‘jdk’ ook alweer voor stond. De muziek die ze produceren is daarentegen wel onvergetelijk: van de opzwepende soundtracks van Ys, zoals recentelijk Seven en Memories of Celceta, tot de subtiele melodieën in The Legend of Heroes: Trails in the Sky.

Hoewel het geen band betreft, hanteert Konami sinds eind jaren ‘80 een soortgelijke parapluterm voor al hun componisten: de Konami Kuheika Club (letterlijk: ‘Konami Square Wave Club’). Onder dit label werden onder andere de eerste Gradius-soundtracks geschreven en recentelijk nog de muziek voor Metal Gear Rising. Ook zorgde dit team voor Castlevania-klassiekers als Vampire Killer, Bloody Tears en Simon’s Theme. Toen Castlevania de overstap maakte van Super Nintendo naar PlayStation en de lineaire levels plaats maakten voor Metroid-achtige gameplay, kreeg de serie ook een eigen componiste: Michiru Yamane. Haar magnus opus, de soundtrack voor Castlevania: Symphony of the Night, was zo vooruitstrevend dat haar naam voortaan in één adem genoemd werd met die van regisseur Koji Igarashi. Yamane hield deze sound vast gedurende Lament of Innocence, Dawn of Sorrow en ook tijdens haar samenwerking met Yuzo Koshiro voor Portrait of Ruin. Sinds de reboot van Castlevania in de vorm van Lords of Shadow is Michiru Yamane werkzaam als freelance componiste en is haar unieke stijl hoorbaar in bijvoorbeeld Skullgirls.

Yuzo Koshiro

Zijn naam is al meerdere malen genoemd, maar zijn werk blijft onderbelicht; Yuzo Koshiro is nog altijd een van de meest getalenteerde componisten in de gamemuziekindustrie. Na zijn carrière bij Falcom debuteerde Koshiro in 1988 als freelancer met de klassieke klanken van ActRaiser totdat hij in 1991 wereldwijd doorbrak met zijn revolutionaire werk voor Streets of Rage. Ondertussen zette hij samen met zijn moeder en zus de studio Ancient Corp. op, en ontwikkelde hij technieken om het meeste uit de soundchip van elke console te halen, waarvan de resultaten duidelijk hoorbaar zijn in Streets of Rage 3. Na zijn vijftiental werken voor SEGA’s meesterwerk Shenmue, stortte Koshiro zich op eurobeat-muziek voor Bandai Namco’s Wangan Midnight-racegames. Terwijl hij werkte aan het derde Wangan Midnight-deel, deed Atlus een beroep op zijn kunde voor dungeon crawler-serie Etrian Odyssey. In plaats van de soundchip van de Nintendo DS te optmaliseren, gebruikte Koshiro de Japanse computer PC-8801 uit 1981 om de soundtracks voor Etrian Odyssey te schrijven, om de retro-achtige feel van de serie te benadrukken. Dat Koshiro ook met echte instrumenten raad weet, liet hij onlangs horen in Legends of the Titan en zijn bijdrages aan Kid Icarus: Uprising.

Een ander muzikaal zwaargewicht dat zich ontfermde over de Uprising-soundtrack is Yasunori Mitsuda. Mitsuda begon oorspronkelijk als “componist” voor Square, maar na twee jaar had hij nog geen nummer mogen schrijven. Hij klopte aan bij Squares vice president, Final Fantasy-bedenker Hironobu Sakaguchi, en stelde een ultimatum: hij wilde componeren, of zou een andere baan zoeken. Sakaguchi gaf hem de kans om te debuteren met een soundtrack die vandaag de dag te boek staat als een meesterwerk: Chrono Trigger. Mitsuda werkte zo ijverig aan de soundtrack dat hij meerdere malen flauw viel op kantoor en uiteindelijk met maagzweren is afgevoerd naar het ziekenhuis, waardoor zijn leermeester, Final Fantasy-componist Nobuo Uematsu, de laatste tien tracks afmaakte. Mitsuda bleef bij Square en componeerde zichzelf legendarisch met de soundtracks van het soms Keltische Xenogears, het exotische Chrono Cross en het orkestrale Xenosaga. In 2001 richtte hij Procyon Studio op en zijn eigen label, Sleigh Bells. Onlangs schreef Mitsuda de soundtrack voor Soul Sacrifice, maar hij bevestigt met het lichthartige Inazuma Eleven-muziek dat hij oneindig beter is met kleinere bezettingen.

De leuze ‘zonder Uematsu is het geen Final Fantasy’ is er niet voor niets: Nobuo Uematsu werkt al sinds het onverwachte succes van de eerste Final Fantasy nauw samen met regisseur Sakaguchi. Ogenschijnlijk onvermoeid schreef Uematsu soundtrack na soundtrack, tot aan een heuse opera (ook opgevoerd tijdens Games in Concert #3, zie hieronder) en de meest doordachte boss battle in Final Fantasy VI toe. Pas vanaf Final Fantasy X nam Uematsu gas terug, schreef één nummer voor XII en liet XIII in zijn totaliteit over aan Masashi Hamazu, zodat hij zich kon richten op het traditioneler ingestoken Final Fantasy XIV. Ondertussen is Uematsu allang niet meer in dienst bij Square: vanaf 2004 werkt hij als freelancer aan vrijwelk elk project van vriend Sakaguchi bij Mistwalker, zoals Blue Dragon, Lost Odyssey en The Last Story. Tussen 2002 en 2010 was Uematsu actief in the progressieve rockband The Black Mages, die hij oprichtte met twee andere componisten van Square, en bracht in die periode vier albums uit met voornamelijk arrangementen van Final Fantasy-muziek. Hij is er dubbel en dwars in geslaagd om zich af te zetten tegen het klassieke werk van zijn inspiratiebron, Dragon Quest-componist Koichi Sugiyama.

Met name op het gebied van role-playing games is de concurrentie onder Japanse componisten hevig. Als huiscomponist van Namco Bandai zette Motoi Sakuraba zichzelf op de kaart met Tales of Phantasia en vergaarde internationale bekendheid met Tales of Symphonia en Golden Sun. Met zijn veelal bombastische muziek is het geen wonder dat hij ook de soundtracks voor Baten Kaitos en recentelijk Dark Souls voor zijn rekening nam. Shoji Meguro, huiscomponist van Atlus, liet zich van zijn beste kant zien tijdens de Digital Devil Saga duologie, maar kan ook uitstekend uit de voeten met de pop-achtige muziek uit Persona 3 en 4. Een andere veteraan op het gebied van RPG-muziek is Yoko Shimomura, moeder van de Street Fighter II-soundtrack en inmiddels verantwoordelijk voor al het goeds dat hoorbaar is tijdens het spelen van Kingdom Hearts. Haar werk voor Nintendo wordt besproken in het volgende deel van deze feature, evenals de muziek van andere Nintendo-huiscomponisten.


Dit artikel is geschreven door Guan van Zoggel, afgestudeerd Japanoloog. Hij heeft een half jaar in Japan gewoond en heeft een fascinatie voor alles uit het land van de rijzende zon.