De impact van de film Jurassic Park is tegenwoordig nog steeds merkbaar. Niet alleen is het een uitstekende film, het is ook een van de weinige media die dinosaurussen in een geslaagde context plaatst en hun gedrag goed over weet te brengen. Het betreft niet simpelweg een verhaal over overleving, maar het gaat vooral over de ethische kwestie of de mens wel of niet doorslaat in zijn obsessie met macht over de natuur. De film is dan ook vooral sterk door de relaties die de verschillende persoonlijkheden met het fenomeen dinosaurussen hebben.

Games hebben een dergelijk sterke narratieve context nog niet gebruikt voor een dinosaurusgame, maar hebben dino’s vrijwel altijd gedegradeerd tot simpele monsters. Jurassic Park: The Game van twee maanden geleden deed weliswaar een poging een nieuw verhaal te creëren, maar faalde door dit niet te kunnen koppelen aan geslaagde gameplay. Daarnaast was het verhaal ook gewoon heel erg slecht. De meeste dinogames zijn oppervlakkige actiegames en dat is op zijn minst schrijnend te noemen. We hebben een onnavolgbaar voyeuristisch verlangen om dinosaurussen te kunnen zien, maar in een game knallen we ze vervolgens alleen maar af.

Het belang van context

De kwaliteit van games met dinosaurussen is over het algemeen van een dusdanig laag niveau dat de gemiddelde gamer zich waarschijnlijk alleen Dino Crisis en Turok kan herinneren, heel misschien Trespasser. En dat terwijl er in de loop der jaren tientallen dinogames zijn uitgekomen, waarvan er bijna dertig een Jurassic Park-licentie hebben. De precieze oorzaak van het falen van dinogames is natuurlijk lastig te duiden, maar het lijkt erop dat ontwikkelaars moeite hebben om dinosaurussen in een overtuigende context te plaatsen.

Vaak wordt gekozen voor de makkelijke weg en worden iconische soorten als de Velociraptor en de T-Rex gebruikt als monsters, zoals in King Kong en Turok. Daarvoor beschikken ze weliswaar over voldoende charisma, maar het blijven dieren met dezelfde motivatie als bijvoorbeeld leeuwen en haaien. Dieren vallen je aan vanuit hun eigen overlevingsdrang, waardoor de gevechten nauwelijks ingebed zijn in een groter geheel. Het afknallen van beesten heeft in een actiegame op die manier nooit voldoende betekenis. Fictieve monsters, zoals bijvoorbeeld draken, hebben in games als Skyrim een zekere achtergrond en een diepere motivatie om je aan te vallen, waardoor ze wel prima functioneren als hoofdvijand.

Van verborgen werelden tot lasergeweren

Dat dinosaurussen ooit miljoenen jaren geleden echt bestaan hebben is een gegeven waar je moeilijk omheen kunt werken. Elementen als tijdreizen, mislukte kloonexperimenten of een zekere verloren, verborgen wereld liggen daardoor nogal voor de hand. Dat hoeft op het eerste gezicht geen ramp te zijn, omdat het prima scenario’s zijn voor bijvoorbeeld een overlevingsverhaal. Dino Crisis 1 en 2 deden op dit front een vrij goede poging. De dinosaurussen pasten in het verhaal en overleven is altijd een toereikende motivatie. Wat goed werkt is dat de dinosaurussen niet de vijanden zijn, maar obstakels op je weg naar de echte vijand. Vergelijkbaar met Resident Evil dus, waar de zombies ook niet de hoofdvijanden zijn. Met Dino Crisis 3 ging de serie echter een belachelijke kant op en bedenker Shinji Mikami heeft sindsdien aangegeven geen plannen te hebben voor Dino Crisis 4, al zitten daar veel mensen stiekem toch op te wachten.

Tegenwoordig zien we met gratis online games als Dino Storm of Orion: Dino Beatdown een andere trend. Er wordt gebruik gemaakt van een soort sciencefictionsetting waarbij mensen met lasergeweren op dino’s kunnen jagen en erop kunnen rijden. De wezens lijken echter vooral gebruikt te worden als een soort cultelement en zijn in hun functie vervangbaar met elk willekeurig fantasiewezen. Ook in bijvoorbeeld Dino D-Day worden dino’s gebruikt als cultobject om maar gewoon opzien te baren. Dinosaurussen worden daar namelijk gebruikt als wapens van de nazi’s. Het gebruik van dinosaurussen kent in het begin van een mogelijke comeback dus al de uitstraling die zombies juist op het einde van hun hype hebben. Daar waar zombies echter ook hebben geschitterd in goede games waarin zij daadwerkelijk van meerwaarde zijn, hebben dinosaurussen die stap jammer genoeg overgeslagen.

Dino’s vs. zombies

Een vergelijking tussen dinosaurussen en zombies is misschien vreemd, maar zombies hebben tegenwoordig in principe hetzelfde probleem als dinosaurussen. Het gaat om het plaatsen van de wezens in een overtuigende context. Ontwikkelaars willen maar al te graag meelopen met een bepaalde hype, maar vergeten daarbij vaak de setting goed aan te laten sluiten bij het spelconcept. Daarnaast zijn dinosaurussen net als zombies gevoelig voor culturele trends. In de jaren negentig was de dinosaurushype enorm door vondsten van nieuwe soorten en zodra het langverwachte Jurassic Park 4 uitkomt, zullen er waarschijnlijk een stortvloed aan nieuwe dinogames uitkomen.

Misschien is het gewoon tijd voor een nieuwe hype. Dinosaurussen zijn in ieder geval net zulke massale, ongrijpbare en fascinerende wezens als zombies. Waar die hype echter voortkwam uit goede games en andere media, leunt de dinosaurusrage erg op het succes van de film Jurassic Park. Kwalitatief hoogstaande games ontbreken vooralsnog.

De potentie van dinosaurussen blijft echter aanwezig en het is jammer dat het schitterende aangezicht van een Diplodocus of Triceratops in de film Jurassic Park nooit goed is vertaald naar een game. Misschien moeten we maar accepteren dat onze voyeuristische verlangens tevergeefs zijn en dat de uitstraling van Jurassic Park geen genre heeft om in te gedijen. Desalniettemin blijven dinosaurussen een interessante cultuurvorm en ze kunnen goed functioneren als subvijand in een game als Dino Crisis of leuke experimenten op kunnen leveren, zoals Primal Rage of Project Genesis. Als hoofdrolspeler worden ze niet genoeg ingebed in een goede, verhalende context, wat binnen andere media wel gebeurt. De liefhebbers van dinosaurussen zullen het dus bij Jurassic Park moeten houden.