“Nooit heb ik in een spel zo het gevoel gehad dat een game mij uitdaagde na te denken over wat je aanvalt, en wanneer.” Vraag Jan van der Gouw eens te vertellen over zijn tijd in EverQuest, en de enthousiaste gamer duikt er vol vuur in. “Welke keuzes je maakt, met wie je in een groep gaat zitten. Solo spelen? Nagenoeg onmogelijk! 1 level per dag spelen? Eerder 1 level per maand als je snel was! En dan de corpse runs, tot diep in de nacht, want je móest je armor bij je dode avatar weghalen.” Zijn vriendin Daphne Zwetsloot sloot zich bij Jan aan; ze speelden de game zes jaar lang, zij aan zij op twee PC’s. Daphne: “Er waren geen in-game maps, geen quest guides. Alles moest je zelf ontdekken. De maps hadden wij uitgeprint in ordners op het bureau liggen.”

Terug naar je lijk, in je blote bips

Het is geen spel, het is een baan, kregen zij van vrienden te horen. En ook: spelen jullie EverCrack? – de bijnaam voor de verslavende MMORPG. Het was niet de eerste game waarin je samen online tegenstanders uitschakelde (al in 1974 was er Maze War, dat je met dertig mensen op een Apple-netwerk speelde) maar wel de eerste die een half miljoen spelers gek maakte met de snoeiharde gameplay. Jan, in zijn eigen woorden:

“Je staat tegenover het monster dat je al drie weken aan het campen bent. Zenuwachtig kijk je rond of iemand anders in de buurt is. Nee, dat is niet het geval. Langzaam kruip je naar voren en vuur je je eerste spreuk af. Nu snel die 20 procent schade aanrichten, anders kan het groepje dat zojuist aan is komen lopen het monster van je afpakken.

“Een heal komt niet op tijd aan. De Tank gaat er gruwelijk aan en wordt aan stukken gerukt. Ook de Enchanter krijgt het te verduren en de Wizard wist niet eens wat hem raakte. Paniek alom. De laatste krampachtige heal en al je mana is op. Ook jij moet het bekopen en kijkt toe hoe de tweede groep in de aanval gaat.

“Loading. Please wait! Je valt terug op je bind spot. Naakt met een 10% xp penalty. Je zuurverdiende gear ligt nog op je corpse in de buurt van het monster. Probeer nu maar eens 12 zones te doorkruisen in je blote bips om je spullen weer op te pakken. En doe dat binnen zeven dagen, anders rot je corpse weg met alle gear waar je zo hard voor gewerkt hebt!”

Samen vissen vangen

Daphne roemt de sociale kant van het spel. ‘Social gaming’ bestond eerder niet op de schaal van EverQuest, waarbij je verplicht was samen te werken om monsters te verslaan. En omdat je daarvoor veel met andere spelers moest chatten, ontstonden er ook buiten het spel contacten. Daphne: “Er was op een gegeven moment een bug waardoor je de vissen die je ving kon verkopen voor een klein vermogen. Jan en ik hadden een vaste plek om te vissen, en daar zaten nog een paar Nederlandse spelers. Eén van hen stuurde een keer een berichtje: ‘wat eten jullie vanavond?’ Weet ik nog niet, schreef ik terug. ‘Mooi, ik kook.’ Wij zijn die avond bij hem en zijn vrouw gaan eten. Dit is nu 13 jaar geleden, en deze mensen zijn nog steeds onze beste vrienden.”

Knokken met Sony

EverQuest had bijna niet bestaan. De game begon als een idee van John Smedley, een medewerker van Sony Imagesoft en groot fan van Dungeons & Dragons en online games. Hij wist Sony in 1996 zo ver te krijgen hem een nieuwe fantasygame voor PC te laten bouwen, ‘een soort Lord of the Rings’ maar dan online. Drie jaar werd er aan het spel gewerkt, maar bij elke nieuwe stap moest Smedley opnieuw met Sony knokken om geld en groen licht. Intern spraken Sony-bazen af Smedley en zijn team van twaalf man direct te ontslaan als EverQuest zou floppen. Weggegooid geld, de vijf miljoen dollar die de bouw kostte: Sony had met dat geld een game kunnen bouwen voor de PlayStation2, want die machine stond voor 2000 in de planning.

Gelukkig bleef het succes niet uit toen het spel in maart 1999 gelanceerd werd. Hoewel het aantal geregistreerde gebruikers nooit zo groot werd als later bij World of Warcraft (450.000, heeft Sony eens naar buiten gebracht), was EverQuest een groot succes. En natuurlijk overtrof World of Warcraft EverQuest later in schaal, populariteit en ook inkomsten. Maar vraag gamers als Jan en Daphne welke game beter was, en het antwoord laat zich raden. Jan: “EverQuest was de beste MMO ooit!”