Amper drie weken geleden heb ik in de previewversie van Football Manager 09 alles op alles gezet om Roda JC uit de neerwaartse spiraal van de afgelopen maanden te halen. Spijtig genoeg was al die moeite voor niets, want ondanks de behoorlijke prestaties besloot het bestuur me al snel op straat te zetten. Zodoende is er in de uiteindelijke versie niet langer gesolliciteerd voor het trainerschap bij de Trots van het Zuiden, maar bij een Singaporaanse degradatiekandidaat. Dit buitenlandse avontuurtje zal waarschijnlijk niet te boek gaan als een succes, maar dat heeft toch vooral iets te maken met de vaardigheden van ondergetekende. Aan Football Manager 2009 ligt het in ieder geval niet.

De afgelopen jaren heeft Sports Interactive met de Football Manager-franchise behoorlijk aan de weg getimmerd om de koppositie in het genre te vergaren en te behouden. Sterker nog, de serie kent inmiddels een immense achterban en wordt unaniem als de meest realistische voetbalmanager beschouwd. Het al dan niet toevoegen van nieuwe spelelementen is dan ook een lastige kwestie voor de ontwikkelaar. Vaak genoeg zijn fundamentele aanpassingen namelijk funest voor een vervolg op een succesvol spel, simpelweg omdat het ten koste kan gaan van de balans tussen de kenmerkende aspecten van de serie. Toch heeft het Britse bedrijf deze jaargang de stoute schoenen aangetrokken en een aantal opzienbarende vernieuwingen doorgevoerd.

Football Manager 09 kent, in vergelijking met haar voorgangers, namelijk een aantal nieuwe speerpunten. De meest opvallende is ongetwijfeld de mogelijkheid om de wedstrijden middels een driedimensionale weergave te kunnen aanschouwen, alsof je ditmaal daadwerkelijk in het stadion aanwezig bent. Alhoewel dit op papier een behoorlijke aanpassing lijkt, is het in de praktijk echter lang niet zo wereldschokkend. Ten eerste is het allesbehalve de esthetische  verbetering waar al jaren om gevraagd wordt. Het kleurgebruik is lachwekkend, de animaties zijn nauwelijks geanimeerd en er is geen enkel oog voor detail. Het is vanzelfsprekend dat het audiovisuele gedeelte van een titel uit het managergenre niet kan concurreren met de grafisch pracht van de actieve sportspellen, maar dit kwaliteitsniveau zou al vanaf het begin van dit millennium niet meer in een volwaardig spel te vinden mogen zijn.

Deze hernieuwde wijze van weergave gaat bovendien ten koste van de overzichtelijkheid. Waar je met de traditionele weergave nog in een oogopslag de veldbezetting kan inschatten, is het ditmaal een stuk lastiger om de daadwerkelijke zwakke plek van je elftal te ontdekken. Niet alleen ogen de spelers als halfbakken LEGO-poppetjes, ook lijkt hun positionering door deze weergave allesbehalve in het voetbal thuis te horen. Het is lastig om de vinger op de zere plek te leggen, maar verantwoordelijk voor deze chaos is zonder enige twijfel een combinatie van factoren, allen veroorzaakt door de zogenoemde visuele opsmukkers. Hoe moge dan ook het een verademing heten dat deze weergave volledig optioneel is en je met een druk op de knop terug kunt schakelen naar het traditionele bovenaanzicht.

Een ander nieuw speerpunt is de betrokkenheid van de assistent-trainer. In tegendeel tot in de vorige delen zal hij ditmaal geregeld laten merken wat hij van de gebruikte tactieken en trainingsschema's vindt. Wanneer je er behoefte aan hebt, zal de beste kerel bovendien de basiselementen van zowel de sport als de game uitgebreid uit de doeken doen. Een welkome toevoeging die de instapdrempel voor nieuwkomers aanzienlijk weet te verlagen. Niet langer word je immers in het diepe gegooid, zonder je ook maar ergens aan te kunnen vastklampen. Ook de Football Manager-fanatici kunnen overigens het nodige opsteken van de beste kerel. De tips en anekdotes van de assistent laten je het geheel vanuit een totaal ander standpunt ervaren, waardoor je sneller geneigd bent ofwel je huidige spelverloop nog verder aan te dikken of je tactiek toch enigszins aan te passen aan de visie van de assistent-trainer.

Dit is niet het enige aspect waarin de interactie met de virtuele personages op de schop is gegaan. Zo is het in Football Manager 2009 ook mogelijk persconferenties bij te wonen. Spijtig genoeg hebben de journalisten slechts een beperkt aantal vragen tot hun beschikking, waardoor deze bijeenkomsten op een gegeven moment behoorlijk in de herhaling vallen. Niettemin is het mogelijk om middels deze persconferenties de nodige invloed uit te oefenen op het moreel van spelers, fans en bestuur. Ook dragen je antwoorden bij aan de relatie met de betreffende journalisten, wat de vraagstelling drastisch kan veranderen. Antwoord je bijvoorbeeld steevast bot, dan kun je ook geen respons of begrip verwachten en zullen de vraaggesprekken veelal ontaarden in het roepen van ongegronde geruchten of hypothesen.

Bovendien is er zo hier en daar gesleuteld aan de bestaande spelelementen. De financiën zijn bijvoorbeeld een stuk beter aan de werkelijkheid ontleend, al lijkt de kredietcrisis geen enkele rol te spelen in de volkssport. Dit valt vooral te merken aan de aan- en verkoopbedragen, die wat meer overeenkomen met de hedendaagse transfersommen. Ook de begrotingen, salarissen en sponsoren zijn wat verder uitgediept, wat resulteert in een goedlopende en haarfijne voetbaleconomie. Daarnaast is het nu mogelijk om allerhande zaken met spelers en bestuursleden al dan niet intern te bespreken. Zo kun je expliciet aangeven wanneer je graag ziet dat een bepaalde aanvaller wat vaker voor de actie moet gaan, terwijl die bikkelharde centrale verdediger alle vrije trappen juist met een boogje over de zijlijn dient te spelen. Een prima toevoeging, die ook nog eens bijdraagt aan de affiniteit met je spelersgroep.

De bovenstaande fundamentele, en iets minder resolute, vernieuwingen daargelaten is Football Manager 09 in wezen een opgepoetste variant van haar voorgangers. En gezien de continue hoogwaardige productiewaarde van de franchise is dat alleen maar een goed teken. Wederom zijn de tactische mogelijkheden ongekend, is elke individuele speler te voorzien van een uniek trainingsschema en is er een overvloed aan spelersstatistieken te doorspitten. De balans tussen de verscheidene aspecten is bewonderswaardig. Vrijwel elke handeling heeft, gecombineerd met een zekere toevalsvariabel, zichtbaar invloed op het daadwerkelijke spelverloop.

   

Valt er, buiten de ietwat tegenvallende driedimensionale wedstrijdweergave, dan helemaal niets kwaads te spreken over Football Manager? Wel, er zijn enkele kleine onvolkomenheden in het spel geslopen. Zo raken de spelers wel erg snel geblesseerd, zijn er enkele taalfoutjes en worden getypte letters dubbel in het spel verwerkt. Echt spelbelemmerend zijn deze zaken echter niet. Bovendien is de kans aanzienlijk dat Sports Interactive deze mankementen binnen een aantal weken wegwerkt middels enkele gratis uitbreidingen. Wat dat betreft zit het al jaren snor met de franchise. Net zoals alle andere facetten ook, overigens.