Iedereen kent vast wel de uitspraak: er zijn leugens, grove leugens en statistieken. Het nieuwtje dat wij onlangs plaatsten, aangaande de stelling dat PC-gaming nog lang niet dood is, is hier een treffend voorbeeld van. Statistieken zijn, te allen tijde, op zo'n wijze te kneden dat ze in ieders voordeel uit kunnen vallen.

Een interessant voorbeeld hiervan is het maandelijkse overzicht van de NPD Groep, die de verkoopstatistieken van consolegaming in de VS bekendmaakt. Het is elke maand weer opvallend dat elke van de grote drie spellenbakkers een teken van glorieus succes ziet. Als de verkoop van de PlayStation 3 met 100% stijgt ten opzichte van vorig jaar, komt dat omdat geen hond dat ding vorig jaar kocht. En in de donkerste dagen van de PlayStation 3 deed Sony het zogenaamd nog steeds beter dan Nintendo en Microsoft, omdat het de PSP's en de PS2's gewoon bij hun nieuwste apparaat optelde. De toenmalige statistieken van de parodieuze website Sonydefenseforce vormen hier een hilarisch toonbeeld van.

Ik zal niet beweren dat de PC als platform structureel zal verdwijnen. De PC zal als gaming machine altijd blijven bestaan, maar zal verder gemarginaliseerd worden en zich steeds meer als apparaat voor specifieke genre's of type games aandienen. Die trend is nu al duidelijk voor MMORPG's, RTS'en en low-budget Oostblokgames.

De laatste jaren zijn steeds meer series de overstap van PC naar console gaan maken. Hierbij gaat het niet alleen om games die verdwijnen op de PC, maar ook om games die simpelweg belangrijker worden op de console. Denk hierbij aan Medal of Honor, Call of Duty, Rainbow Six, Ghost Recon en Operation Flashpoint. Ook is er een aantal PC-specifieke games vrijwel volledig verdwenen van dat platform. Voorbeelden zijn de typische LucasArts-adventurespellen en actiegames, die in toenemende mate in afgezwakte vorm op de PC uitkomen. Zelfs de PC-voorvechters van id Software en Valve hebben de console ontdekt.

De onderzoekers, die concludeerden dat PC-gaming verre van dood is, hebben in hun conclusies een aantal fundamentele statistische fouten gemaakt. Ten eerste gaat het om het aantal verkochte gaming PC's. De vraag is natuurlijk wat er onder een gaming PC wordt verstaan, en wellicht belangrijker, of een dergelijke PC dan ook daadwerkelijk voor gaming gebruikt wordt. Bij een console is deze vraag niet eens meer van toepassing, op de groep na die de PlayStation 3 puur voor de Blu-Ray-speler heeft gekocht.

In deze cijfers over het aantal verkochte gaming PC's, die lopen vanaf Q3 2005 tot Q3 2008, stelt het onderzoek dus vast dat er veel meer gaming PC's dan consoles verkocht zijn. Hierbij wordt er echter geen rekening mee gehouden, dat juist de fanatieke gamers geregeld nieuwe hardware aanschaffen, waardoor er veel dubbel tellen in de cijfers zit. Bovendien kunnen gaming PC's uit 2005 nu absoluut niet meer meegeteld worden omdat ze allang verzwakt zijn, een andere onterechte telling die je bij de consoles niet meepakt.

De eindconclusie van het aangehaalde onderzoek is: “Feit is dat de PC gaming markt groter is, meer geld waard is, sneller groeit en betere technologie heeft dan de consolemarkt. Hoe komt het dat niemand anders dan ons dat ziet?” Deze conclusie is op zijn minst twijfelachtig te noemen en botweg gezegd complete onzin. Want wat wordt er precies verstaan onder de 'markt van de PC-games'? Als het puur om de hardware gaat, dan klopt de conclusie wellicht.

Maar juist omdat het gaat om het gaming gedeelte, raakt de conclusie kant noch wal. De verkoop van consolegames overstijgt de verkoop van PC-games in gigantische mate. Dat ligt aan twee dingen: niet iedereen gebruikt zijn PC om te gamen en er is een gigantische piraterij op PC's. Over dat laatste hebben ontwikkelaars al geregeld geklaagd en ze hebben het als reden aangegeven om zich meer op consoles te richten.

De markt van de PC-games is dus sowieso niet groter dan de console gaming markt, want het slaat simpelweg nergens op, om dit aan hardware af te meten. Ook de conclusie dat deze markt meer geld waard is, is zeer eenzijdig en onvolledig. Wel voor ATI en nVidia, niet voor id Software en Valve. Met dergelijke conclusies wordt er een schijnwerkelijkheid gecreëerd.

Een andere observatie die in ons nieuwsbericht te lezen was, is dat PC-gamers zich voor een lange periode vastbijten in multiplayerspellen. World of Warcraft is hiervan natuurlijk het meest treffende voorbeeld. Volgens Ted Pollak zijn verkoopcijfers “allesbehalve een goede graadmeter voor de gezondheid van PC-gaming.” Dan rijst hierbij nogmaals de vraag wat er dan wordt verstaan onder PC-gaming en hoe je die gezondheid dan wel afmeet. Want gamers die jarenlang hetzelfde spel spelen, zoals Counter-Strike of Quake 3, leveren geen geld meer op en zijn dus allerminst een indicator van de gezondheid van deze business.

De gezondheid van de televisieindustrie wordt immers ook niet afgemeten aan het aantal verkochte tv's, maar aan de kijkcijfers. Er worden massaal consolegames verkocht, uitgevers stappen over en ontwikkelaars klagen steen en been over piraterij en zien bijna geen heil meer in PC's. Zelfs PC-pioniers als id Software, Crytek en Valve focussen zich op consoles. Het is naïef en incorrect om dan een dergelijk beeld over PC-gaming te schetsen en het is bovendien gestoeld op verkeerde conclusies en verkeerde hantering van terminologie.