Het gebeurt niet elke dag dat je uitgenodigd wordt om richting Oekraïne te gaan om daar een tour langs Tsjernobyl te krijgen. Ja, het betreft hier het gebied waar zoveel radiatie hangt dat mensen er niet meer kunnen wonen en er in shifts gewerkt wordt, zodat arbeiders niet teveel bestraald worden. We zijn naar dit exotische oord gereisd voor S.T.A.L.K.E.R. Shadow of Chernobyl, de veelbelovende PC game die al vijf jaar in ontwikkeling is en zich in het gebied rond Tsjernobyl afspeelt. Het spel dreigt nu toch echt uit te komen, dus hoog tijd om te kijken hoe het staat met de game en kennis te maken met S.T.A.L.K.E.R. en Tsjernobyl.

Voor diegenen die nog niet weten wat Tjsernobyl nou eigenlijk is, een korte introductie in de ramp die de levens van velen voor altijd heeft veranderd. We spreken 25 april 1986, waarin in de vierde reactor van de Tsjernobyl krachtcentrale een experiment plaatsvindt. Om de proef tot een succes te brengen, moet een groot deel van de beveiliging uitgeschakeld worden, waaronder de koeling voor noodgevallen. Al niet zo heel slim zou je denken, maar om het nog erger te maken wordt het experiment uitgesteld, zodat de onervaren nachtploeg er mee aan de gang moet.

De vierde reactor waar de ellende allemaal mee begonnen is.

Eén ingenieur maakt een kleine fout wat zal leiden tot beslissingen die uiteindelijk fataal worden. Het wordt steeds moeilijker om de reactor onder controle te houden, maar toch wordt de proef voortgezet. Door het stopzetten van verschillende koelsystemen kan de reactor niet meer goed gekoeld worden en nog steeds besluit het plaatsvervangende hoofd door te gaan. Omdat er steeds minder koelwater naar de reactor wordt gepompt, stijgt de temperatuur aanzienlijk. Wanneer wat water het kookpunt bereikt, weigert de beveiliging dienst, want die was uitgeschakeld.

Gevolg is een chemische reactie waarin de explosieve stof Oxyhydrogen vrijkomt en de hele boel ontploft. Uiteraard komt er radioactief materiaal vrij en om het allemaal nog erger te maken, vat alles in de omgeving nog vlam ook. Gewone huizen in de buurt waar mensen aan het slapen zijn worden uit het niets in vuur en vlam gezet. De directe doden van de ramp zijn te tellen, maar nog altijd is er niet bekend hoeveel slachtoffers de ramp uiteindelijk heeft gekost.

In de weken na de ramp sterven er nog meer mensen door de hoge radiatie. Mensen uit de hele wereld, waaronder studenten, soldaten en vrijwilligers, komen naar Tsjernobyl om te helpen het gevaar terug te dringen. Er wordt op afstand een omhulsel voor de reactor gebouwd, die er nu nog altijd staat. Het merendeel van de mensen die geholpen heeft is later overleden door onder andere kanker, hartproblemen en depressies door de hoeveelheid straling die ze binnen hebben gekregen. Sommigen schatten het aantal slachtoffers tussen de 10.000 en 250.000 mensen, maar dat is een hele ruwe schattig. Nog altijd worden er misvormde kinderen geboren, omdat de problemen worden doorgegeven in de genen.

Een model van de reactor die laat zien hoe de binnenkant er nu uit ziet.

 

En hoe staat het er nu voor? Als het allemaal loopt zoals het moet lopen, moet de stabilisatie van de reactor in december van dit jaar eindelijk compleet zijn. Er zijn nu ook plannen gemaakt voor een tweede omhulsel, omdat de reactor zelf steeds meer tegen het eerste omhulsel aanleunt. Mocht het allemaal weer instorten, dan heb je zo weer dezelfde ramp en dat moet boven alles voorkomen worden. Omdat de omhulsels op afstand worden gebouwd, blijven er scheuren en kieren aanwezig, waardoor er constant radiatie naar buiten glipt. En wat doen wij? Wij nemen eens een kijkje van dichtbij.

Tsjernobyl, een plek waar zoveel radiatie hangt dat niemand er kan wonen. Radiatie die zo ongezond is dat kinderen nog misvormd worden geboren, en daar gaan we heen? Gezellig! Het heeft inderdaad iets heel dubbels, omdat je weet dat daar aanwezig zijn niet gezond is, maar het is een ervaring die maar sommigen in hun leven meemaken en alles voor de games dan maar, want we moeten toch zien waar S.T.A.L.K.E.R. zich afspeelt. Met twee bussen vol journalisten rijden we van het vervuilde Kiev richting het bestraalde Tsjernobyl.

Eerst gaan we naar het dorpje Tsjernobyl, wat zo’n twintig kilometer van de reactor af ligt. Daar worden we op het hart gedrukt dat we vooral geen foto’s mogen maken wanneer de gidsen dat vertellen. Wanneer we op een verkeerd moment zouden filmen zou het wel eens heel verkeerd af kunnen lopen zo’n reisje.

Onze gids die de boeiende plekken in Pripjat aanwijst.

Vervolgens gaan we linea recta richting de reactor zelf, waar we een we een bijzonder lange uitleg krijgen over de stand van zaken. Achter ons laat de stralingsmeter hoge waardes zien en de dame vertelt en vertelt maar. Na het verhaal mogen we dan eindelijk naar buiten om specifiek van één kant van de reactor foto’s maken en te filmen. Echt fijn voel je je daar toch niet en wanneer de gids nog zegt dat het wenselijk is om te vertrekken wanneer we nog kinderen in de toekomst willen, is de ramp compleet. Niet dat de journalisten daar naar luisteren, want we willen natuurlijk gewoon de mooiste shots. ‘Ik wou dat ik mijn sperma had ingevroren..’, roept nog iemand.

Een vervallen sportzaal en zwembad in Pripjat.

Na de reactor vertrekken we naar de stad Pripjat, dat op zo’n drie kilometer van de reactor afligt. Verwoesting, verval en plunderingen hebben Pripjat als spookstad achtergelaten. Van een stad is zelf nauwelijks meer sprake, want overal waar je kijkt heeft de natuur de omgeving in haar greep. Niet gebouwen, maar bomen sieren het beeld op straat en naast het extreem gifgroene mos, is de stad dood. Behalve ’s nachts, want volgens de gids nemen wolven en beren het dan over. ‘Een vriend van mij is hier een keer aangevallen door een wolf’, waarop de groep hartelijk lacht, want die gids is toch een grappenmaker. ‘Nee echt, ik ben hier heel serieus over’ en iedereen lacht nog steeds, maar als een boer met stekende kiespijn.

Tijdens de ramp was er kermis en de attracties staan er nog altijd.

Het druilerige weer past perfect bij de sfeer van de omgeving. De regen en somberheid sieren de dode gebieden en plaatselijke mist en stofwolken maken het plaatje compleet. Door de hoge straling kan er maar beperkt rondgekeken worden en we worden dan ook al snel een gebouw binnengeleid waar de straling volgens de gids aanzienlijk lager ligt. Het geluid van krakend glas vult het verlaten pand wanneer we de verschillende verdiepingen van het gebouw betreden. Op de derde verdieping verstompt de herrie en is er geen glas, maar papier. Honderden boeken zijn over de vloer verspreid op de plek waar eens een bibliotheek stond.

De botsautootjes botsen niet meer.

Pripjat is een stad die mooi is, maar tegelijkertijd angst opwekt. Het is indrukwekkend, maar vernietigend en boven alles dood. In april 1986 speelden kinderen op de kermis. Een spookachtig reuzenrad siert het landschap en vervallen speelapparaten staan ongebruikt te vergaan. De botsautootjes botsen al twintig jaar niet meer en het geluid van vrolijk spelende kinderen wordt opgevuld door een stilte. Erg dramatisch en ellendig, maar hoe past dat in vredesnaam in een actiegame?

De game S.T.A.L.K.E.R. Shadow of Chernobyl gaat verder met de ramp en de unieke setting. We beginnen op 12 april 2006, wanneer The Zone verlicht wordt door een onverdraagbaar helder licht. Wolken verdwijnen en donder en aardbevingen volgen. Mensen vallen dood neer op de grond met bebloede ogen en oren. Anderen proberen te ontsnappen en het leger sluit The Zone af. Het blijkt niet de reactor te zijn die twintig jaar geleden al voor ellende heeft gezorgd, maar iets een kilometer er vandaan, en de geruchten gaan dat het weer een experiment is geweest dat fout is gegaan. Leren ze het dan nooit?

Een aantal maanden na het ongeluk breidt The Zone zich plots met vijf kilometer uit, waarna er nog meer mensen worden geëvacueerd. Om het allemaal nog wat erger te maken, ontploft de hele Zone ook nog eens, waardoor radioactieve wolken over het gehele gebied verspreiden. Mensen, dieren en bossen sterven en een zone van 30 kilometer wordt afgezet. The Zone groeit en vreemde verschijnselen worden opgemerkt. Onzichtbare krachten verwonden voorbijgangers en expedities komen oog in oog te staan met gevaarlijke mutanten. Wat is hier in vredesnaam gebeurd?

Mensen moeten tot het jaar 2008 wachten totdat ze weer enkele kilometers The Zone kunnen betreden. Allerlei nieuwsgierigen komen opdagen om The Zone the onderzoeken en ‘artifacts’ te vinden, welke ze vervolgens verkopen aan geïnteresseerde bedrijven. Deze mensen riskeren hun leven voor geld en zijn beter bekend als Stalkers. Wanneer S.T.A.L.K.E.R. begint is het al 2012 en is The Zone druk bevolkt met Stalkers, bandieten en mutanten. Heb jij het in je om te overleven in The Zone?

Tijdens de tour hebben we deze helaas niet mogen filmen.

De Oekraïense ontwikkelaar GSC Game World heeft voor het spel de complete dertig kilometer zone rondom de reactor van Tsjernobyl nagemaakt. Dit natuurlijk met de nodige aanpassingen om het boeiend te houden voor de game. Dit betekent dus wel dat je echt naar de reactor kunt en richting Pripjat mag om het reuzenrad te bezichtigen. Wel helaas te voet, want zoals het er nu naar uit ziet wordt de mogelijkheid om met voertuigen te rijden nog geschrapt. Net zoals met zoveel features die uiteindelijk toch niet technisch mogelijk zijn. Wat is er nou nog overgebleven van de game? Uiteraard hebben we met S.T.A.L.K.E.R. gespeeld en kunnen we jullie er alles over vertellen. Houd Gamer.nl dus in de gaten voor het vervolg.