Vorig jaar volgden we de Game Jam als juryleden. Ons viel toen op hoe weinig je als frisse, objectieve beoordelaar op zo'n zondagmiddag meekrijgt van de verhalen achter de gepresenteerde games. Vandaar dat we dit jaar terugkeren in de strijd. Een strijd die ditmaal plaatsvindt in Hilversum, waar de opleiding HKU al jaren het hart van de Nederlandse Global Game Jam vormt.

Dag 1: Shanghai je team bijelkaar

Wanneer we vrijdagavond aankomen, is de Jam al een halve dag bezig. Het evenement start aan de andere kant van de wereld. Ieder uur wordt voor een nieuwe tijdzone het thema bekendgemaakt. Australië en Azië hebben netjes hun mond gehouden op Twitter, want niemand weet wat het thema wordt. Weer een geluidje zoals de hartslag van vorig jaar? Of wordt het een nietszeggend plaatje? Niets van dat. Het thema is een filosofische zin. "We don't see things as they are, we see them as we are."

De zaal klinkt verbaasd en opgelucht tegelijk. Zo'n lange zin staat garant voor veel meer variatie in games dan de eenvoudige hartslag van vorig jaar. Nadenken komt later, het is tijd om teams te vormen. Opvallend is dat veel meer teams al deels zijn samengesteld in vergelijking met twee jaar geleden. Gelukkig weten de loslopende kandidaten zich snel ergens bij aan te sluiten, waaronder Gamer.nl's racespecialist Joe van Burik, die voor het eerst meedoet.

Het voornemen was om drie dagen verslag van de zijlijn te doen, maar tijdens de teamvorming worden we al snel ge-Shanghaid door het team van Thomas Verkooijen. Deze programmeur begeleidde ons eerder tijdens Global Game Jam 2012. De andere teamleden bestaan uit Guido Bogaard en Pieter Hoekstra, twee startende gamedesigners die buiten de Game Jam om samenwerken aan een spel. Guido wordt onze tweede programmeur en Pieter gaat het artwork doen. Het vierde lid is Alexander Wttewaall, een sounddesigner die voor zijn Master of Music studeert.

Dag 1: Denk! Teken! Brainstorm! Tafeltennis!

Vorig jaar is de traditie verboden om banken uit het schoolgebouw te claimen voor je studiolokaal. Om de 'landje-pik'–traditie toch in ere te houden, gaat ons team er met een volledige piano vandoor. Nadat we zijn losgekomen, duiken we in de brainstormsessie. Wat kunnen we bedenken bij ‘We don't see things as they are, we see them as we are’? Al gauw staat er een bord vol sleutelwoorden. Ideeën afkeuren is verboden.

"Volgens mij komt het van de grot van Plato", mijmert Thomas. Pieter doet het denken aan camouflage. Guido: ''Misschien is het iets ethisch, een soort beschuldiging.'' Werkelijk van alles komt voorbij: dromen, een Panopticon, Rorschach-inkt, klonen, dementie, onvoorspelbare game objectives, misleiding, onzichtbare werelden, et cetera. Het wordt zo meta dat we zelfs denken aan een spel over de andere Game Jam-teams die onbewust geobserveerd worden door de aanwezige livestreamcamera's.

Ter afleiding gaan sommige Jammers tafeltennissen, een rondje door de kou lopen of de eerste nerfgun-oorlogen starten. Je hebt maar 48 uur de tijd om een spel te maken, dus er is weinig tijd om je hersenen te laten reflecteren. Het is duidelijk dat de leden van ons team elkaar mogen en graag willen samenwerken, maar iedereen heeft een ander einddoel in gedachten. Thomas wil het race-genre vernieuwen, Alexander wil een experimenteel spel maken om bij de jury te scoren. Pieter en Guido blijven liever op bekend terrein met een goed uitgewerkt strategisch actiespel.

Dag 2: Drie uur bonkende slaap

Ondertussen tikken de uren weg. Iedereen wil graag hét geniale concept verzinnen waar niemand eerder aan gedacht heeft, maar de denkrichtingen zitten niet effectief op een lijn en werken elkaar tegen. Wij pushen voor vier spelconcepten waar in ieder geval een kleine meerderheid voor te vinden is:
#1 - Een brute 2D shooter, waarin de explosieve inslagen gevolgen hebben voor de vreedzame onderwereld (denk aan Braid).
#2 - Een racegame op een Möbius Strip, waarin je jezelf in de weg rijdt.
#3 - Een ‘ronde’ Tower Defense-game, waarin je tegen je eigen torens uit de vorige wave vecht.
#4 - WarioWare-achtige minigames, waarin je je altijd voor andere redenen wint dan je denkt.

Tussendoor bedenken we ter afleiding een social media-app waar Mark Zuckerberg jaloers van zou worden, maar waar we deze Game Jam helemaal niets aan hebben. Het is dringend tijd om nog een paar uur te slapen. Helaas zijn onze buren en hun knallende muziek het daar niet mee eens, dus veel komt er niet van terecht. Nadat we onze ogen weer open doen (‘wakker worden’ kunnen we het niet noemen) en een ontbijtje gapend naar binnen werken, besluiten we aan twee concepten tegelijk te werken.

Guido en Pieter werken een nieuw concept met grappling hooks uit, terwijl Thomas de techniek voor de Tower Defense-game alvast uitwerkt. Het is een behoorlijke uitdaging om wakker te blijven, dus we maken een rondje langs de teams. Het is altijd een hoogtepunt 's ochtends tussen de deelnemers rond te lopen. De een hangt nog slaperig rond in zijn of haar Pikachu-pyjama, de ander is geheel wakker en zit netjes achter zijn laptop te tikken. Een effectievere manier om wakker te blijven is door een van vele nerf-pistooltjes te pakken en aan de spontaan oplaaiende oorlogen mee te doen.

Dag 2: EHBO cursus nodig

Thomas heeft een demo af van het Tower Defense-concept. Ons team besluit ervoor te gaan. Het thema laten we terugkomen door middel van een twist. Op het eerste gezicht lijkt ons concept een Standaard Tower Defense-game (zo noemen we het ook, voor de grap), maar het symboliseert eigenlijk de fantasie van kinderen die flesjesvoetbal spelen. De duistere fantasie wereld veranderd halverwege in een schoolplein met kids. De gekleurde torens worden eenkleurige flesjes die omver geschopt moeten worden. De slimste speler weet die van hem het langst overeind te houden.

Net wanneer iedereen het met elkaar eens is en lekker aan het werk gaat, luidt het signaal om games te testen van andere teams. Het loopt alle kanten op met de designs van deelnemers. Een iPad mini-game-game moet nog met pen- en papier uitgelegd worden, terwijl de co-op-game van onze Joe van Burik al vrijwel klaar is. Eén team was al vrijdagavond klaar. Ze bedachten een kaartspel waarin je elkaars persoonlijkheid leert kennen. Printen en presto! Het mag, want de Global Game Jam is ook toegankelijk voor bord- en kaartspellen.

's Avonds is iedereen weer fanatiek aan het programmeren, ontwerpen, musiceren of nerf-schieten. De vermoeidheid begint toe te slaan na twee dagen wakker blijven. Een aantal teams verliezen mensen omdat ze te lang zijn doorgegaan. Of er vallen gewonden zoals onze Pieter, die zijn voet verzwikt. Een aanrader voor iedere Global Game Jam-deelnemer: doe een EHBO-cursus. Wie weet kun je er een leuk meisje mee helpen dat middenin de nacht flauwvalt.

Dag 3: Nu al?

Uit ervaring weten we hoe verschrikkelijk snel de laatste dag gaat, maar daar valt weinig aan te doen. Iedereen probeert in de tweede nacht zo ver mogelijk te komen, maar je lichaam dwingt je zondagochtend toch echt tot een paar uur slaap. Na het ontbijt moet ons team knopen doorhakken. Welke features willen we nog in de laatste paar uur in de game rammen? En schiet op, er moet in twee uur tijd ook nog een trailer gemaakt worden!

Wij kiezen ervoor de programmeurs zoveel mogelijk programmeertijd te gunnen en de gameplay volledig uit de trailer te laten. In plaats daarvan bestaat de trailer uit een geinige animatie, samengesteld uit de art assets. Voor je er erg in hebt, klinkt het eindsignaal; de jury komt eraan. We bouwen een zo helder mogelijke presentatieplek, voegen snel nog een start functie toe en bedenken bulletpoints die iedere leek zou moeten snappen. De veel te fris ruikende outsiders lopen de zaal binnen en beoordelen je harde werk in luttele seconden. Begrijpen ze het? Zien ze wat we met het thema hebben gedaan? Ach, wat maakt het uit. Wij hebben een game gemaakt. Samen. In 48 uur.

Het is tenslotte geen wedstrijd.

--------------------------------------------------------------------------
De Global Game Jam van 2014 heeft in totaal 4.293 games opgeleverd! En die zijn allemaal gratis te spelen op http://globalgamejam.org/2014/games

Wil je de spellen zien die door onze medestrijders in Utrecht zijn gemaakt? Kijk dan op: http://globalgamejam.org/2014/jam-sites/hku-university-arts-utrecht/games Ons spel heet Orbomancers van Team 999.

Joe van Burik maakte met zijn Team Ukelele de game Nicholas Liquorice: The Quest for Candyland: http://globalgamejam.org/2014/games/nicholas-liquorice-quest-candyland

De winnaar was iPad-game Duory van Blue Giraffe.