Looking Glass was al natuurlijk geen slechte ontwikkelaar. Met Ultima Underworld: The Stygian Abyss leverde ze een actievolle 3D-rpg af die nieuwe technologieën introduceerde als het op en neer kijken. Hoewel het spel niet van meet af aan een enorm commercieel succes was, werd het wel goed ontvangen door de critici. Niet gek dus dat Looking Glass al snel met een tweede deel kwam. Ook dit spel kreeg veel goede reacties en toonde nogmaals de ambities van de studio: spellen maken die vernieuwen, niet de gemakkelijke weg kiezen.

Een paar jaar later kwam Looking Glass met System Shock, wat uiteindelijk ook geen onverdienstelijk spel bleek. Deze actiegame zetten de eerste stappen in het genreloze genre dat later ook geadopteerd zou worden door een spel als Deus Ex. De game wist echter nooit de enorme status en het succes van generatiegenoot Doom te bereiken, maar bracht wel veel meer diepte en complexiteit dan de populaire shooter. De ontwikkelaar bewees daarmee opnieuw dat er niets mis was met het talent dat ze hadden rondlopen. Helaas bleef de grote massa weg van het spel, wat er uiteindelijk voor zorgde dat de studio uiteen viel.

Ultima Underworld: The Stygian Abyss

Het glas breekt

Gelukkig brak het glas niet in miljoenen fragmenten, maar wat overzichtelijker in drie grote stukken. Er zat nog een groot stuk glas aan de steel, wat dus Looking Glas bleef, er was een groot stuk (legendarisch spelontwerper Warren Spector) dat verder ging als Ion Storm en een derde stuk dat zich bewoog richting Irrational. Looking Glass zelf ontwikkelde nog Thief 1 en 2 en ook een tweede deel in de System Shock-serie in samenwerking met Irrational, waarna in 2000 de studio toch echt ten onder ging. Warren Spector wist echter enkele Looking Glass-medewerkers naar Ion Storm te brengen, dat in 2001 werd overgenomen door Eidos Interactive.

Irrational Games werd in 1997 geopend door drie voormalig Looking Glass-werknemers: Ken Levine, Jonathan Chey en Robert Fermier. Twee jaar na oprichting wisten zij, in samenwerking met hun ex-collega’s van Looking Glass, het eerder genoemde System Shock 2 uit te brengen. Het spel leed aan hetzelfde syndroom als zijn voorganger. Een heel groot applaus van de kenners, maar een gebrek aan aandacht van de massa.

Dat Ion Storm inmiddels ook een aardig groepje talenten bij elkaar had weten te krijgen, blijkt wel uit de games die zij wisten te produceren. Zo maakten zij twee delen in de Deus Ex-serie en kwamen ze ook met een derde deel in de Thief-serie op de proppen. In 2004 vertrok Warren Spector en het jaar daarop werd de studio gesloten. Dit was het sein voor Arkane Studios, oorspronkelijk uit Lyon, om de werkloze medewerkers van Ion Storm op te pikken en een vestiging van Arkane te starten in Austin, Texas. De studio wist niet gelijk iets uit te brengen. Een idee voor een schietspel, The Crossing, werd na een lange periode on hold gezet.

The Crossing

BioSHOCK

Ondertussen timmerde Irrational Games behoorlijk aan de weg. De studio werd opgekocht door uitgever 2K en bracht in 2007 de spirituele opvolger van System Shock 2 uit: BioShock. Het spel bleek een schot in de roos en bracht op overtuigende wijze elementen van actie, horror, stealth en een sterk verhaal samen. Logischerwijs kon de uitgever het succes van BioShock niet negeren en zo werd een tweede BioShock gemaakt door 2K Marin, een van 2K’s studio’s. Om het proces te versnellen werd de hulp van een aantal oude bekenden ingeroepen: Arkane Studios. Juist, oud Looking Glass-medewerkers.

Ook de Deus Ex-serie bleef voortleven. Waar een deel van de Looking Glass’ers zich onder leiding hadden van Warren Spector had bewogen richting Ion Storm, konden een aantal nu onder leiding van Eidos Interactive, dat op zijn beurt weer werd opgeslokt door Square Enix, Deus Ex: Human Revolution in 2011 uitbrengen. Ook dit spel werd weer een enorm kritisch succes. Het bewees voor de zoveelste keer dat men hier te maken had met een bijzondere groep spelmakers.

Deus Ex: Human Revolution

Harvey Smith

Nu is het 2012 en staan de oud-medewerkers van Looking Glass Studios onder contract bij verschillende studio’s en werken ze nog steeds aan originele topgames die niet één-twee-drie in een hokje zijn te plaatsen. Zo komt Arkane Studios met het veelbelovende Dishonored en werkt Irrational Games aan Bioshock Infinite. Daarnaast is het bevestigd dat Square Enix werkt aan een vierde deel in de Thief-serie.

De geest, het talent en de ambitie van Looking Glass zweven dus nog steeds rond, wat misschien nog wel het best gekenmerkt wordt door Harvey Smith. Het eerste spel waar hij aan werkte was System Shock, later werd hij leidend bij de ontwikkeling van Deus Ex en inmiddels is hij de co-creative designer bij Dishonored. Hij is samen met een grote groep andere ex-Looking Glass’ers, het voorbeeld van talent dat altijd komt bovendrijven. Samen vormen zij de ziel van Looking Glass, die hopelijk nog jaren blijft rondhangen.