Special
vr vrijdag

Vr Vrijdag: Naar school in vr?

Is vr een oplossing voor het lerarentekort?

Geschreven door Harry Hol op
In deze tweewekelijkse rubriek gaat Gamer.nl dieper in op virtual reality, de beste games, de controverses en vooral waarom het je zou moeten interesseren. In deze aflevering van Vr Vrijdag: thuis naar school.

Bij virtual reality denken we inmiddels vooral aan games. Want dat is de toepassing waar toch de meeste mensen ervaring mee hebben, áls ze al eens vr hebben gebruikt. Maar dat is natuurlijk niet de limiet van deze technologie, net zoals je pc natuurlijk niet alleen spelcomputer is.

Eén van de toepassingen waar al jaren over wordt gefantaseerd, is het onderwijs. En je ziet nu al een best groot aanbod van ‘educatieve vr-apps’, die oh zo handig zouden zijn op school. En inderdaad valt er veel voor te zeggen om vr-apps te gebruiken om bepaalde zaken visueel te maken. Denk bijvoorbeeld aan apps die je kennis laten maken met het zonnestelsel, of laten zien hoe dino’s er misschien wel uitzagen. Maar tegelijk hebben die apps ook een heel hoog gimmick-gehalte. Het zijn spectaculaire demonstraties van vr, maar laten we eerlijk zijn: het zijn nou niet bepaald wezenlijk belangrijke en structureel inzetbare hulpmiddelen om je diploma te halen.

Want dat is natuurlijk wel de essentie van naar school gaan. Nee, niet dat diploma op zich. Dat is ook maar een papiertje. Maar dat papiertje vertegenwoordigt een verklaring dat je in de loop der jaren een pakket basiskennis en vakkennis hebt geleerd die je nu kan gebruiken. Dan is het heel leuk dat je weet hoe heet het is op Mercurius, maar belangrijker is dat je weet dat je hoort te schrijven ‘Mijn vr-bril’ in plaats van ‘Me vr-bril’. Persoonlijk denk ik zelfs dat er weinig dingen belangrijker zijn dan weten dat ‘me’ geen bezittelijk voornaamwoord is!

Hoe dan ook: onderwijs heeft dus als doel om je heel veel belangrijke dingen te leren, en daarvoor gebruiken scholen boeken, docenten, lokalen, smart-boards en laptops, om aan leerlingen een aantal uur per dag kennis over te dragen.

Als leerlingen en docenten niet meer naar een gebouw hoeven, zitten ze ook niet meer in bussen, treinen of auto’s. Ook is het natuurlijk veel veiliger als er niet elke ochtend in de spits duizenden pubers rondfietsen.
vr

Efficiënt

Nu zijn er een aantal aspecten van het ‘gewone’ onderwijs die wij in Nederland voor lief nemen. Vooral dat concept ‘lokaal’, een ruimte in een gebouw waar je elke dag naar toe moet om te wachten tot de bel gaat. Dat is op zich logisch want het is veel efficiënter om leerlingen naar de docent te laten gaan dan docenten naar de leerlingen te sturen.

Toch is dat aspect van school niet voor iedereen ter wereld even vanzelfsprekend. Wie bijvoorbeeld vroeger de Australische soap-serie Flying Doctors wel eens heeft gezien, weet dat kinderen in kleine dorpjes diep in de Australische wildernis niet naar een schoolgebouw toe konden gaan. En daarom kregen ze elke dag les via een 27 MC radio. Alle kids zaten tegelijk op dezelfde radiofrequentie als een docent die zo een heel klasje kon onderwijzen.

Dat toont aan dat degelijke lessen op afstand een oplossing kunnen zijn voor kinderen in afgelegen gebieden, maar het is ook helemaal geen gek idee om dit soort tele-lessen ook in dichtbevolkte landen als Nederland te geven. Zo kampen we op dit moment met een ernstig lerarentekort. Niet alleen betekent dat, dat voor sommige vakken straks misschien te weinig leraren te vinden zijn, maar ook dat klassen steeds voller worden om de steeds schaarser wordende docenten beter te benutten.

vr

Theorie

Zou het dan misschien geen oplossing zijn om lessen op afstand te geven via vr? In theorie heeft dat een aantal belangrijke voordelen. Als ik even begin met dat lerarentekort, is het een stuk efficiënter om een docent virtueel les te laten geven aan leerlingen in plaatsen waar op dat moment geen docent voor dat bepaalde vak beschikbaar is.

Maar ook is het natuurlijk vele malen goedkoper om lessen op afstand te geven in virtuele klaslokalen, dan om al die grote schoolgebouwen te blijven onderhouden. En denk aan de reductie in het verkeer. Als leerlingen en docenten niet meer naar een gebouw hoeven, zitten ze ook niet meer in bussen, treinen of auto’s. Ook is het natuurlijk veel veiliger als er niet elke ochtend in de spits duizenden pubers rondfietsen.

Onderwijstechnisch is het natuurlijk ook fijn dat een virtueel leslokaal veel meer mogelijkheden biedt dan een fysiek lokaal. Je kan vreemde talen oefenen en de docent per kind aandacht geven zonder dat anderen meeluisteren. Je kan wiskunde visualiseren, scheikundeproefjes simuleren en tegelijk alle informatie van schoolboeken virtueel tonen zonder dat daar tassen met steeds maar weer verouderende boeken voor nodig zijn.

De vraag is dus niet of het voordelen heeft, maar of het technisch kan. En het antwoord is: nog niet. De huidige vr-brillen hebben nog te veel nadelen om ze massaal voor onderwijs in te zetten. Niet alleen is de resolutie en de kwaliteit van de lenzen nog lang niet goed genoeg om ze lange tijd comfortabel op te hebben, maar ook is er nog geen echte oplossing voor hoe je je toetsenbord kan gebruiken terwijl je dat ding op je hoofd hebt. Het is, kortom, nog te onhandig.

vr

Zorg

Ook zijn er nog maatschappelijke redenen om hier nog niet heel groot op in te zetten. Niet in de laatste plaats omdat we ons toch al zorgen maken over de isolerende werking van technologie. Naar school gaan op de huidige manier is namelijk niet alleen een manier om kennis in koppen te stampen, maar het is ook een constante training in sociaal contact. Een training die we als mensen niet alleen goed kunnen gebruiken, maar ook echt diep van binnen nodig hebben. Menselijk contact is extreem belangrijk. En wat dacht je van al die lichaamsbeweging die kinderen zouden mislopen als ze niet elke ochtend en elke middag op de fiets zaten?

Toch zou het mij verbazen als er over een jaar of tien niet al virtuele scholen zullen bestaan zoals ik hierboven beschreef. Leerlingen die van huis uit met veel betere vr-brillen hun lessen volgen en hun hele opleiding doorlopen zonder dat ze de deur uit hoeven. Is dit een wenselijke toekomst of een spookbeeld? Ik hoor graag wat je er over denkt in de reacties.

Lees ook eerdere edities van Vr Vrijdag:

Dit artikel delen:

Lees meer

Kleed je nu als Stormtrooper uit Star Wars in Fortnite Pokémon Sword en Shield voelen als een nostalgisch avontuur in een nieuw jasje
5

Reacties op: Vr Vrijdag: Naar school in vr?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • avatar

    Streepje X

    • 15 november 2019 12:47
    Het zal voor en nadelen gaan hebben. Echter, er zal eerst in de praktijk mee geoefend moeten worden tegen de tijd dat de techniek er rijp voor is, voor we een oordeel kunnen vellen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • dezwarteziel

    • 15 november 2019 16:43
    @Streepje X Redundante opmerking, alles heeft voor en nadelen, en alle applicaties hebben een testfase.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    HunterSeeker

    • 15 november 2019 13:11
    Een kind dat gebonden is aan huis kan zich dan ook in de klas thuis voelen.
    Dit zou dan wel in combinatie kunnen met AR zodat het echte klaslokaal, virtueel word geprojecteerd voor het kind thuis. Op die manier kan hij/zij zijn echte klasgenoten zien.
    In de klas kan dan op bv 1 tafeltje een camera opstelling worden gemaakt die de data naar het kind stuurt.

    VR in de klas zelf zou ik niet aanraden, puur omdat de aparatuur vaak van handen wisselt. Ongelukken zullen gaan gebeuren, vaak perongeluk of expres de headset mollen zal er dik in zitten.

    Voor echte toepassingen zou je een specifiek doel moeten hebben. het lastige is dat je geen feedback krijgt. Je kan bv aan een auto gaan sleutelen maar je mist dan de feel van dat je echt een steeksleutel gebruikt, of het geklungel dat je hand ergens net niet goed in kan.
    visueel laten zien kan natuurlijk ook maar dat zou niet persee in VR hoeven. De vraag is eerder, welke beleving is goed om te leren en moeilijk om in werkelijk na te bootsen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Robert-Frans

    • 15 november 2019 14:43
    Voor theorievakken kan het enigszins een oplossing zijn, hoewel je de al genoemde nadelen niet moet onderschatten. School is méér dan enkel een leerfabriek.
    Maar voor praktijkvakken wordt het natuurlijk een ander verhaal. Denk daarbij aan gymnastiek, muziek, drama, handenarbeid en tekenen. En ook scheikunde- en biologieproeven op de middelbare school doe je toch het beste in een lokaal, waarbij een leraar direct kan inspringen als de boel weer eens ontploft.
    En hoe wil je kinderen bijvoorbeeld laten oefenen in het spreken voor een groep middels een spreekbeurt, als ze allemaal thuis zitten?

    Ik denk dus dat je sowieso nooit álle vakken met VR zal kunnen doen en we beter dus veel meer doen aan onder meer het herwaarderen van de docent, ook op financiëel gebied, en het herstellen van diens gezag over zowel de schoolkinderen als hun ouders.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • dezwarteziel

    • 15 november 2019 16:47
    @Robert-Frans De praktijklessen die jij noemt kunnen gesimuleerd worden in VR Alleen de meeste nog niet op dit moment. Ik gebruik dagelijks VR als fitness training. Geloof me l, na een half uurtje Beat Saber met gewichten om de pols staat het je in de bilnaad.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.