Special
Vr Vrijdag

Vr Vrijdag: Hoe overwin je je angsten met vr?

AAAAAHHHHHHH!!!!!

Geschreven door Harry Hol op
In deze tweewekelijkse rubriek gaat Gamer.nl dieper in op virtual reality, de beste games, de controverses en vooral waarom het je zou moeten interesseren. In deze aflevering van Vr Vrijdag: vr en angststoornissen.

Heel veel mensen lopen rond met een of meerdere fobieën. Een fobie is meer dan ergens een beetje bang van zijn, of ergens van gruwen. Een fobie is verlammend en kan iemands functioneren in het dagelijks leven danig aantasten. Gelukkig zijn er manieren om mensen te helpen omgaan met een fobie en zelfs om mensen er van te genezen. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van twee therapeutische technieken: ‘gradual desensitization’ en ‘flooding’.

Laten we als voorbeeld arachnofobie nemen: de angst voor spinnen. Gradual desensitization betekent dat je langzaam aan steeds hogere ‘doses’ van de bron van je angst wordt blootgesteld. Bijvoorbeeld door steeds dichter bij een spin te komen, eerst van ver achter glas, dan dichterbij achter glas en uiteindelijk na veel begeleiding in dezelfde ruimte met een spin. Zo voel je stap voor stap minder angst en word je niet meer overvallen door die verlammende paniek.

Flooding is een stuk heftiger: de patiënt wordt in één keer in een kamer gezet met heel veel spinnen. Het idee is dat iemand in eerste instantie volkomen doorslaat en in paniek raakt. Het lichaam is alleen niet in staat om die toestand van paniek eindeloos vol te houden. Vooral niet als er verder eigenlijk niets gebeurt. Een fobie is immers een doorgeslagen angstreactie, en angst is de manier van de natuur om ons uit de buurt van gevaar te houden. Als na enige tijd die adrenaline wegzakt en de patiënt ontdekt dat er niets ergs is gebeurd, is de theorie dat je hiermee je angstcentrum ‘reset’ en in het vervolg niet meer zo’n extreme reactie op (in dit geval) spinnen hebt.

Essentieel bij beide aanpakken is natuurlijk dat de patiënt nooit echt in gevaar is. Anders zou je een fobie alleen maar versterken. Iemand die hoogtevrees heeft en van een ladder valt, zal nou niet bepaald geneigd zijn om méér ladders te beklimmen.

Vr Vrijdag

Robotspin

Hier kan virtual reality natuurlijk een interessante rol spelen. Vr is in staat om een heel overtuigende illusie te creëren die perfect is om iemand bloot te stellen aan zijn of haar grootste irrationele angsten, zonder dat er ook maar het geringste gevaar is. Wie nu denkt dat computerbeelden niet realistisch genoeg zijn, begrijpt niet hoe diep een fobie kan gaan. De acteur Michael Shanks, die Daniel Jackson speelde in de sciencefictionserie Stargate: SG1, lijdt aan arachnofobie. Zijn angst voor spinnen was zo groot dat hij zelfs in paniek raakte van de overduidelijk neppe plastic robotspinnen die op de set stonden voor de opname van de aflevering Nemesis. Shanks stond er op zo vaak als mogelijk een blinddoek te dragen, omdat zijn fobie hem oncontroleerbaar liet trillen van angst. En dat van plastic robotspinnen.

Het hoeft dus niet echt te lijken om een fobie te triggeren. En zelfs als je geen fobie hebt, kunnen de beelden van een PSVR, Rift of Vive werkelijk een angstaanval veroorzaken. Een van de grote plezieren van het laten zien van vr aan mensen die het medium niet kennen, is de Oculus Dreamdeck-demo, waarin je op een gegeven moment op een richel staat op de top van een wolkenkrabber. Je moet van erg goeden huize komen om daar toch op zijn minst niet even van te moeten slikken.

Oculus Rift

Geavanceerd

Het idee om vr in te zetten voor het behandelen van fobieën is niet nieuw. Al jaren tonen onderzoeken aan hoe effectief vr kan zijn. Een onderzoek uit 2002 liet bijvoorbeeld zien dat van alle proefpersonen met een angst voor spinnen, 83 procent significante vooruitgang boekte door met vr aan spinnen te wennen. En dat is met vr-systemen die bij lange na niet zo geavanceerd waren als de Rift en Vive van vandaag.

Inmiddels is een dure laboratoriumsetup dus niet meer nodig en wordt vr steeds vaker gebruikt om mensen te helpen met allerlei angststoornissen. Spreken in het openbaar bijvoorbeeld. Er zijn mensen die dat afschuwelijk vinden, maar er soms - door hun werk of opleiding - niet onderuit komen. Het blijkt heel goed te helpen om te oefenen voor een virtueel publiek.

Het is dus een veelbelovende toepassing die steeds betaalbaarder wordt. Toch is het niet aan te raden om thuis te experimenteren, ondanks dat er heel wat vr-software beschikbaar is om mensen met hun angsten te confronteren. The Plank bijvoorbeeld, waarin je over een plank tussen twee wolkenkrabbers loopt. Het effect is nóg sterker als je een echte, fysieke plank op de vloer legt. Deze oorspronkelijk voor HTC Vive ontworpen ervaring geeft een verrassend overtuigend gevoel van hoogte. Een andere is Face Your Fears, waarin je met allerlei enge effecten wordt geconfronteerd, van spinnen tot horror-effecten.

Dit zijn natuurlijk vooral attracties die het goed doen op feestjes. Voor wie echter aan een fobie lijdt, zal een kamer vol virtuele spinnen meer kwaad dan goed doen. Voor een goede behandeling van een angststoornis is professionele begeleiding nodig. Daarbij zal een therapeut niet alleen iemand met vr met zijn angsten confronteren, maar alles rustig doorspreken en tijdens de behandeling de hartslag en ademhaling in de gaten houden. Bovendien is een therapeut er voor getraind om te gaan met de emotionele reactie die een vr-illusie op kan roepen. De aloude kreet ‘don’t try this at home, kids’ is hier dus zeker van toepassing.

Meer Vr Vrijdag:

Dit artikel delen:

Lees meer

De beste Black Friday-gamedeals bij elkaar De beste Black Friday-deals voor consoles en games bij Media Markt
16

Reacties op: Vr Vrijdag: Hoe overwin je je angsten met vr?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Paxopoxo

    • 23 november 2018 10:03
    Wat is nou een goede, goed geprijsde VR headset + controller voor als je weinig ruimte hebt in je kamer en je wilt gamen op PC (steam)? Bijvoorbeeld voor assetto corsa

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • spreadthehate

    • 23 november 2018 10:31
    @Paxopoxo

    De Oculus Rift kost nu 399 goed spulleke.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Paxopoxo

    • 23 november 2018 10:38
    @spreadthehate Klinkt goed. Ik zie hem inderdaad op Coolblue. Heb jij ook een Oculus? Is het makkelijk opzetten?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • GSNuke

    • 23 november 2018 10:49
    @Paxopoxo Ik zou de Oculus zeker aanraden! Aansluiten is een eitje, nadeel is wel dat als je de versie koop met touch controllers je wel enige ruimte nodig hebt.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • spreadthehate

    • 23 november 2018 10:51
    @Paxopoxo

    Heb de Vive en de Oculus, Vive is wat makkelijker opstellen, echter stelt het met de Oculus ook bar weinig voor. Vive is wel stukje duurder.

    Je krijgt er standaard 2 sensoren bij (ik heb een 3e erbij gekocht)
    De truc is om één sensor voor je neer te zetten wat hoger, en de ander achter je wat lager. Ook voor zorgen dat ze niet pal in één lijn staan, beetje uit elkaar houden voor de volledige 360 graden view.

    Als je bij je pc zit en je gaat racen kun je ze gewoon beiden naast je monitor zetten links en rechts, want daar heb je maar 180 graden nodig. geldt voor alle zit spellen trouwens.

    Toch is staan met 360 graden wel heel erg vet hoor.
    Ik speel voornamelijk horror games op mijn VR headsets.
    Oh ja, en zorg dat je 3 3.0 USB sloten over hebt voor alles aan te kunnen sluiten.

    De sensors hebben 3.0 nodig en de de headset zelf volgens mij niet persé 3.0 USB. Oculus zit veel fijner dan de Vive (mijn mening)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Paxopoxo

    • 23 november 2018 10:55
    @spreadthehate Bedankt voor de info, wist ook nog niet zo goed hoe dat zat met die sensoren dus deze informatie is erg handig. Ik denk dat als ik voor VR kies, ik de Oculus ga halen. Deze is ook 300 euro goedkoper op dit moment. Lijkt me inderdaad ook erg vet om met staand 360 graden te gamen, wat schietspellen of horror inderdaad. Even checken of ik 3 x 3.0 heb, maar dat moet denk ik wel goed komen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • spreadthehate

    • 23 november 2018 11:04
    @Paxopoxo

    Als je er maar 1 hebt USB 3.0 kun je altijd nog een splitter kopen om de boel uit te breiden. Heb zelf een 10 meter 3.0 kabel met versterker om goed in de woonkamer te kunnen staan :p

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Paxopoxo

    • 23 november 2018 11:08
    @spreadthehate Dat is natuurlijk ook een optie, dan zal ik wel meer ruimte hebben want dan hoef ik niet voor mijn PC te staan maar ga ik midden in de kamer staan haha. En 1 USB 3.0 heb ik wel dus dat moet goed komen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • xtclunatic

    • 23 november 2018 11:18
    @spreadthehate
    Zou je zo vriendelijk willen zijn om de horror games die je speelt te delen? :)

    Meeste horror games die ik voorbij zie komen voor ee oculus zien er imo niet uit als volwaardige games, misschien heb ik niet goed gekeken.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • spreadthehate

    • 23 november 2018 11:57
    @xtclunatic

    Arizona Sunshine vind ik persoonlijk heel vet, niet super eng maar wel spannend op zijn tijd. nu ook dik in de aanbieding op Steam.

    The Brookhaven Experiment: Paar euro zeker waard.
    A Chair in a Room ook heel vet.
    Duck Season ook gaaf.
    Affected: The Manor

    Paranormal Activity: The Lost Soul: Deze gaf mij bijna een hartverzakking haha. Heel gaaf deze.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • xtclunatic

    • 23 november 2018 13:01
    @spreadthehate
    AZ lijkt mij persoonlijk niks maar ik ga de andere games zeker eens bekijken.
    Danku

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Paxopoxo

    • 23 november 2018 15:02
    @spreadthehate Update, Oculus is onderweg vanaf CoolBlue. Ben benieuwd!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • spreadthehate

    • 23 november 2018 15:52
    @Paxopoxo

    Ga je geen spijt van krijgen!
    En doe rustig aan in het begin haha, je moet je VR benen nog kweken. Ben in het begin goed zeeziek geworden omdat ik meteen spellen zoals Half Life ging spelen in VR.

    Beste kun je rustig instappen met wat games waar niet teveel op je afkomt. Robo Recall krijg je er ook gratis bij (vette game) wel dikke chaos dus doe rustig aan in het begin.
    Als je eenmaal misselijk wordt kan dit soms echt een aantal uur duren.

    Eenmaal gewend kun je uren aan een stuk doorhalen :)
    Racegames is genieten!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Paxopoxo

    • 23 november 2018 16:04
    @spreadthehate Ik denk het ook niet! Zat al een tijdje te kijken naar VR games op Youtube en mensen die in VR racen met stuur enz. Dus ben blij eindelijk de knoop doorgehakt te hebben en hem morgen te kunnen testen met inderdaad wat rustigere games. Bedankt voor de tips! Ik zal ze checken en rustig opbouwen en dan hoop ik uren te kunnen racen in VR. :)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • pfipf0

    • 23 november 2018 15:47
    @Paxopoxo Dat is een no-brainer: Rift. Ik heb meerdere headsets maar als ik er maar eentje mocht houden dan zou dat de Rift zijn. Beste controllers ever en betere native games.

    O ja, als je op oculus reddit een referer code ophaalt vandaag, krijg je nog eens 10 procent extra korting.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • obi-twan kenobi

    • 23 november 2018 11:32
    Mooi en interessant artikel Harry. Ook tof die verwijzing naar Stargate SG-1, want dat is een van mijn all-time favourites wat series betreft.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.