Grand Theft Auto en Saints Row domineren momenteel de markt van games die zich afspelen in een open wereld. Wil je daar als ontwikkelaar een graantje van meepikken, dan zul je met iets moeten komen wat zich van deze twee giganten weet te onderscheiden. Midway hoopt dat dat lukt met Wheelman en wel met Vin Diesel en over-the-top gameplay.

In Wheelman speel je Milo Burik, een crimineel vertolkt door Vin Diesel die probeert met zijn rijkunsten een plekje te veroveren in de onderwereld van Barcelona. Diesel herhaalt zijn trucje uit The Chronicles of Riddick: Escape from Butchers Bay en probeert met zijn zware murmelende stem een bijna onmogelijk bad-ass personage neer te zetten. Toch weet hij hier niet in te slagen. Buiten zijn schuld om welteverstaan, want het zijn de gebrekkig uitziende tussenfilmpjes die zijn acteerwerk teniet doen. Het resultaat is een serieus klinkende Diesel die ironisch genoeg wordt gerepresenteerd door een lachwekkend uitziend personage. De rest van de personages brengen het er nog minder goed vanaf met hun stereotype stemmen. Toch heb ik me hartelijk geamuseerd met de lachwekkende personages en het onnavolgbare verhaal waarvan zij deel uitmaken. Het doet veel denken aan een foute B-film die door iedereen, behalve misschien de makers, absoluut niet serieus genomen wordt. Dit en de hilarisch droge one-liners van Diesel weten in ieder geval voor heel wat hilariteit te zorgen.

With me, you always know right were I am.

Right behind the wheel

Zoals in andere free-roaming-games is het de bedoeling om klusjes op te lossen voor diverse criminelen die van jouw diensten gebruik willen maken. De vaardigheden van een capabele chauffeur worden namelijk op prijs gesteld in de criminele wereld van Barcelona. Het zijn juist ook deze vaardigheden die de gameplay interessant maken. En hiermee zijn we aanbeland aan het aspect dat Wheelman echt doet onderscheiden van de concurrentie. Er staat namelijk een aantal unieke vaardigheden tot je beschikking die je boven andere chauffeurs doen uitsteken. Zo kun je met de rechter analoge stick een krachtige rambeweging naar voren of opzij te maken, waarmee je enorme schade kunt veroorzaken wanneer je andere voertuigen weet te raken. Als het vijandelijke voertuig eenmaal op het punt staat de geest te geven, reduceer je met een finishing move de tegenstander tot een brandend wrak. De uitwerking lijkt verdacht op het takedown-principe van Burnout-serie en geeft bijna even veel voldoening.

Rammen is niet het enige kunstje wat Milo kan uitvoeren. Door risico's te nemen kan een metertje worden opgevuld die kan worden ingezet om een aantal super moves te maken. Tot deze risico's behoort onder andere te hard rijden, op de verkeerde weghelft rijden en het ontwijken van verkeer (gaat er al een belletje rinkelen?). De energie die het metertje opvult kan worden ingezet om te boosten, maar ook om een tweetal moves in te zetten die totaal over-the-top zijn. Met de toepasselijk genaamde aim shot en cyclone shot kan de actie in slow-motion worden gezet. Tijdens dit kortstondige moment ben je in staat met je pistool de vitale delen te raken van vijandelijke voertuigen die respectievelijk voor of achter je rijden. Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen de bestuurder en inzittende dood te schieten. Het beste resultaat bereik je door de cursor op een vitaal deel te richten dat wordt gemarkeerd met een icoontje. Weet je dit deel meerdere keren te raken, dan explodeert het samen met alle inzittenden. De explosie en de rondvliegende passagiers zien er een beetje knullig uit, maar dit neemt niet weg dat deze acties nooit gaan vervelen. Als laatste is er nog de mogelijkheid om te airjacken. Door achter een auto of motor te rijden en de airjack-knop in te drukken gaat Milo uit zijn auto hangen, waarna hij met een enorme sprong op het voertuig beland. Al rijdend maakt hij het voertuig zich eigen en zonder onderbreking kan worden verder gereden. Het systeem werkt niet altijd even goed, maar in ieder geval goed genoeg om elke keer weer een glimlach op je gezicht te toveren. De besturing van Milo te voet is niet bijster goed uitgewerkt. Alle elementen zijn er: een knop om op je vijand te locken, de mogelijkheid om nauwkeurig te richten, en zelf een rudimentaire optie om dekking te zoeken. Toch weten het allemaal niet te overtuigen. Uiteindelijk is iedere missie die te voet moet worden afgelegd hetzelfde. Er worden massa's vijanden op je afgestuurd en het is aan jou om op je vijand te locken en de trekker over te halen. Met een automatisch wapen liggen de vijanden al helemaal binnen de kortste keren op de grond. Het enige wat rest is deze handeling te herhalen en te herhalen tot er niemand meer is om te verslaan. Met deze aanpak is voorkomen dat de gevechten te voet frustrerend worden, maar het heeft er ook voor gezorgd dat er geen uitdaging in zit.

Gelukkig is Wheelman wel voorzien van een behoorlijk aantal gevarieerde missies die zich voornamelijk op twee of vier wielen afspelen. De meeste missies hebben we qua opzet al eerder zien langskomen in games uit de Saints Row- en GTA-serie, maar de speciale moves van Milo Burik zorgen voor een verfrissende twist. Zo achtervolg je een metro van waaruit bendeleden je onder vuur nemen. Terwijl je andere metro's ontwijkt, en tussendoor een auto airjackt schiet je de koppelstukken tussen de metrostellen stuk om zo je tegenstanders te verslaan. De doorsnee missies in de straten van Barcelona weten minder te imponeren en komen vaak neer op het achtervolgen en kapot schieten van de tegenstander.

Wheelman zit vol met optionele missies, zoals races, voertuigen stelen, ontsnappen uit een vijandelijk gebied, het slopen van andere auto's en het maken van taxiritjes. Voor veel van deze missies geldt dat als je er een hebt gezien, je ze allemaal wel hebt gezien. Bovendien is het nut van de missies ook niet helemaal duidelijk. Er zijn door het behalen van een rang op elke missie allerlei upgrades en extra wapens verdienen, maar uiteindelijk kan de game zonder deze extra's moeiteloos worden uitgespeeld. Bovendien is een aantal missies niet bijster goed uitgewerkt. Zo is het tijdens races onmogelijk om aan de hand van de aanwezige checkpoints te zien waar je heen moet. Alleen door op de kaart te kijken is het volgende checkpoint te zien, en alleen als je het vorige checkpoint hebt gehad. Enig gevoel van competitie wordt weggenomen doordat de tegenstander als aan een elastiek telkens weer bij je in de buurt weet te komen.

Audiovisueel weet Wheel man totaal niet te overtuigen. De game (we testten de PS3-versie) wordt geplaagd door overdaad aan kartelrandjes en een hoeveelheid screen tearing die alleen door een blinde over het hoofd is te zien. Vuurwapens klinken als proppenschieters en alle auto's als een naaimachine. Ondanks een paar bekende bezienswaardigheden lijkt het alsof elke straat in Barcelona hetzelfde is. Alleen de omgevingen waar verhaalgerelateerde missies plaatsvinden zijn een uitzondering op de regel en vallen in positieve zin op. Toch slaat ook ditmaal de ironie toe. Het ontwikkelteam heeft overduidelijk getracht een filmische ervaring neer te zetten, maar de slecht geanimeerde personages, rare bugs en andere imperfecties halen je telkens weer uit de game. Het resultaat is een game die er serieus uit wil zien, maar daardoor juist erg knullig overkomt. Dit alles wordt overigens al helemaal niet geholpen door het personage van Vin Diesel, die ondanks alle kogels die op hem afvliegen altijd met het meest droge gezicht achter het stuur zit. Om dit goed te praten zou je kunnen zeggen dat Milo Burik de vleesgeworden coolheid is. Maar dat doen we maar niet.