De almacht van Roger Federer is langzamerhand op z’n retour. De Zwitser staat weliswaar nog tweede op de wereldranglijst, maar het is niet langer vanzelfsprekend dat hij in de finale van alle Grand Slam-toernooien staat. Met Top Spin 4 is iets soortgelijks aan de hand. Alhoewel de serie niet al te veel concurrentie heeft, is er de afgelopen paar jaar veel gebeurd binnen het sportgenre. Top Spin 4 is nog steeds de koning van de tennissport, maar kan niet langer lui achterover leunen.

De slagkracht van Top Spin 4 ligt nog steeds op de baan zelf. Je hebt veel meer controle over je slagen dan in het vorige deel, terwijl het uitvoeren ervan  beter te behapstukken is. Het draait wederom voor een groot deel om de timing van de slagen en de positionering van de speler. Precisie staat dus centraal, wat door enkele foefjes nu veel beter tot z’n recht komt. Het is bijvoorbeeld een stuk evidenter wat voor soort bal je slaat. Voor een krachtige, meer riskante slag laad je van tevoren een balkje op door de slagknop langer in te drukken, terwijl je de geplaatste bal op het laatste moment nog kunt slaan.

Tennis of schaken?

In veel tennisgames is het zo dat je pas na de slag kunt bepalen in welke richting je rent. Top Spin 4 zit wat dat betreft een stuk ingenieuzer in elkaar. Van tevoren kun je al bepalen of je naar het net of juist naar een centrale positie op de baseline sprint. Dit lijkt een kleinigheid, maar het heeft veel impact op de speelwijze. In plaats van louter een behendigheidsspel is Top Spin 4 in zekere zin ook een virtuele schaakvariant.

Hoewel je je nog steeds moet focussen op de slag zelf, ben je continu bezig met het herpositioneren van de speler. Je probeert het verloop van de rally in te schatten en daarop in te spelen. Heb je de optie om een riskante bal vol top spin diagonaal over het veld te slaan en verwacht je dat je tegenstander die ternauwernood haalt, dan ligt het voor de hand om naar het net te sprinten. Word je in het nauw gedreven, dan is het vaak afhankelijk van je tactiek of je de rally alsnog met een winnende smash beëindigt. Top Spin 4 geeft je meer controle over zowel de slagen als je positionering, met een zeer complexe en diepgaande pot tennis tot gevolg.

Het lijkt er dus op dat Top Spin 4 nog meer de kant van simulatiegame is opgegaan. Toch is dit slechts deels het geval. Het uitvoeren van de slagen zelf is namelijk een tikkeltje makkelijker. Aangezien timing essentieel is, kun je zeker niet zomaar wat aankloten, maar in tegenstelling tot in het derde deel heb je al redelijk snel door hoe en wanneer je ballen moet raken. Zonder dat dat ten koste van de diepgang gaat, overigens. Zie het als technologie. Iedere dwaas kan een iPad bedienen, maar slechts een handjevol lui kan daadwerkelijk programmeren. Kun je zelfs het meest elementaire niet aan, dan heeft Top Spin 4 nog altijd de optie om een handjevol hulpmiddelen in te schakelen. Maar welke manier je ook kiest, je hoeft dus niet tientallen uren te investeren voordat je een enigszins fatsoenlijke opslag eruit wringt.

Top van het tennisgenre?

Is Top Spin 4 dan het beste tennisspel op dit moment? Absoluut. Het is uiteraard nog even afwachten wat Virtua Tennis 4 doet, maar de afgelopen generatie tennisspellen wordt met gemak de baan uit gemept. Het gevaar komt echter uit een onverwachte hoek. NBA 2K11 heeft de standaard van sportgames namelijk flink verlegd. Het basketbalspel, nota bene ook van 2K, liet eind vorig jaar zien dat er nog steeds enorm veel rek zit in sporttitels, vooral op het gebied van presentatie en spelmodi. Nu heeft 2K Czech hier ook met Top Spin 4 op willen inspelen. Tijdens een halve wedstrijd krijg je meer tussenfilmpjes te zien dan in een willekeurige Call of Duty-game. Bovendien is de soundtrack te hip voor de nogal nette sport en begint het publiek te krakelen wanneer de rally enigszins spectaculaire proporties aanneemt.

Deze tv-presentatie is zeker van meerwaarde, maar er had veel meer ingezeten. De commentatoren halen je ironisch genoeg uit de wedstrijd en het publiek bestaat uit zielloze robots. Ze kijken strak vooruit en wisselen drie of wat klapanimaties af. Iets soortgelijks zie je ook terug bij het aanbod aan bestaande spelers. Ondanks dat het misschien meer ontwikkeltijd vraagt, zou het vandaag de dag toch mogelijk moeten zijn om met Nederlanders aan de slag te gaan, of op z’n minst met de hele top twintig te kunnen spelen. Nu moet je het doen met de meest voor de hand liggende toppers en een handjevol legendarische spelers.

Amateur, profiteur

Bovendien blijft Top Spin 4 beperkt tot vriendschappelijke wedstrijden, minigames en een carrièremodus. De opbouw van deze carrière valt lichtelijk tegen. Je bouwt heel geleidelijk en volgens een strak stramien je zelfontworpen personage. Win je een bepaald aantal amateurtoernooien, dan groeit je status en mag je op een hoger niveau aan de slag. Het is in principe toereikend, maar ook niet meer dan dat en zeker niet passend bij een topgame. Zo hier en daar stuit je op een grappige extra activiteit, maar met name de eerste uren zijn niet erg interessant. Je speelt vooral door om je personage te laten groeien en hem of haar klaar te stomen voor de grote, spannende toernooien.

Het onlinegedeelte toont Top Spin 4 daarentegen in optima forma. In Top Spin 3 was het nog een lag-debakel en ook NBA 2K11 kwam er online niet goed vanaf, maar 2K heeft de zaken ditmaal goed op orde. Geen rare vertragingen, maar ontzettend spannende en tactische wedstrijden. Dit gaat vooral op wanneer je met je zelfontworpen personage speelt, aangezien je deze precies op je speelstijl kunt afstemmen. Top Spin 4 spoort je ook aan om online actief te zijn en te blijven. Naast losse wedstrijden en toernooien vormt elke week een nieuw seizoen, lijkend op de WTA- en ATP-tour. De gevestigde orde van vandaag kan morgen dus wel eens buiten de top 100 staan. Het is een sterk alternatief voor de carrièremodus en kan Top Spin 4 nog wel eens een flinke levensadem geven.