Het succes van Grand Theft Auto III is iets waar vele ontwikkelaars maar van kunnen dromen. De verslavende gameplay, de uitstekende soundtrack en de voor die tijd goede graphics waren de perfecte ingrediënten voor een klassieker die menig gamer nog lang bij zal bleven. Velen hebben geprobeerd om in de buurt te komen van de geliefde GTA-reeks, maar allen faalden zij jammerlijk. Je zou bijna medelijden met de ontwikkelaars krijgen. Ook ontwikkelaar Volition doet een duit in het zakje met het vandaag verschenen Saints Row, hun debuutgame voor de Xbox 360. Onmiddellijk rijst er één vraag op: Wordt dit de zoveelste rip-off, of biedt deze game toch iets meer dan de zoveelste bende-oorlog tussen een stel drugsverslaafden, pooiers, gangsters en ander low-life scum?

Zou je me vijf minuten speeltijd geven, dan was het antwoord volmondig ‘NEE’ geweest. Zelfs de demo laat niet bepaald zien dat men ook maar enigszins af wíl wijken van de succesformule die Rockstar ooit eens geschapen heeft. Toch zit er meer achter Saints Row dan dat je aanvankelijk gedacht had. Goed, natuurlijk draait het ook in deze game allemaal om het groene geld, is respect de sleutel tot succes en is het een en al bling-bling wat de klok slaat. Net als Grand Theft Auto: San Andreas zou je kunnen stellen.

Vanzelfsprekend kun je hier de gehele stad afracen, gaan en staan waar je wil, die vette auto stelen die daar op de hoek geparkeerd staat en als het even kan die smeris een lesje leren. Yep, net als in Grand Theft Auto: San Andreas.  Uiteraard zul je je omhoog moeten vechten in de bende waarin je zit, vele vijandelijke gangsters moeten vermoorden en in ruil daarvoor flink verdienen. Net als... afijn, u kent het verhaal.

Wacht eens even...?

Is het dan toch écht een, en ik durf het woord bijna niet te zeggen… een kloon? Zoals gezegd, de eerste vijf á tien minuten laten zien dat Saints Row voor zo’n 99% identiek. Het ademt dezelfde sfeer uit, het oogt vrijwel hetzelfde, het klinkt bijna hetzelfde. Sterker nog, als er sprake was van smello-vision dan rook het haast hetzelfde! Meer dan genoeg redenen om dan de game gelijk maar uit de 360 te flikkeren en deze ritueel te verbranden? Nee. Eigenlijk toch maar niet. Maar waarom niet?

In de fik met die game? Nah.

Saints Row, dames en heren, mag dan wel “GTA written all over” hebben, als je eventjes dieper in zijn ziel kijkt, dan zie je wel degelijk een eigen smoelwerk. Het zit wellicht diep verstopt, maar na enkele speeluurtjes komt het stilletjes naar boven drijven. Want hoe langer je speelt, hoe meer je toch groeit in de stad Stilwater, ervaar je al haar problemen en uiteindelijk krijg je toch een binding met het spel. Na verloop van tijd ga je zelfs dingen opmerken die aanzienlijk beter zijn dan in het voor velen heilige Grand Theft Auto. Shiiit dawg, het kan dus toch!

Neem nou bijvoorbeeld het feit dat je jouw personage tot in de puntjes kunt aanpassen. Dik, breed, gespierd, grote kop, kleine neus, piercing, oorbellen, noem het maar op en je kunt het wel veranderen. Het zijn wellicht kleine dingetjes die al vaker zijn gedaan in andere games, maar het feit dat het jouw personage is die daar rondloopt, geeft toch een gevoel van “dit ben ik, en niemand kan me wat maken”. En ook al heeft de hoofdpersoon net als in Grand Theft Auto III geen stem, echt missen doe je dit niet. Sterker nog, het aanmaken van een enorm dikke ‘niggah’ brengt juist de nodige hilariteiten met zich mee, vooral wanneer je personage te zien is tijdens de vele cutscenes die Saints Row rijk is.

De tussenfilmpjes zijn overigens ook doorspekt met humor, waar ik een aantal keren nog smakelijk om heb kunnen lachen. Zeker de conversaties tussen enkele 3rd Street Saint-leden over de correcte grammatica van de naam 'Los Cornales' is me bijgebleven. Zo verbetert Dax, een van de prominetere leden van de bende, constant de rest van zijn maatjes, wanneer zij aan komen zetten met het foute “The Los Cornales”. De komische manier waarop het is ingesproken en de bijbehorende animaties van de personages zijn zeer goed gedaan en mogen zich wat mij betreft zeker meten met Rockstar's klassiekers. Hoe dan ook, je hebt het waarschijnlijk wel door, Saints Row neemt zichzelf gelukkig niet serieus. Eigenlijk maar goed ook, want anders zou het de game kunnen breken.

Nog een gameplayfeature die mij kon bekoren was de mogelijkheid om wat homies van de straat op te pikken. Deze rijden met je mee en zullen je altijd bijstaan tijdens gevechten met rivaliserende bendeleden en de politie. Dat ze soms wel erg triggerhappy en agressief zijn, nemen we maar op de koop toe. Zo heb ik wel eens een nietsvermoedenede passant onderuitgetrapt. Gewoon, voor de lol. Helaas was het menes voor de rest van de gang, want die gingen er met z’n allen hard op in staan te meppen. En stoppen kon ik ze ook niet, dus er zat niks anders op dan toe te kijken hoe de arme vrouw afgeronseld werd. “Uh… dat doen ze normaal nooit hoor mevrouw!”

Zat je in Grand Theft Auto met de welbekende sterren opgescheept die aangaven hoeveel politieagenten (of SWAT- of FBI-agenten als je het te bont maakt) er achter je aan gingen, in Saints Row heeft men het anders aangepakt. Het systeem blijft hetzelfde, alleen gaat het nu door middel van metertjes, die op zullen lopen wanneer je criminele activiteiten pleegt, en langzaam aan zal zakken wanneer je je weer gedraagt als een voorbeeldig inwoner van Stilwater. Ook de beruchtheid van de rivaliserende bendes kun je hier vanaf lezen. Hoe beruchter je overigens bent, hoe eerder ze je op komen zoeken in je eigen gebied. Eigen gebied?

Ja, ook de stad Stilwater is verdeeld in verschillende districten, die op hun beurt weer onderverdeeld zijn door de verschillende bendes. Als 3rd Street Saints begin je in een klein niet al te rijk district, maar ga je de (trouwens toffe) verhaallijn volgen, dan vergroot je al gauw je gebied en dus je invloed. Enig nadeel is wel dat nadat je een nieuw gebied hebt veroverd, er altijd een comeback is van de tegenpartij waarvan je het gebied hebt afgepakt. Dit gebeurt keer op keer en wordt op den duur erg voorspelbaar. Erg lang duurt het niet, het tegenhouden van deze comeback houdt simpelweg in het doden van een stel ‘gang lieutenants’, maar het leidt wel af en is tevens een routine die snel gaat vervelen.

Heb je eenmaal het terrein weer in eigen handen, dan doe je er goed aan om even een bezoekje te brengen aan de Forgive & Forget. Deze zaak (die onvermijdelijk doet denken aan Pay & Spray) zal al je fouten wissen en je reputatie weer ‘clean’ maken. In het uiterste geval kun je nog een bezoek brengen aan de plastische chirugie, maar goed, je snapt wel dat dit een grote ingreep is die flink wat meer centjes kost dan een simpel bezoek bij de Forgive & Forget.  Over geld gesproken, dit kun je, zoals je eerder in onze preview had gelezen, besteden aan kleding, muziek en andere leuke prullaria, maar natuurlijk ook aan wapens. En wapens, daar zit Saints Row vol mee gelukkig.

Voor het handtastelijke geweld zul je onder andere gebruik kunnen maken van een honkbalknuppel, een koevoet en de stok van de agent. Voor het betere schietwerk biedt de Friendly Fire je genoeg leuks, waaronder de Desert Eagle .50 (welke zelfrespecterende homie heeft die nou niet?), een UZI of een vette automatische buks. Het aanschaffen van al dit moois gaat bovendien zeer gemakkelijk en het is goed om te zien dat men het koopsysteem van San Andreas wijselijk heeft genegeerd.

Qua oppervlakte van de stad Stilwater zou je misschien verwachten dat deze gelijk, of zelfs groter zal zijn dan die van Grand Theft Auto: San Andreas. Welnu, dit is niet het geval. Het is misschien jammer, maar wat dat betreft doet Saints Row nog wel onder voor San Andreas. De grootte doet dan ook eerder denken aan Vice City, met weliswaar de stijl en architectuur van Grand Theft Auto III.

Sowieso kun je, ondanks het urban-gehalte van de game, Saints Row veel beter vergelijken met Rockstars eerste 3D-game uit de serie. Zo zitten er geen huizen in die je kunt kopen, zijn er geen boten of motoren te vinden en kun je zélfs geen drive-by op je fietsje uitvoeren. Klinkt misschien als simpel of zelfs gedateerd, want als een ouder spel als San Andreas, wat oorspronkelijk voor de PS2 ontwikkeld werd, dat wel aan had, waarom Saints Row dan niet? We hebben het antwoord voor je, hoewel weinig bevredigend waarschijnlijk.

Ten eerste gaven de makers namelijk aan dat de benodigde hoeveelheid grafische data niet zo snel van de spel-DVD gelezen kan worden. Iets wat de PS2 opmerkelijk genoeg wel kon, maar bij Saints Row lijkt het dus niet mogelijk te zijn. Ten tweede kon men de HD niet gebruiken voor de cache en aangezien men er op stond dat de Core 360-gebruikers ook in staat waren om Saints Row te kunnen spelen, was een “hard disk required”-waarschuwing daarom ook geen optie. Er zat niks anders op dan de vliegtuigen en helicopters maar over te slaan. Jammer voor de Premium-gebruikers onder ons, maar het is niet anders.

Echter, vergeet niet: met de komst van Xbox Live is het implementeren van nieuwe gamecontent een fluitje van een cent geworden, dus hopelijk voorziet Volition ons binnenkort nog met een eventuele downloadable patch voor Saints Row, zodat we alsnog Stilwater vanuit de lucht kunnen bewonderen. En zo niet, dan hebben we alvast wat om naar uit te kijken voor een Saints Row 2 natuurlijk. Persoonlijk heb ik er niet zoveel problemen mee dat dit niet mogelijk is, maar ik kan het me voorstellen dat het voor velen een gemis is.

Rest ons nog één belangrijke feature te noemen die de eerder genoemde GTA-reeks niet heeft, maar wel in Saints Row zit: een multiplayer!  Hier onderscheidt de game zich eindelijk maar toch, want voor het eerst kun je in een GTA-achtige game ook online helemaal los gaan, met je zelf ontworpen personage uiteraard. Hoewel het soms nog een beetje laggy gaat (zeker als je met of tegen Amerikanen speelt), lijkt de multiplayer zo op het eerste gezicht een blijvertje te worden. Qua content in de co-op modus is het nog even afzien (slechts twee maps op moment van schrijven), maar modi zoals Protect the Pimp en Big Ass Chains staan alvast garant voor een hoop vermakelijke uurtjes.

Zo langzaam aankomend bij het einde van deze review mogen we toch wel concluderen dat het spreekwoord "Beter goed gejat dan slecht bedacht" voor Saints Row volledig opgaat. Het is overduidelijk waar men de mosterd vandaan heeft gehaald, maar is dat nou eigenlijk een probleem? Ik vind van niet. Op het gebied van gameplay doet het oneindig veel denken aan copy/paste-werk, op andere aspecten mogen we rustig zeggen dat Volition goed werk heeft verricht en juist enkele verbeteringen in het concept heeft aangebracht.

En bekijk het anders eens van de andere kant. Misschien moeten we het allemaal niet zo serieus nemen. Misschien hè, misschien is Saints Row wel een échte hommage, een ware ode van Volition aan Rockstar en Grand Theft Auto!

Of misschien ijl ik maar wat en moeten we gewoon maar van deze game van genieten. Wie zal het zeggen?  Eén ding moet je Volition wel nageven: Plezier staag hoog in het vaandel bij Saints Row. Dat is een ding waar we allemaal wel over eens kunnen zijn.