Laat het toeval zijn of niet, maar dit is al de tweede game in minder dan een maand tijd waarbij de naam van de bedenker in de titel terug te vinden is. Onlangs nog maakte ontwikkelaar Codemasters het overduidelijk dat Clive Barker aan de shooter Jericho een handje geholpen had, en nu laat NCsoft wel heel opvallend uitschijnen dat ene Richard Garriott iets te maken heeft met Tabula Rasa. Heel onbelangrijk is de genoemde persoon dan ook niet als we het over deze nieuwe MMORPG hebben, hij is namelijk de man die ons in het verleden Ultima Online bracht, zowat de moeder der massive multiplayer online role playing games! Het is misschien beter als we vanaf nu gewoon naar het alter ego van Richard Garriott verwijzen, namelijk Lord British. Mensen die al wat ouder zijn en het genoegen hebben gehad om Ultima Online te mogen spelen, weten ongetwijfeld wel waarover ik het heb. In Tabula Rasa, het nieuwe spel van de hand van Garriott, heeft “Lord” plaats moeten maken voor “General”, waardoor we de man vanaf nu officieel als General British mogen aanspreken als we het hebben over zijn allernieuwste game.

Tabula Rasa is een futuristische MMORPG die ons kennis laat maken met een conflict tussen twee groeperingen. Aan de ene kant hebben we de Bane, een gewelddadig buitenaards ras dat zomaar eventjes de hele planeet heeft verwoest. Volledige families zijn uit elkaar gerukt, woningen verpletterd en een groot deel van de bevolking is tijdens de brutale aanval om het leven gekomen. Gelukkig is er een groep overlevenden die als de Allied Free Sentients (AFS) niet bij de pakken neer blijven zitten en vol goede moed de strijd aangaan tegen de Bane. Jij maakt deel uit van de AFS, en dat zal je geweten hebben! Ten eerste is Tabula Rasa geen statisch spel waar je op het slagveld rustig de tijd kunt nemen om acties te plannen. Vergelijkbaar met het tempo van een schietspel als Unreal Tournament is het nu ook weer niet, we blijven natuurlijk te maken hebben met een MMORPG waar statistiekjes, hitpoints en ervaringspunten van groot belang zijn. De dynamiek komt uit het feit dat ontwikkelaar Destination Games ervoor gekozen heeft om enkele veel voorkomende MMO-clichés uit de wereld te helpen. Wat meteen opvalt is dat er (bijna) geen zwaarden, bijlen of andere slagwapens in het spel zitten, wat al een stilistische revolutie op zich is gezien we de laatste jaren niet anders te zien krijgen dan middeleeuws getinte titels. Alle aanvallen moeten deze keer uitgevoerd worden door gebruik te maken van een immens arsenaal aan geweren, rakettenwerpers en andere knalobjecten.   Toch is het niet zo dat je door headshots uit te voeren elke tegenstander simpelweg met één schot tegen de vlakte kunt krijgen. Het is, net zoals in elke andere MMORPG's, nog steeds het geval dat er op de achtergrond berekeningen gemaakt worden die uitmaken hoeveel levenspunten je na elke aanval van de vijand zijn totale levensbalk snoept. Ook leent het camerastandpunt zich niet tot het tot in detail gaan mikken op bepaalde lichaamsdelen, in Tabula Rasa is het eerder een kwestie van je gezichtsveld op een tegenstander te locken om vervolgens je laders leeg te pompen. Gelukkig bezitten de tegenstanders een degelijke intelligentie, zodat volledig hersenloos schieten uit den boze blijft. Regelmatig zie je vijanden tactische bewegingen maken om het spervuur te ontwijken. Ook jijzelf moet van tijd tot tijd de omgeving gebruiken, iets wat alweer relatief nieuw is binnen het MMO-genre. Op je hurken gaan zitten zorgt ervoor dat je efficiënter gaat schieten, terwijl dekking zoeken achter objecten als gevolg heeft dat tegenstanders van veraf niet op je kunnen schieten. Bovendien is soms nodig dat je tegenstanders op bepaalde plaatsen moet raken, bijvoorbeeld de onbeschermde rug, om ze schade aan te brengen. Toegegeven, af ten toe is het beter om gewoon alle bruutheid uit de kast te halen om het gevecht te winnen, maar tijdens situaties waar je er in je eentje voor staat is dekking zoeken en de vijand leren kennen een aangewezen strategie. Je krijgt door al deze aspecten al snel een ander buikgevoel mee tijdens het spelen van Tabula Rasa, doordat je eens niet als een paarse elf of dronken dwerg op pad moet gaan in een Tolkieneske omgeving. Denk echter niet dat je tijdens het spelen van deze game geen fantasierijke taferelen zult tegenkomen, vooral tijdens het verkennen van instances (kerkers die ontworpen zijn om in groep uit te spelen) krijg je vaak erg knappe taferelen te zien die wel degelijk tot de verbeelding spreken.   Het succes van Tabula Rasa zal voor een gedeelte ook afhangen van de manier waarop andere spelers actief met het spel zullen omgaan. De game bevat namelijk een systeem waardoor de spelwereld constant onderhevig is aan veranderingen. Zo is het bijvoorbeeld best mogelijk dat de basis waar jij voor een opdracht naartoe moet gaan opeens is overgenomen door een horde Bane, met als gevolg dat het niet mogelijk is om je opdrachtgever te bereiken. Zolang de vijanden zich bij je bestemming bevinden is het niet mogelijk om op een vlotte manier queesten tot een goed einde te brengen, waardoor men je bijna verplicht om ten strijde te trekken. Op zulke momenten moeten de spelers die dan op de server aanwezig zijn actie ondernemen door samen de Bane terug te drijven. Als dat in de toekomst ook daadwerkelijk zal gebeuren krijg je opeens een heuse groepsactiviteit waarvoor het niet eens nodig is dat mensen samen in een gilde zitten: iedereen vecht samen voor een nobel doel. Het is natuurlijk nog altijd de vraag of spelers zich samen willen blijven inzetten om de Bane voortdurend terug te drijven, maar als het zover komt is er een mooie toekomst weggelegd voor het PvE-gedeelte van Tabula Rasa. Het is trouwens niet alleen leuk, maar ook nuttig om lekker veel vijanden te vermoorden doordat je, mits je zonder onderbreking vijanden blijft doodmaken, steeds meer ervaringspunten zult krijgen door de xp-multiplier. Je personage opwaarderen gaat dus aan een aanvaardbaar tempo.   Een ander sterk punt is de manier waarop je enkel en alleen vooruitgang maakt en in principe nooit helemaal van vooraf aan hoeft te beginnen. General British vindt dit zelf terecht een van de belangrijkste aspecten, want Tabula Rasa is zowat het enige spel dat een volwaardig kloonsysteem aanbiedt. In het kort houdt dit in dat je op een bepaald moment als het ware een kopie van je personage kunt aanmaken waarmee je een ander beroep kunt kiezen. Dit is handig, want eens je aan het einde van het vierde level komt moet je al de eerste belangrijke keuze maken: ga je door als een vechtlustige Soldier of kies je ervoor om vanaf nu door het leven te gaan als een ietwat meer verfijnde Specialist? Het is een keuze die gemaakt moét worden, en vaak blijkt het achteraf dat spelers de verkeerde kant zijn opgegaan met hun personage. Dat is in Tabula Rasa echter niet langer het geval. Bevalt het leven als Soldier je niet, dan laat je je kloon zich toch gewoon verdiepen in de leer van de Specialist! Blijkt na een tijdje spelen dat beroep beter bij je speelstijl te passen, dan ga je verder met de kloon en laat je je Soldier gewoon links liggen. Met andere woorden, het aanmaken van de bekende alts (avatars naast je 'echte' personage) is verleden tijd. Bovendien is het in Tabula Rasa perfect mogelijk om alle voorwerpen en het geld dat je met je originele personage hebt vergaard over te zetten naar je kloon via opslagplaatsen die in de spelwereld te vinden zijn. Geniaal bedacht en erg gebruiksvriendelijk.   Toch doet Tabula Rasa ook dingen wat minder goed. Zo merk je na een half uur spelen opeens op dat Destination Games het helemaal niet nodig vond om een optie tot het bekijken van andermans uitrusting in het spel te stoppen, terwijl er niets zo leuk is om tijdens een bezoekje aan de basis spelers te inspecteren. Het hele opschepsysteem dat draait rond het pronken met wapens die uitgerust zijn met de perfecte statistische gegevens gaat hierdoor verloren. Bovendien is het vreemd dat er op dit moment nog geen veilinghuis in het spel te vinden is waar spelers voorwerpen kunnen verkopen en aankopen aan prijzen die ze zelf opleggen. Volgens bronnen werkt de ontwikkelaar hard om deze dingen met patches alsnog in het spel te stoppen, maar het blijft wat goedkoop aanvoelen. Daarnaast merk je na een tijd op dat een van de dingen waarover de makers van Tabula Rasa het vaak hebben maar half werkt, namelijk het systeem waarbij je beslissingen een invloed hebben op het verloop van het verhaal. Vaak maakt het nauwelijks uit welke beslissingen je maakt, met enkel een kleine wijziging aan het verhaal als gevolg. Er zullen echter nooit verregaande gevolgen uit je acties voortvloeien, wat uitermate spijtig is gezien Tabula Rasa wel voorzien is van een meer dan behoorlijke verhaallijn. Een gemiste kans, ook hier had Garriott het genre kunnen laten evolueren.   De vraag blijft echter: is Tabula Rasa nu de volgende grote stap als het op MMORPG's aankomt? Laten we zeggen dat Destination Games het anker van het schip aan wal heeft gesmeten, maar nog steeds het vaste land niet heeft betreden. Het spel bevat heel wat leuke en vernieuwende dingen, maar vergeet aan de andere kant enkele essentiële functies aan het plaatje toe te voegen. Wat wel erkent moet worden is dat General British een dappere keuze heeft gemaakt om van het fantasy-stijltje af te stappen om wat nieuws te doen, en durf zien wij graag binnen de game-industrie!