“Als wij de bal hebben kunnen zij niet scoren” en “Zonder de bal kun je niet winnen”. Ons aller grootmeester Johan Cruijff weet het spel der voetbal in de simpelste uitspraken te gieten, maar toch staan er ieder weekend nog duizenden fanatiekelingen op een voetbalveld maar wat aan te kloten. Ook digitaal is de sport maar lastig te vertalen en heeft het lang geduurd voordat we een voetbalspel konden spelen dat écht realistisch aanvoelde. Konami's Pro Evolution Soccer 3 steeg al hoog boven me meute uit en ook in het nieuwste deel in de reeks, Pro Evolution Soccer 4, is het spelletje op een haast briljante wijze gekopieerd.

De Pro Evolution Soccer serie, enkele jaren geleden nog bekend onder de naam ISS Pro Evolution, heeft de lat qua voetbalgames met de voorgaande delen enorm hoog gelegd. Naast het toch ietwat arcade FIFA, boden de door Konami ontwikkelde games een vergaand realisme, wat bij veel voetbalfans in goede aarde viel. En nu is daar dus Pro Evolution Soccer 4, het nieuwste deel in de succesvolle reeks, waarin de sport op een haast ongekend realistische wijze neer wordt gezet.

Dit zou je niet zeggen als je het menu van Pro Evolution Soccer 4 onder ogen krijgt. Op een ietwat speelse wijze, inclusief een jolig *pling*-geluidje, struin je de verschillende menu's door, tot je eindelijk op de “Start the Match”-knop gedrukt hebt. Eenmaal op het veld aangekomen begint het feest pas echt. Het is moeilijk om in woorden te brengen hoe goed en uitgewerkt de gameplay van Pro Evolution Soccer 4 is. Neem bijvoorbeeld het aannemen en passen van de bal. Waar je in menig voetbalgame vanaf de raarste hoeken een bal keihard weg kunt schieten, moet je in Pro Evolution Soccer 4 ook echt rekening houden met de houding van je speler, de stuiter en snelheid van de bal en de positie van de speler waar je heen wilt spelen.

Vervolgens maakt het voor de aanname van de speler die je in wilt spelen ook degelijk uit of deze aan het sprinten is of stilstaat, de bal hoog, half hoog of laag aangespeeld krijgt en of er een tegenstander in z'n rug zit. Het lijken zulke kleine dingen, maar in deze kleine perfecties zit het realisme van Pro Evolution Soccer 4. Doordat er zoveel factoren zijn die van invloed zijn op de acties, is de game enorm divers. Je krijgt nooit het idee een voorgeprogrammeerde actie te zien, wedstrijden zijn altijd anders en standaard patronen waaruit je negen van de tien keer scoort zijn ook taboe. Daarnaast biedt de besturing van de game een heerlijke controle over de spelers en worden de acties die je in je hoofd bedenkt vaak zeer gemakkelijk vertaald naar spelsituaties. Je krijgt echt het gevoel alsof de computer weet wat jij uit wilt gaan voeren.

Pluspunt ten opzichte van de vorige Pro Evolution Soccer is dat Konami ditmaal diens stinkende best heeft gedaan om zoveel mogelijk licenties binnen te slepen. Hoewel nog steeds veel teams ontbreken, kloppen de namen bij de meeste landen wel (bij Nederland natuurlijk weer niet..) en is zelfs de hele Nederlandse competitie geïmplementeerd. Bij de grote namen zijn zelfs de spelers nagebootst, wat niet eens onaardig is gedaan. Qua authentiekheid is het nog steeds geen FIFA, maar men komt visueel in de buurt van EA's footie. Ook de rest van de graphics zijn goed verzorgd. Tenues worden smerig naarmate de wedstrijd vordert, spelers reageren emotievol op mislukte of geslaagde acties en de hoeveelheid animaties is werkelijk ongelooflijk. Voor iedere beweging, ieder duwtje en noem het maar op is wel een animatie verwerkt, waardoor het geheel nog 'vrijer' aanvoelt.

Op het gebied van audio blijft de PES serie geen topper. Ook in deeltje vier is het commentaar weer mwah mwah verzorgd en al stoor je je niet aan de kletsende Engelsmannen: de uitspraken zijn wat verhalend. Daarnaast bokst de game niet op tegen de diversiteit van EA's EA Trax en is het voornamelijk hetzelfde deuntje dat je tijdens het doorlopen van de menu's te horen krijgt. Wel positief is het gejoel van het publiek, dat heerlijk meeleeft met de wedstrijd en op de juiste momenten een oase van geluid door het stadion laat galmen.

Pro Evolution Soccer 4 is de natte droom van iedere voetbalfan: dit is voetbal zoals het bedoeld is als videogame. De vrijheid in spelen, de enorme hoeveelheid mogelijkheden en het haast waanzinwekkende realisme maken van Pro Evolution Soccer 4 dé game die je als liefhebber in huis moet hebben. Bijkomend voordeel is het feit dat de game ditmaal flink wat echte teams bevat en je ook met je favoriete sterspelers aan de haal kunt gaan. Iedereen die in de aankomende winterstop graag toch door voetbalt, heeft aan deze game een topper.

Gameplay: 9,5 Graphics: 8,0 Geluid: 7,0 Totaal: 9,2