Picross bracht de ‘Japanse Puzzels’, zoals ze in Denksport-jargon heten, enkele jaren terug met succes naar de Nintendo DS. Met honderden puzzels, waar je je soms wel uren op stuk kon bijten, heeft het spel letterlijk maanden in mijn DS gezeten. De magere zeven die ik het destijds gaf in mijn recensie, is achteraf bezien onterecht. Het was weliswaar een bestaand puzzelconcept, maar Picross wist het boven het niveau van de papieren versie te verheffen met zijn goede interface en leuke animaties als beloning voor het voltooien van een puzzel.

Nintendo had met het vervolg op Picross de makkelijke weg in kunnen slaan door hetzelfde spel opnieuw uit te brengen met een nieuwe collectie puzzels, maar in plaats daarvan kozen ze ervoor het Picross-concept op te schalen naar driedimensionale figuren. Een slimme zet, want de ervaring die Picross 3D biedt is in niets te vergelijken met de papieren puzzelboekjes van drie euro. Je krijgt een grijs brokstuk voor je en hakt er driftig op los tot langzaam maar zeker een figuurtje zichtbaar wordt. Dit geeft een voldoening die tot nu toe alleen beeldhouwers kenden.

Getallen combineren

Om erachter te komen welke blokken uit de kubus gehakt moeten worden, dien je de getallen te gebruiken die op de blokken staan. Een getal geeft aan hoeveel aaneengesloten blokken er in die rij of kolom moeten zitten. Door verschillende getallen op rijen en kolommen te combineren, kun je uitpuzzelen welke blokken je weg moet hakken of welke zeker bij de figuur horen. Staat er bijvoorbeeld een zes op en is de kolom acht blokken hoog, dan weet je dat de middelste vier blokken in ieder geval moeten blijven. Door deze blokken te markeren, kun je ze niet langer weghakken en houd je overzicht in wat bij de figuur hoort en wat niet. Zit één van de gemarkeerde blokken in een rij waar een één op staat, dan weet je dat alle overige blokken in de rij weg kunnen. 

Tot zover werkt Picross 3D eigenlijk hetzelfde als de tweedimensionale Picross, met als verschil dat je nu getallen uit drie richtingen kunt vergelijken en combineren om erachter te komen welke blokken weg kunnen of moeten blijven. Maar op één gegeven moment vergelijk je eigenlijk altijd maar twee dimensies, dus zoveel anders is het niet: het zijn eigenlijk een aantal kleine, platte Picross-puzzeltjes op elkaar gestapeld. Je kunt zelfs een doorsnede van de figuur maken om makkelijker het overzicht te houden en de verschillende lage los te analyseren.

Het wordt allemaal net iets anders wanneer de blokken niet aaneengesloten in de figuur zitten. Bij de ouderwetse Picross stonden er rijen getallen langs de kant die aangaven hoe groot de groepjes van aaneengesloten blokjes zijn. Bij Picross 3D weet je alleen hoeveel groepjes er zijn, maar niet hoe groot de afzonderlijke groepjes moeten zijn. Een omcirkeld getal geeft aan dat de blokken in twee groepjes verdeeld zijn. Een getal met een vierkant eromheen, betekent dat de blokken in drie of meer groepjes zijn opgedeeld. Het vergt een iets andere strategie, maar omdat de puzzels vrij klein zijn (maximaal 10 bij 10 bij 10 blokken) voorkomt het dat het anders te makkelijk wordt. Ook zijn lang niet alle rijen en kolommen van getallen voorzien, want dat zou de puzzels doodsimpel maken. Je hebt nu immers drie richtingen, wat weinig ruimte zou laten voor dubbelzinnigheden. De getallen die er nu staan vormen de minimale middelen waarmee de puzzel op te lossen is, waarbij vooral de complexiteit van de figuur bepaalt hoe moeilijk de puzzel werkelijk is.

Ongedaan maken

Het grootste euvel, zeker voor de fanatieke puzzelaars, is dat je in Picross 3D geen fouten ongedaan kunt maken. Als je het verkeerde blokje eruit hakt, dan is die voorgoed verdwenen. Hak je het verkeerde blokje, dan zal het spel dit direct corrigeren. Het gebeurt echter regelmatig dat je per ongeluk het verkeerde blokje weg tikt, bijvoorbeeld omdat je net ernaast zit met de stylus of, nog vaker, omdat je per ongeluk het hamertje selecteert in plaats van het kwastje. In die gevallen is het jammer dat er geen weg terug is. Je mag immers maar een beperkt aantal blokken fout wegtikken of je moet de hele puzzel opnieuw doen. Daarnaast kan het verkeerde blokje dat je wegtikt toevallig wel weg moeten, waardoor je niet meer het gevoel hebt dat je de puzzel helemaal op eigen inzicht hebt opgelost.

Maar buiten deze kanttekening is Picross 3D een heerlijke puzzelgame waarmee uren op de klok net zo hard wegtikken als de blokjes uit je puzzel. Met meer dan 350 puzzels zal het spel je wel even bezighouden. Het leuke is dat elk van de puzzels een figuurtje op levert dat op simpele doch charmante manier wordt geanimeerd. Doordat de figuren uit slechts enkele tientallen eenkleurige blokken bestaan, ontstaat een soort driedimensionale pixelart die een zekere charme en vindingrijkheid kent. Het is bijzonder leuk om te zien hoe ingewikkelde voorwerpen toch vrij realistisch worden weergeven met zo weinig blokjes. En omdat het spel niet gelokaliseerd is, leer je meteen de Engelse termen voor al die verschillende voorwerpen.