Wat doe je wanneer je net het beste racespel hebt afgeleverd op de Xbox 360? Op welke vlakken kun je de formule nog verbeteren? We kunnen ons voorstellen dat ontwikkelaar Turn 10 met deze vraag heeft geworsteld. Het is geen gemakkelijke opgave om iets wat al bijna perfect is nog beter te maken. Perfectie is sowieso onbereikbaar, maar met behulp van de feedback van fans op Forza Motorsport 3 komt de serie met het vierde deel toch weer een stapje dichterbij.

Breedte en diepte

Het eerste dat opvalt is hoeveel breder de ervaring is geworden die Forza de speler wil bieden. Buiten het racen en het modificeren van je auto is er nu ook ruimte om je te vergapen aan de meest exotische bolides. In de nieuwe Autovista-modus kun je een selectie van 26 voertuigen, die in vingerlikkend detail zijn nagemaakt, van alle kanten bekijken. Je krijgt tevens informatie over verschillende onderdelen en de historie van de auto of het merk. De lijst beperkt zich voornamelijk tot sportwagens van de laatste tien jaar, waardoor liefhebbers van klassiekers misschien minder enthousiast worden van deze toevoeging. Feit blijft dat het stuk voor stuk schitterende auto’s zijn (op vreemde eend in de bijt DeLorean DMC-12 na). Als bonus geeft Top Gear-presentator Jeremy Clarkson zijn ongezouten mening over ieder voertuig. Zijn commentaar is kleurrijk, soms ronduit beledigend, maar bovenal eerlijk. Uiteindelijk is Autovista niet meer dan een gimmick. Een mooie dat wel, maar na eenmaal een aantal of alle wagens bekeken te hebben, kijk je er waarschijnlijk niet meer naar om.

Belangrijker is de gewijzigde besturing van de bolides. In een eerste oogopslag lijkt er weinig diepgaands veranderd te zijn. Dat is wel anders wanneer je simulation steering aan zet. Het is direct een wereld van verschil. De auto reageert veel beter, en vooral realistischer, op de commando’s van de speler. Je verliest gemakkelijker de controle in de bochten als je te enthousiast op het gaspedaal trapt, net als in het echt. Ook voel je duidelijk de gewichtsverplaatsing wanneer je een bocht instuurt. Daar bovenop krijg je ook nog eens betere feedback van je banden. Je merkt net een tikje beter dan in de voorgaande versie dat je op het punt staat om te gaan spinnen, waardoor je gemakkelijker kunt corrigeren. Wanneer je echter te veel corrigeert, spin je alsnog de baan af. Iets dat in het vorige deel veel moeilijker te bereiken was. Het maakt het besturen van de auto een stuk levendiger dan het voorheen was.

Forza 3.5

Buiten de verbeterde besturing kan het gevoel dat het allemaal een beetje op Forza Motorsport 3 lijkt je soms maar moeilijk ontsnappen. Wanneer je simulation steering niet aan hebt staan, is het rijgedrag van de voertuigen haast identiek aan het vorige deel. Toch zijn er wel veranderingen. Zo is de terugspoelknop tijdens een race nu uit te zetten. Daarnaast ziet het er grafisch weer een tikkeltje beter uit met prachtig reflecterende wagens en een schitterende belichting op de parkoersen. Maar wat is er verder nou echt nieuw en anders? Het aanbod aan circuits is bijvoorbeeld haast identiek aan zijn voorganger, met alleen de Top Gear Test Track, Indianapolis Motor Speedway, Infineon Raceway, Hockenheimring en het fictieve Bernese Alps als toevoegingen. Aan de andere kant zijn het Bugatti Circuit en het stadscircuit van New York verdwenen. Misschien was op het gebied van banen meer winst te boeken voor Turn 10 als ze gekeken hadden naar meer circuits die minder vaak gebruikt worden in spellen, maar desondanks zeker interessant zijn.

Een ander punt waar we niet helemaal tevreden over zijn, is de kunstmatige intelligentie van de computergestuurde auto’s. Die past zich nu aan aan jouw vaardigheden. Hierdoor wordt het gat dat in het vorige deel viel tussen de verschillende moeilijkheidsgraden goed opgevuld, maar de tegenstand is nog wel een beetje wisselvallig. Het ene moment moet je keihard knokken om je derde plaats veilig te stellen terwijl je geen enkele fout hebt gemaakt, om een race later in dezelfde auto fluitend eerste te worden met vijftien seconden voorsprong op de tweede plek. Echt irritant is de aangepaste remlijn van de tegenstanders. Zo remmen de tegenstanders consistent eerder dan jij dat zelf zou doen. Dat is gedaan om het inhalen te bevorderen en zodoende de races spectaculairder te maken, maar daardoor bots je met enige regelmaat (vooral in de eerste bocht) op de achterkant van een voorligger. Dat heeft vaker dan je lief is een kapot onderdeel aan je auto of een spin als gevolg. Daarnaast maken je tegenstanders af en toe de meest opzichtige fouten, waarvan het rechtdoor rijden voor de bocht na een recht stuk enorm afbreuk doet aan het realisme en de uitdaging die de ontwikkelaars willen bereiken.

Ongezouten slakken

Het is aan de andere kant wel erg gemakkelijk om op alle slakken zout te leggen. Het staat buiten kijf dat Forza Motorsport 4 een haast ongeëvenaarde rijervaring biedt. Zelfs met de fouten in de kunstmatige intelligentie weet het spel regelmatig een flinke uitdaging te creëren. Het is nog steeds geen echte simulatiegame, maar voor consolemaatstaven komt het dicht in de buurt. Bovendien houdt de uitgebreide carrièremodus je zeker minimaal twintig uur zoet. De modus is overigens flink op de schop gegaan. De vrij statische singleplayer uit het derde deel is deze keer ingewisseld voor een iets dynamischer geheel waarbij je meer keuzevrijheid hebt.

Niet langer heb je de keuze uit slechts drie kampioenschappen per keer. Afhankelijk van het circuit waarop gereden wordt (het enige wat wel vastligt per race) en de auto die je hebt geselecteerd, kun je kiezen uit meerdere losse races uit verschillende kampioenschappen. Ter afwisseling zijn er niet alleen gewone race-evenementen. Zo is er het luchtige Top Gear Bowling, waarbij je met je wagen manshoge bowlingpinnen omver moet kegelen om een vastgestelde score te verbeteren. Serieuzere evenementen laten je door poorten slalommen of vragen je om een hoeveelheid langzamer rijdende voertuigen in te halen. De meest interessante nieuwe racevorm is de multiclass-race. Hierin rijd je net als in de 24 uur van Le Mans met meerdere raceklassen tegelijk op hetzelfde circuit en moet je in jouw klasse eerste zien te worden. In de carrièremodus wordt de potentie van deze nieuwe racevorm niet benut door de korte duur van elk evenement, maar we verwachten dat het vooral online een populaire modus zal blijken bij de verschillende racegemeenschappen.

Spaar ze allemaal

Je keuze voor een evenement kan beïnvloed worden door de bonus die per race aangeboden wordt of je band met een specifieke wagen. De bonussen variëren van meer ervaringspunten voor je rijdersniveau tot een betere band met een fabrikant of meer credits om auto’s mee te kopen. Uiteindelijk zijn credits minder belangrijk dan voorheen om je garage te vullen met je favoriete bolides. Met elke stijging van je rijdersniveau krijg je een selectie aan voertuigen die gebonden zijn aan het thema van je nieuwe rang. Zo kun je de ene keer kiezen uit een zestal Amerikaanse muscle cars, terwijl je bij de volgende rang een gloednieuwe supersportwagen mag uitzoeken. Op die manier krijg je een gevarieerde garage, maar bovenal precies de auto’s die jij wilt hebben. Dat mag ook wel, want credits verdien je een stuk minder snel dan voorheen. Zodoende moet je extreem lang sparen voordat je in het bezit bent van een colonne van de snelste racemonsters. Misschien is dat gedaan om het nieuwe systeem van car tokens (waarmee je auto’s voor echt geld kunt kopen) te stimuleren, maar misschien ook wel gewoon om je harder te laten werken voordat je alle wagens uit het spel in je bezit hebt.

Veel bolides uit Forza Motorsport 3 hebben de overstap gemaakt naar het nieuwe deel. Ten opzichte van zijn voorganger zijn er ongeveer negentig nieuwe auto’s te ontdekken. De totale lijst met wagens komt daardoor rond de vijfhonderd te liggen. Stuk voor stuk zijn ze tot in het kleinste detail nagebouwd, iets wat je vooral merkt wanneer je met de camera binnenin de cockpit racet. Een ander aspect dat opvalt wanneer je in de cockpit zit, is de betere perceptie van snelheid. Het vorige spel was op het gebied van de race-ervaring vrij steriel, maar ditmaal voelt het allemaal iets dynamischer. Dat komt door een verbeterde dynamische camera en de toevoeging van meer kleine hobbels en scheurtjes in het asfalt op de circuits.

Groei

Naast de verbeterpunten, is er ook gekeken naar features van andere spellen die een interessante toevoeging kunnen zijn. Zo is de nieuwe Rivals-modus duidelijk geïnspireerd door Autolog van de Need for Speed-franchise, maar is het misschien wel een betere versie geworden in Forza. Niet langer worden rondetijden uit de carrièremodus met die van je vrienden vergeleken: er is  een apart gedeelte in de Community-sectie om het tegen elkaar in op te nemen. Er is een ruime keuze aan evenementen, variërend van normale time trials en driftraces tot een selectie van de nieuwere racevormen uit de singleplayer. De meeste uitdagingen zijn echter gebonden aan een vaste wagen of een keuze uit een paar verschillende fabrikanten. Hierdoor zijn je vaardigheden in Rivals belangrijker dan een toevallige rondetijd die je in Autolog hebt neergezet met een andere, snellere auto dan je vrienden. De modus daagt je echt uit om honderdsten van een seconde van je rondetijden af te schaven om weer boven je vrienden in het klassement te staan. En wanneer je vrienden geen uitdaging meer vormen, kun je de confrontatie opzoeken met de beste coureurs in de wereld via het leaderboard.

Met een al bijna perfecte formule leek er weinig ruimte voor verbetering voor Forza Motorsport 4. Het spel zoekt de verbetering vooral in nieuwe features. Hoewel Autovista vooral een leuke gimmick is, is Rivals echt een interessante toevoeging aan de serie. Daarnaast is goed gekeken op welke vlakken het rijgedrag en de carrièremodus aangepakt konden worden. Daardoor weet het vierde deel ondanks de kleine kritiekpunten toch boven Forza 3 uit te stijgen, en zo de beste racegame op de Xbox 360 te zijn.