Een kleine tien jaar geleden deed Final Fantasy Tactics de wereld der RPG's op zijn grondvesten schudden. De game nam een klein uitstapje buiten de gebruikelijke genummerde serie en bracht de speler naar Ivalice, waar een compleet nieuwe wereld ontdekt kon worden. Final Fantasy Tactics paste ook het gevechtssysteem aan; de game was een strategische RPG, een primeur voor de serie. Final Fantasy Tactics werd enorm goed ontvangen en is volgens veel fans nog steeds de beste game binnen de franchise. Een decennium later wordt de game opnieuw uitgegeven, dit keer voor de PSP en met de titel Final Fantasy Tactics: The War of the Lions. Kan de game nog steeds mee hobbelen binnen het huidige RPG-klimaat of speelt de leeftijd de game parten? Final Fantasy Tactics: The War of the Lions (FFT) is eigenlijk een behoorlijk vreemde eend in de bijt als je de game vergelijkt met de overige delen in de franchise. Om te beginnen is deze game niet gemaakt door de 'drie-eenheid' van Square-Enix, namelijk: Hironobu Sakaguchi, Yoshitaka Amano en Nobuo Uematsu, welke verantwoordelijk waren voor respectievelijk de directie, artwork en muziek van veel van de Final Fantasy-games. Helaas zijn eerdergenoemde heren nu werkzaam bij andere studio's, maar het team wat verantwoordelijk was en is voor Final Fantasy Tactics, is nog steeds trouw aan Square. Final Fantasy Tactics voor de PSOne is het eerste Final Fantasy-kindje van Yasuni Matsuno, die eerder al de strategische Tactics Ogre-franchise maakte. De invloed van zijn eerdere games is uitstekend voelbaar in Final Fantasy Tactics. Matsuno's liefde voor strategische RPG's gecombineerd met een verhaal van politieke machtsverhoudingen en intriges heeft namelijk duidelijk een stempel gedrukt op Final Fantasy Tactics.   Aan het verhaal is niets veranderd ten opzichte van tien jaar geleden. Opnieuw waan je je in de wereld van Ivalice, een wereld die we onder andere ook kennen uit Vagrant Story en Final Fantasy XII. Het land wordt verscheurd door oorlog. De koning van het land is onverwachts overleden en de enige erfgenaam is er één van twee jaar oud. Logisch genoeg is dit niet de ideale leeftijd om de troon te bestijgen en dus is er behoefte naar een regent die de troon en het land kan bewaren totdat de rechtmatige erfgenaam de troon kan opeisen. Er zijn echter meerdere kapers op de kust voor de functie van tijdelijke heerser; Prince Larg van de White Lion brengt Prince Orinas naar voren en Princess Ovelia van Prince Goltana, regent van de Black Lion, wordt gepresenteerd als de concurrentie.

Wat volgt is een enorme oorlog tussen de twee Lion-facties om de troon van het land. Midden in deze oorlog is een hoofdrol weggelegd voor Ramza Beoulve, een jonge ridder die niet precies weet wie nou zijn loyaliteit verdient. Tot overmaat van ramp ziet Ramza dat zijn jeugdvriend Delite Hyral hem verraadt en Princess Ovelia ontvoert. Het begint te lijken op een Shakespeariaans epos vol verraad, intrige, politieke machtspelletjes, liefde, moord en oorlog. Geen onbekende kost voor de doorgewinterde RPG-speler, maar een verhaal van dergelijk volume en intensiteit kom je maar weinig tegen. Het verhaal van FFT is misschien wel het speerpunt van de game. De personages zijn overtuigend en het verhaal blijft de gehele game door boeien. Daar komt bij dat de setting ook enorm geloofwaardig is; zo speelt de Kerk een behoorlijk grote rol in het verhaal als een politieke entiteit die behoorlijk wat baat heeft bij de oorlog en spreken de personages tot de verbeelding. Het verhaal wordt gepresenteerd in prachtige tussenfilmpjes die volledig nieuw zijn en dus niet zijn te vinden in de versie van tien jaar geleden. De filmpjes hebben een volledig eigen stijl die nog het meest doet denken aan een schetsboek dat tot leven is gekomen, gedecoreerd met warme pasteltinten. De ontwerpen van Akihiko Yoshida komen in deze filmpjes prima tot zijn recht en het geheel is een waar plezier om te aanschouwen. De filmpjes worden ook nog eens ondersteund door perfecte stemacteurs, wat alleen in de Engelse versie te horen is. De Japanners moesten het dus zonder de stemmen doen. Een meer dan welkome toevoeging die het verhaal nog meer verrijkt. Echter, het spel is zelf is niet voorzien van stemmen dus gedurende de game zul je dus nog steeds moeten kijken naar de bekende 'ratelende' tekstvakjes. Niet dat dit een groot probleem is, want ook de tekst in de game is van een update voorzien. De vertaling in het origineel was wat knullig, maar voor deze versie is de volledige vertaling herzien en leest het geheel een stuk fijner. Gelukkig spreken de personages nog steeds in hun middeleeuwse vorm van de Engelse taal, wat de game een geheel eigen feeling geeft. Combineer dit aantrekkelijke pakket met de meeslepende muzikale begeleiding van Hitoshi Sakimoto en je begrijpt dat de presentatie van de game nog steeds staat als een huis.   Zoals de titel van de game al aangeeft, speelt tactiek een grote rol in de game. De gevechten vinden namelijk niet plaats zoals we dat van Final Fantasy gewend zijn, met je eigen team tegenover de vijand, terwijl de partijen beurtelings elkaar van een (magische) optater voorzien. Het speelveld van Final Fantasy Tactics is ingericht als een soort schaakbord. Voordat het gevecht begint kun je een aantal manschappen uitkiezen voor de missie en plaats je ze in een positie. Vanaf dat moment moet je op je beurt wachten en als het zo ver is, kan je een aantal stappen zetten (hoeveel is afhankelijk van het type strijder) en kun je aanvallen, items gebruiken, of gewoon even wachten met iets doen. Strategisch inzicht en een scherp overzicht van je omgeving is hierbij van cruciaal belang, aangezien dit alles verband houdt met een goede gecoördineerde aanval. Tijdens je aanvallen kun je natuurlijk ook gebruik maken van de bekende summons, waarmee je enorme mythische wezens op het slagveld roept om een allesvernietigende aanval voor je uit te voeren. Niet iedereen kan echter van deze functie gebruik maken; een hoop eigenschappen van je personage(s) hangen namelijk af van zijn of haar baan. Hiermee komen we op een enorm interessant aspect van de game.   De personages hebben namelijk in Final Fantasy Tactics geen vaststaande rol in het spel, het is aan jou om hen hun “baan” toe te wijzen. Het job-systeem kennen we al uit eerdere delen van de serie vanaf deel III, en het systeem werd in Final Fantasy V geperfectioneerd. Het werkt zo: jij kiest een bepaalde job voor een bepaald karakter. Dit kan in principe alles zijn, het ligt er maar net aan waar je voorkeur ligt. Je kunt kiezen uit een totaal van meer dan twee dozijn verschillende jobs, variërend van de Priest die helende magie kan gebruiken, de Wizard die juist is gespecialiseerd is in aanvallende magie, de Monk die op korte afstand vecht en de Thief die voorwerpen van je tegenstander kan stelen. Speciaal voor deze versie zijn er twee nieuwe jobs toegevoegd, te weten: de Dark Knight en de Onion Knight. De eerste kan van zijn eigen Hit Points gebruik maken om zijn aanval kracht bij te zetten en de tweede kan alle soorten uitrusting dragen en gebruiken. Op het eerste gezicht lijken deze nieuwe jobs wat zwak, maar na flink wat tijd, geduld en kunde kunnen het in de juiste handen uitgroeien tot geduchte vechtmachines.Veel fans slaakten een zucht van herkenning toen ze in de originele game zagen dat Cloud Strife uit Final Fantasy VII een geheim speelbaar personage was. Ook deze keer is hij van de partij en wordt hij vergezeld door Balthier, die olijke luchtpiraat die we kennen uit Final Fantasy XII en Luso, één van de personages uit  Final Fantasy Tactics A2: The Sealed Grimoire. Mensen die deze personages hebben kunnen rekruteren, willen dit natuurlijk showen aan al hun vrienden.

Dat kan, weer een primeur voor de serie, want Final Fantasy Tactics is namelijk voorzien van een heuse multiplayeroptie. Je kunt ad hoc tegen een vriend(in) strijden, maar je kunt ook samen coöperatief enkele missies doorspelen die los van het centrale verhaal staan. Helaas werkt deze multiplayer niet helemaal vlekkeloos. Je PSP is continu bezig met het uitwisselen van informatie, wat behoorlijke vertraging kan opleveren tijdens de gevechten. Daarnaast is het moeilijk om een maat te vinden die een team heeft dat gewaagd is aan de jouwe. Vaak zul je zien dat één van de teams hopeloos krachtiger is, wat logischerwijs resulteert in een oneerlijke strijd.

Toe nu toe is het nagenoeg allemaal goud wat er blinkt, maar helaas gaat de game er niet vandoor met de perfecte score, er is namelijk een klein aantal probleempjes die de game behoorlijk parten spelen. De game heeft helaas behoorlijk veel last van slowdown. Tijdens gevechten zul je meerdere keren merken dat het beeld even stottert als je een aanval hebt geselecteerd en soms loopt het geluid niet helemaal synchroon met het beeld. Niet een onoverkomelijk probleem, maar wel storend op de lange duur. Daarnaast lijkt de game een behoorlijk open inrichting te hebben, maar op den duur is het spel toch wat te lineair. Je hebt natuurlijk wel een aantal paden waar je uit kunt kiezen, maar uiteindelijk komen ze allemaal bij hetzelfde eindpunt terecht. Gelukkig kun je nu zien waar de random encounters plaatsvinden, aangezien deze groen gemarkeerd zijn op de wereldkaart, terwijl de verhaalgebonden gevechten met rood aan zijn gegeven.   Al met al is Final Fantasy Tactics: The War of the Lions een game uit duizenden. De kern mag misschien dan wel tien jaar oud zijn, de toevoegingen en de ijzersterke gameplay zorgen er wel voor dat dit weer een regelrechte klassieker in wording is. Het verhaal is meeslepend, de personages intrigerend, de gameplay diep en praktisch oneindig, de levensduur enorm en de game is gewoon van begin tot eind plezier in de ruimste zin van het woord. De game verdient eigenlijk een perfecte score, maar een klein aantal minpuntjes weerhouden het spel ervan om tot dat selecte gezelschap toe te treden. Als je maar een enkele game voor je PSP koopt, laat het Final Fantasy Tactics zijn, want veel beter zie je ze gewoon praktisch nooit.