Het was dit jaar wederom een voetbaljaar dat draaide om details. Manchester City werd kampioen in de laatste seconde, Montpellier verbaasde vriend en vijand en Ajax kwam op een glorieuze manier terug en werd kampioen. Een moment waar echter de laatste weken het meest over werd gepraat was de gemiste penalty van Robben tijdens de Champions League-finale. Het was een dappere poging tot ultiem heldendom, maar het resulteerde in een uitbarsting van veel getergde Bayern-fans. Voetbal komt neer op details en fans van Bayern zullen vervloeken dat voetbal zoveel afhankelijk is van onvoorspelbaarheid.

Hetzelfde gevoel had ik zelf ook na een bepaald potje FIFA 13. Ik speelde met Arsenal tegen een speler die zelden FIFA speelde en Olympique Lyon had gekozen. De verhoudingen lagen door de hele wedstrijd duidelijk in mijn voordeel, maar een foute aanname van Vermaelen zorgde ervoor dat ik uiteindelijk toch de wedstrijd verloor. Ik vervloekte de nieuwe first touch control, omdat ik er in mijn ogen een onverdiende goal door incasseerde. Aan de andere kant had ik ook gewoon mijn kansen af moeten maken, net zoals Bayern Munchen het vele balbezit had moeten omzetten in goals. Chelsea ging simpelweg beter om met de ontstane toevalligheden en is daardoor de terechte Champions League-winnaar. Op dezelfde manier zal de speler in FIFA 13 niet alleen uit moeten blinken in dribbelen, passen en schieten, maar ook meester moeten zijn over onvoorspelbare situaties. Het zal moeten accepteren dat FIFA 13 ook de harde waarheid van het voetbal herbergt.

Woede-uitbarstingen

Het gemiddelde potje ziet er (helaas) nogal arcade uit door de extreme manier waarop first touch control vooralsnog wordt toegepast. Ballen springen van de voet af na de simpelste dribbel en verdedigers werken de bal paniekerig in het eigen doel. Het zorgt voor woede-uitbarstingen, die evenwel als epische momenten ervaren worden door degene die er voordeel uit haalt. De game is echter nog lang niet af en EA heeft nog ruim de tijd om het een ander te tweaken en tunen.

Bovendien is de potentie van de nieuwe verbeteringen duidelijk zichtbaar. Het feit dat zwakke verdedigers een breedtepass over 30 meter niet meer perfect controleren betekent namelijk dat je met je aanvallers extra druk kunt zetten om een schijnbaar ongevaarlijk moment om te zetten in een kans. Ook op tactisch gebied zullen dergelijke momenten je denkwijze veranderen. Durf je bijvoorbeeld Sneijder, Van der Vaart en Van Persie op te stellen zonder verdedigende middenvelders om fouten op te vangen?

Belangrijk is daarbij wel dat het systeem niet verzaakt in een willekeurige mechaniek. Tijdens de presentatie werd er op gehamerd dat onvoorspelbaarheid niet hetzelfde is als willekeur en ze erg veel aandacht geven aan contextgevoeligheid. Elke voetballer kan met veel ruimte om zich heen een korte pass aannemen, maar met regen, drie drukkende verdedigers en volle sprintsnelheid wordt het logischerwijze een stuk moeilijker. Het blijft echter zo dat je als speler zelf weinig invloed hebt op het daadwerkelijke aannemen en afhankelijk bent van de situatie. Op sommige momenten zul je je daarom nogal machteloos voelen, maar het is ook aan jou om dergelijke situaties te vermijden. Het is zaak je over de frustratie heen te zetten van foute aannames en meer als een echte voetballer te denken. Als je zelf speelt kun je weliswaar boos zijn dat je niet net zo goed kan voetballen als Messi, maar je had ook gewoon de vrije man aan kunnen spelen.

Meer mogelijkheden

Qua spelmogelijkheden is ook een hoop aangepast en het is heerlijk om te zien dat het aanvallen flink verfijnd is. Zo kun je op een preciezere wijze dribbelen en makkelijker met je gezicht naar de verdediger komen te staan om hem voorbij te gaan. Het werkt tevens een stuk intuïtiever om een sprint over te laten gaan in een dribbel, waardoor je met je aanvaller in een beter aanvoelende flow komt. Ook is het speltempo iets verhoogd, waardoor dribbels en flexibele bewegingen een stuk effectiever te gebruiken zijn.

Het aanvalsspel is ook op het gebied van AI verbeterd en dat is al snel te zien aan de manier waarop je teamgenoten anticiperen op de buitenspellijn. Spelers lopen niet meer dom op en neer als ze buitenspel staan, maar houden zich duidelijk licht gehurkt in, anticiperend op een eventuele dieptebal. Ook de looplijnen zijn een stuk aangepast en intelligente aanvallers zullen heel slim reageren op potentiële ruimtes. Je ziet ze bijvoorbeeld omtrekkende bewegingen maken of ruimte creëren voor andere spelers. Ook zullen derde spelers vaak al reageren als je de bal naar iemand speelt die vervolgens die derde speler kan bereiken. Het aanvalsspel in FIFA is aldus in potentie veel dynamischer en kent veel meer mogelijkheden.

Daarnaast is uiteraard ook de verdediging aangepast om beter bestand te zijn tegen de uitgebreidere mogelijkheden van de aanvallers. Zo kun je makkelijker je lichaam gebruiken om een aanvaller te blokkeren en gaat een fysiek duel er ook daadwerkelijk aan toe als een fysiek duel. In FIFA 12 kon de aanvaller makkelijk een gegeven dieptepass aannemen en tijdens het opvolgende duel de bal blijven controleren, terwijl hij alleen een beetje vertraagd werd. In FIFA 13 vechten de spelers om de bal en raakt Agüero de controle over de bal kwijt als je met Mertesacker je lichaam gebruikt. Het is daarbij ook goed om te zien dat de Player Impact Engine een stuk verfijnder is en spelers niet meer als een dominosteen zomaar omver vallen.

Romantiek van het voetbal

Tijdens de vele potjes FIFA 13 valt meteen op wat de game teweeg brengt. Mensen schreeuwen van blijdschap bij een goal, zijn oprecht boos bij een stomme pass en kijken verbaasd om zich heen na een onverwachte goal. Tijdens de emoties is ook op te merken dat FIFA wederom de goede kant uitgaat. Er zijn veel extra mogelijkheden die het spel verrijken, zonder dat het ten koste gaat van de balans. Animaties zijn daarnaast een stuk vloeiender en het spel is iets sneller. De onvoorspelbaarheid tijdens bepaalde situaties zorgt er tevens voor dat spelers een stuk meer na zullen moeten denken over het daadwerkelijke spelletje wat voetbal is. Met FIFA 13 benadert EA angstaanjagend goed de werkelijke voetbalbeleving en vertelt het dat voetbal meer is dan het tik-tak-spel van Barcelona. Er zijn meerdere manieren om te winnen en dat is de romantiek van het voetbal, en nu dus ook van FIFA.