Met iedere uitbreiding komen traditiegetrouw nieuwe landen en heersers beschikbaar. Ditmaal zijn het er negen, waarvan de volgende vijf bekend gemaakt mogen worden: Assyrië (een millennia oud rijk dat liep van Noord-Irak tot en met Egypte, onder Ashurbanipal). Brazilië (onder Pedro II), Portugal (onder Maria I), Polen (onder Casimir III) en de Zulu's (onder Shaka kaSenzangakhona, beter bekend als Shaka Zulu).

Allen hebben weer typische nationalistische eigenschappen gekregen, zoals extra inkomsten voor handel bij de Portugezen en een bonus voor infanterie bij de Zulu's. Daarnaast zijn nog een paar nieuwe wonderen toegevoegd als het Parthenon en Shakespeare's Globe Theater. Het uitgebreidere handelsysteem wordt gezien als nieuwe feature, maar eerlijk gezegd vonden we deze optie niet zo sterk. Je stuurt af en toe een boot of karavaan op pad voor wat extra goud en invloed, maar dit voelde niet als iets geheel nieuws of belangrijks aan. We kijken dus vooral uit naar de twee grotere nieuwe features: de verbeterde Culture Victory en World Congress.

"This belongs in a museum"

De Culture speelstijl is uitgebreid met een systeem voor toerisme. In Brave New World krijgen een aantal van de gebouwen in je steden vakjes waarin je artefacten, beroemde kunstwerken, muziek en boeken kunt plaatsen en daarmee veranderen ze in musea en tentoonstellingen. Die laatste drie mogelijke museumstukken komen van willekeurig opduikende Great Artists, Musicians en Writers, zoals een Johann Sebastian Bach of een Pieter Breughel. Deze historische figuren kun je laten rondtoeren voor een cultuurbonus of je kunt ze eenmalig opofferen. Als je bijvoorbeeld Bach opoffert, dan laat hij een van zijn opera's horen, die je vervolgens in een van de museumvakjes kunt stoppen voor cultuurpunten. Voor de fanatiekste verzamelaars zijn extra bonuspunten te verdienen door bepaalde kunstcollecties compleet te krijgen, maar we hadden niet genoeg speeltijd om zo'n verzamelset te vinden.

De andere bron van Culture zijn artefacten die gevonden worden door de nieuwe Archaeologist-unit. Deze Indiana Jones-look-a-like kan graven op plekken op de kaart waar je ooit een veldslag hebt uitgevochten. Civilization onthoudt dus alle slagvelden met zowel andere naties als de kampen met barbaren die je helemaal aan het begin van je campagne om zeep hielp. De archeoloog geeft je de optie om een Artefact te maken dat naar het dichtstbijzijnde museum gaat voor een leuke cultuurbonus, maar ook de mogelijkheid om een landmark te stichten dat je een hogere bonus geeft naarmate de ouderdom van de opgraving. Mensen die in het stenentijdperk veel oorlog voeren, kunnen later dus extra veel Culture-punten verdienen door hun hoge archeologische waarde.

Tourism wins, fatality!

Hoe fantastisch de bewoners van andere landen het vinden om bij jouw musea op bezoek te gaan, wordt constant bijgehouden. Op deze manier breid je jouw natie uit tot de meest kitscherige toeristentrekpleister van de wereld, tot het zó populair is dat niemand het risico meer wil lopen om je musea te beschadigen in een oorlog en je het spel dus wint. Om de overwinning van zo'n toeristenparadijs tegen te houden, kun je mogelijk gebruik maken de nieuwe World Congress-optie (dat vreemd genoeg niet historisch accuraat League of Nations is genoemd door maker Firaxis).

Wanneer alle landen zijn ontdekt door een speler, komen de naties bijeen in een nieuw diplomatiek scherm. Hier kun je resoluties indienen die het leven van de andere spelers moeilijker of makkelijker kunnen maken. De speler die alle landen als eerste ontdekte, wordt voorzitter en krijgt een zeer gewilde bonusstem bij de vergadering. Wij telden 18 optionele resoluties en je kunt er je tegenstanders behoorlijk mee dwarsbomen (en andersom). Denk bijvoorbeeld aan de resolutie Arts Funding. Deze geeft je 33% meer Great Artists en 33% minder Great Scientists, waarmee je als Culture-speler dus een flinke voorsprong kunt krijgen. Krijgt iemand het tegenovergestelde Sciences Funding door de stemming heen, dan ben je weer flink de Sjaak.

Geniepig

Voor spelers die alles diplomatiek oplossen is de Standing Army Tax een handige resolutie. Deze maakt legeronderhoud 25% duurder, waarmee je die ingebunkerde buurman goed in de portemonnee kunt pakken. Let vooral ook op de kleine lettertjes: de Nuclear Non-Proliferation resolutie verbiedt iedereen om nucleaire wapens te maken, maar dwingt je niet om het bestaande arsenaal te vernietigen. Als jij als eerste je nucleaire research en opbouw hebt gedaan, deze resolutie indient en er door krijgt, blijf je als enige nucleaire macht in de wereld over. Het is jammer dat Firaxis geen leuke animatie van deze vergaderingen heeft gemaakt, dus je moet de boze reacties er zelf maar bij bedenken.

World Congress biedt veel verschillende soorten resoluties en is dus voor alle speelstijlen een hele belangrijke nieuwe optie om te gebruiken. Je kunt zelfs een Diplomatic Victory krijgen door tot leider van het World Congress gekozen te worden. Onmisbaar voor de fans. Brave New World voegt tevens nieuwe scenario's toe die we niet hebben kunnen spelen, maar waarvan er een in ieder geval in de Amerikaanse Burgeroorlog zal plaatsvinden en een andere ten tijde van de verkenning en kolonisatie van Donker Afrika. We zijn benieuwd, want vooral die laatste, zeer interessante periode wordt veel te weinig in games gebruikt.