Hardware
gaming monitor

Zo kies je een gamingmonitor –Resolutie, diagonaal en verversingssnelheid uitgelegd

Koophulp voor het kiezen van je volgende monitor

Geschreven door Floris de Bijl op
Grafische kaarten hebben de afgelopen jaren steeds meer rekenkracht gekregen om games op hogere resoluties en hogere verversingssnelheden te kunnen weergeven. Om te zorgen dat die videokaarten iets hebben om deze beelden op te laten zien heeft de monitorindustrie rasse schreden gemaakt met het verbeteren van de resolutie, kleurechtheid, verversingssnelheid en beeldkwaliteit. Met deze ontwikkelingen in het achterhoofd is het soms moeilijk om een monitor te kiezen die optimaal is voor gamen. Daarom heeft Gamer.nl deze koophulp samengesteld zodat je precies weet waar je aan toe bent bij het kiezen van je volgende monitor.

In tegenstelling tot de meeste onderdelen van een volledige game pc-opstelling zijn beeldschermen juist goedkoper geworden het afgelopen jaar. Het aanbod in het budgetsegment is dankzij toename in productie en nieuwe technieken flink toegenomen. In het high-end-segment komen er continu monitors bij die verschillenden nieuwe technieken implementeren zoals 240Hz, 4K, HDR en nieuwe paneeltechnieken. Kortom, gamers hebben tegenwoordig genoeg te kiezen als het om monitoren gaat.

Resolutie en beeldverhouding

Een belangrijke en vrij makkelijke keuze om mee te beginnen is de gewenste resolutie en beeldverhouding. De resolutie bepaalt het aantal pixels van het beeldscherm en wordt meestal aangegeven met een tweeledig getal, waarbij het eerste cijfer staat voor het horizontale aantal pixels terwijl de tweede de verticale pixeltelling aangeeft. Hoe groter deze getallen, hoe hoger de resolutie waardoor er meer detail zichtbaar is, en hoe scherper alles wordt weergeven. Omdat resoluties altijd gekoppeld zijn aan een bepaalde beeldverhouding is het slim om eerst te kiezen of je een breedbeeldmonitor wil (aangeduid met de beeldverhouding 16:9), of een ultrabreedbeeldmonitor (aangeduid met 21:9).

monitor

Onder de 16:9 beeldverhouding vallen de meest gebruikte en bekende resoluties, zoals 1920x1080 (HD), 2560x1440 (WQHD) en 4096x2160 (UHD), ook bekend als 4K. Voor elk van deze standaardresoluties is er ook een ultrabreedbeeld-resolutie, vaak aangeduid met ‘UW’ voor de naam: 2560x1080 (UWHD), 3440x1440 (UWQHD) en 5120x2160 (UWUHD). Voor ultrawijd 4K bestaan nog geen betaalbare monitoren, 1440p (verwijzend naar de verticale telling) is vooralsnog dus het hoogst haalbare. Een hogere resolutie is bijna altijd beter, maar deze vereisen wel een krachtigere videokaart om aan te kunnen drijven. Voor gamen op 1440p volstaat een GTX 1070/RX 580, terwijl voor 4K-gamen een GTX 1080 Ti eigenlijk de enige optie is.

Formaat

De keuze voor het formaat van je monitor is deels gekoppeld aan de resolutie die je hebt gekozen. Windows en applicaties voor Windows zijn namelijk jarenlang geoptimaliseerd voor 90 ppi (pixels per inch). Windows 10 heeft gelukkig sterk verbeterde ondersteuning voor het schalen van deze applicaties naar andere pixeldichtheden, maar dat neemt niet weg dat toepassingen er doorgaans het beste uitzien op ~90 ppi of een veelvoud hiervan.

Voor wie per se 90 ppi wil behalen moet een 1080p-monitor dus een diagonaal hebben van 24” (92 ppi), een 1440p-monitor een diagonaal van 32” (92 ppi) en een 4K-monitor een diagonaal van 48” (92 ppi). Dat laatste is natuurlijk niet praktisch, daarom is een diagonaal van 24” ook een optie, om vervolgens het beeld op te schalen in Windows zelf. Omdat Windows 10 het schalen van applicaties stukken beter afhandelt dan voorgaande versies van Windows is het allang geen ramp meer om een afwijkend aantal pixels per inch te hebben. Het is dan ook doorgaans beter om een monitor te kiezen die past op je werkplek qua formaat en een pixeldichtheid heeft die past bij de toepassing van de monitor. Moderne games schalen bijna altijd perfect mee met pixeldichtheid en zien er zelfs vaak beter uit met een hogere pixeldichtheid. Als gamen de belangrijkste toepassing van je monitor is meer ppi dan ook beter.

monitor

Al met al is een monitor van tussen de 24” en 27” gangbaar voor games, waarbij een hogere resolutie vaak een grotere monitor rechtvaardigt. Formaten groter dan dit kosten vaak onevenredig veel meer en bieden vaak weinig meerwaarde in games of worden zelfs helemaal niet ondersteund. De uitzondering hierop zijn op dit moment 32”-monitoren, waar een redelijk budgetaanbod voor bestaat. Mocht de monitor ook gebruikt worden voor productiviteit is dit wellicht een interessant formaat in combinatie met een 4K-paneel.

Type paneel

Er zijn grofweg drie types lcd-panelen die op dit moment verkrijgbaar zijn, die allemaal hun voor- en nadelen hebben. Het meest voorkomende type is TN, wat staat voor Twisted Nematic. TN-panelen hebben als voordeel een lage prijs en lage responstijd, wat ze bij uitstek geschikt maakt voor monitors met een hoge verversingssnelheid. Het nadeel van TN is dat ze doorgaans een slechte kleurweergave hebben en zeer slechte kijkhoeken, eigenschappen die met name bij goedkopere panelen benadrukt worden.

IPS-panelen zijn in veel opzichten de tegenpool van TN-panelen: ze hebben betere kleurweergave, veel betere kijkhoeken (doorgaans 180 graden) en hebben een constante responstijd met scherper beeld. Het nadeel van IPS (In-Plane Switching) is het hogere stroomverbruik, de hogere prijs en de hogere responstijd. IPS-panelen worden vanwege de accuratere kleurweergave vaak gebruikt voor beeldbewerking, maar deze betere kleurweergave zorgt er ook voor dat games er kleurrijker en in het algemeen mooier uitzien.

monitor

Bovendien hebben de betere moderne IPS-panelen ondersteuning voor HDR. Met de opkomst van comptabiliteit voor HDR in games en films kan het daarom interessant zijn om een paneel te kopen die over HDR beschikt, met het oog op de toename van dit soort materiaal in de toekomst.

Het derde type paneel dat veel voorkomt is VA, wat staat voor Vertical Alignment. VA-panelen zitten qua verversingsnelheid, beeldkwaliteit en prijs ongeveer tussen TN en IPS in. Vaak beschikken deze panelen ook over een kijkhoek van ongeveer 180 graden, maar zijn in vergelijking met IPS een stuk goedkoper. VA-panelen zijn een goed compromis tussen IPS en TN en zijn bovendien beschikbaar in verversingsnelheden tot 165Hz.

Gamers op een budget zullen waarschijnlijk het meeste profijt ondervinden van een TN-paneel, die tegenwoordig niet meer dan honderd euro hoeven te kosten voor een 1080p-monitor met een redelijke verversingssnelheid. Voor gamers met meer budget is VA of IPS wellicht een betere keuze vanwege de betere beeldkwaliteit en kijkhoeken die deze panelen bieden.

Verversingssnelheid

De verversingssnelheid bepaalt hoe vaak per seconde de monitor een nieuw beeld weergeeft. Hoe hoger dit getal, dat wordt aangeduid in frames per seconde of hertz (Hz), hoe soepeler het beeld wordt weergeven. Voor games biedt een hoge verversingssnelheid, ofwel verversingsfrequentie, een duidelijke meerwaarde. De actie op het scherm kan namelijk beter worden weergeven met minder bewegingsonscherpte.

De feitelijke standaard voor beeldschermen is al jaren 60Hz, maar in de afgelopen jaar zijn monitoren die een hogere verversingsnelheid bieden flink in opkomst. Zo zijn monitoren inmiddels verkrijgbaar met verversingssnelheden tot aan 240Hz, al zit daar natuurlijk een significant prijskaartje aan. Een meer gematigde snelheid, zoals 120Hz/144Hz is vaak een stuk goedkoper en voor veel gamers zal het verschil met 240Hz niet bijzonder merkbaar zijn.

Fps

Bovendien zijn panelen met 240Hz bijna altijd van het type TN, met slechte kijkhoeken en kleurweergave als gevolg. 120Hz is daarentegen ook verkrijgbaar in IPS/VA-uitvoeringen, die significant betere kleurweergave hebben of zelfs ondersteuning voor HDR.

Behalve een hogere verversingssnelheid is er ook een andere manier om games soepeler te weergeven: Adaptive Sync. Technieken zoals FreeSync en G-Sync zorgen dat de videokaart pas een beeld naar de monitor stuurt als deze er klaar voor is: niet eerder of later. Zo worden artefacten in het beeld voorkomen die anders storend zouden zijn.

Het nadeel is dat FreeSync van AMD en G-Sync van NVIDIA beperkt zijn tot videokaarten van dezelfde fabrikant. Iemand met een AMD RX 580 zou dus geen voordeel ondervinden van een G-Sync paneel, terwijl deze techniek wel doorgaans een hogere prijs oplevert.

Lees ook deel 2 in deze serie. Daarin behandelen we onder meer de in- en uitgangen van een monitor, responstijd en ergonomie.

Dit artikel delen:

Lees meer

Realm Royale komt volgende week naar consoles Nintendo Switch krijgt controllers in GameCube-stijl met USB
10

Reacties op: Zo kies je een gamingmonitor –Resolutie, diagonaal en verversingssnelheid uitgelegd

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • HunterSeeker

    • 25 juli 2018 11:05
    net even op tweekers gekeken bij de pricewatch, dan loop ik tegen het volgende aan. Als je een IPS scherm wilt en dan boven de 60hertz gaat zitten dan schiet de prijs nogal flink omhoog.
    Verder zijn er wel een hoop schermen te vinden op 60 hertz maar mijn vraag is: kan je daar nog wel fijn mee gamen?
    Want dan heb je mooie kleuren maar als er haperingen in komen kan je nog niet genieten.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Tsaesci

    • 25 juli 2018 13:13
    @HunterSeeker Ik heb laatst een nieuwe monitor aangeschaft. Ben van een 60 hertz overgestapt naar een 144 hertz met Freesync (ik heb een RX480). En ik kan je zeggen het verschil is duidelijk te merken. Ik kan iedereen 144 hertz aanraden.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Sander999

    • 25 juli 2018 15:00
    @Tsaesci
    De vraag is alleen of je het verschil merkt van die 144Hz of van de Freesync. Ik denk zelf dat je vooral het verschil van Freesync/G-sync merkt en pas in mindere mate het verschil tussen 60Hz en 144Hz.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Swieb

    • 25 juli 2018 17:44
    @Sander999

    Ik heb meerdere beeldschermen voor m'n ogen gehad en in mijn ervaring is het verschil tussen 60Hz en 144Hz véél beter te merken dan het aanzetten van G-Sync/Freesync. Je GPU moet dan wel in staat zijn om die 144 fps eruit te knallen, uiteraard.

    Het is ook lastig te vergelijken, omdat de twee technologieën voor twee heel verschillende situaties worden toegepast. G-Sync en FreeSync zorgen ervoor dat een lage framerate minder stoort. 144Hz zorgt ervoor dat een hoge framerate nóg beter aanvoelt. Als je GPU al moeite heeft met een bepaalde scène en de 60 fps niet haalt, gaat een 144Hz-scherm niets voor je doen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Sander999

    • 25 juli 2018 21:39
    @Swieb
    Ahh oké. Duidelijke uitleg. Ik had niet verwacht dat je boven de 60Hz zoveel verschil zou merken. I stand corrected.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Tsaesci

    • 26 juli 2018 00:58
    @Sander999 Inderdaad, je GPU moet natuurlijk wel in staat zijn een hoge frame rate weer te geven. Ik speel zelf voornamelijk War Thunder en deze was met mijn oude monitor gecapped op 60 fps. Met mijn nieuwe monitor draai ik hem op 90-100 fps. Het verschil is echt overduidelijk te merken.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • edwinkox

    • 25 juli 2018 15:45
    Mijn vraag ik wil graag een gamining monitor met een VA of IPS scherm maar omdat dat best duur is is mijn vraag is 75Hz genoeg of moet je 144Hz hebben ??

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Swieb

    • 25 juli 2018 17:52
    @edwinkox

    'Moeten' is een sterk woord. Het hangt vooral van je gamesmaak af. 144Hz komt bijvoorbeeld het best tot zijn recht in snelle shooters, waarbij er zeer snelle veranderingen in het beeld zijn. Als je meer van de rustige, verhalende games bent, heb je waarschijnlijk meer aan de betere beeldkwaliteit van een VA- of IPS-scherm.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Inflatable

    • 25 juli 2018 16:41
    Ik zit nu al bijna 3 jaar op 2560x1440 resolutie met de Acer XB270HU, wat destijds de 1e 27" IPS monitor was met 144Hz en G-sync.. Dat aangestuurd door een Nvidia GTX 980Ti wat nog prima gaat, slechts bij een paar games kan ik niet alles op max of aanzetten..

    Waarschijnlijk dat ik weer ga upgraden zodra er een Nvidia GTX 1180Ti is.. Die verwacht ik pas ergens 2e helft van 2019 op z'n vroegst.. Dan misschien ook kijken naar een nieuwe widescreen monitor, met 3440x1440 resolutie, 120+Hz en G-sync.. 4K vind ik nog steeds niet echt heel interessant.. Ik vind 2560x1440 al scherp en klein genoeg op mijn huidige 27" monitor..

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • CroniC

    • 25 juli 2018 21:03
    Van de beeldverhoudingen in die foto klopt niets. Lijken me meer de MP's

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.