Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord
Hardware
None

Bouw je eigen game-pc deel 5: Een oerwoud van videokaarten

Door de bomen het bos zien

Geschreven door Wilbert Meetsma op
Niks elitisme; iedereen kan aan de pc. De instapdrempel lijkt voor veel mensen onoverkomelijk, maar met een goedbedoeld duwtje in de juiste richting kom je al heel ver. In het vijfde deel van deze serie over het zelf samenstellen en bouwen van je eigen game-pc bespreken we het belangrijkste stuk hardware van de game-pc: de videokaart.

Bekijk hier de voorgaande delen in deze reeks:
Deel 1:Het moederbord en de processor
Deel 2:Over behuizingen en voedingen
Deel 3:Het interne geheugen
Deel 4:Hoe vind je de beste ssd?



De graphics processing unit, of gpu, is het kroonjuweel van de game-pc. Tenzij je de voorkeur geeft aan oudere en retrogames, is de videokaart onmisbaar bij het soepel en getrouw weergeven van de fascinerende werelden waar ontwikkelstudio’s jaren aan hebben gewerkt. Het belang van een goede ‘graka’ – in tegenstelling tot de geïntegreerde grafische chip op de centrale processor – is niet te onderschatten. Zou het daarom niet ontzettend fijn zijn als je direct aan de doos kunt aflezen welke kaart de beste is?

Dat is nou net het probleem. Neem vijf videokaartverpakkingen in de handen en stuk voor stuk beloven ze je een onovertroffen game-ervaring, zonder compromissen, waarmee je het virtuele slagveld genadeloos domineert. Wat ontbreekt is een kwantificeerbare eigenschap die je daadwerkelijk iets meldt over de prestaties van je kaart. De hoeveelheid videogeheugen in gigabytes is een aardige indicatie, maar nog niet eens het halve verhaal. Zelfs al zou je het aantal streamprocessors, Cuda Cores, Texture Units, Shader Units en Render Output Units naast elkaar kunnen leggen, je schiet nog steeds geen steek op. Ook de kloksnelheid van de tientallen, zo niet honderden, rekenkernen en de frequentie van het videogeheugen zijn niet meer dan een aanwijzing voor datgene wat echt telt: haal je met de beoogde kaart zestig frames per seconde (of hoger) op een resolutie van 1920 keer 1080 pixels (of hoger) tijdens je favoriete games?

Numerologie

De twee grote concurrenten als het gaat om videokaarten zijn Nvidia en AMD. Met respectievelijk de GeForce- en de Radeon-serie domineren de twee fabrikanten de markt, al heeft Nvidia de afgelopen paar jaar de overhand. Naast het feit dat de kaarten van Nvidia momenteel net wat sneller en zuiniger zijn, heeft het groene kamp de afgelopen jaren geïnvesteerd in verschillende exclusieve technieken. Het gaat dan om extra visuele effecten, zoals de complexe natuurkundige berekeningen van PhysX of het golvende haar van HairWorks. Bovendien staat Nvidia sterker op het gebied van softwareondersteuning.

AMD en Nvidia proberen allebei door middel van naamgeving een weg te banen door het oerwoud van jargon, met relatief succes. Het eerste getal in de naam van een kaart, zoals de Radeon R9 285X of een GeForce GTX 970, staat voor de generatie. De cijfers die daarna komen geven je een indruk van de prestaties. Het vlaggenschip herken je aan x80 of x90 en een simpel budgetplankje krijgt een x30 toebedeeld. Als achter het modelnummer een ‘X’ of ‘Ti’ staat, mag je er vanuit gaan dat deze kaarten beter presteren dan de kaart zonder achtervoegsel. Dit maakt alles natuurlijk alleen maar nodeloos ingewikkeld, maar ach, het klinkt stoer. Staar je niet blind op het generatienummer: een Nvidia GTX 780 Ti is aanzienlijk sneller dan een GTX 950. En de Radeon HD 7870 is in principe dezelfde kaart als de Radeon R9 270 en R9 370. Ben je de draad al kwijt? Begrijpelijk.

None

Laat iemand anders het harde werk doen

De enige betrouwbare methode voor het vinden van de juiste videokaart is het lezen van recensies. Op hardware gespecialiseerde sites als Tom’s Hardware zetten redacteuren regelmatig een hele rits kaarten op een rij en testen deze uitvoerig. Voor elke prijsklasse krijg je vervolgens een aantal aanbevelingen. Ook bij Gamer.nl nemen we van tijd tot tijd een grafische kaart onder de loep. Zo zijn we ruim een half jaar later nog steeds zeer te spreken over de MSI GeForce GTX 970 Gaming 4G. Inmiddels is de GTX 970 de best verkochte videokaart in de Benelux.

Als er iets zeker is, dan is het wel dat kwaliteit met een prijskaartje komt. Tussen de 150 en 200 euro vind je doorgaans de kaarten met een uitstekende verhouding tussen prijs en kwaliteit, zoals de Nvidia GeForce 950 of de AMD Radeon R9 380. Niet dat je het duurdere ‘high end’-segment, waar onder andere de GTX 970 toe behoort, zomaar links moet laten liggen. Dat zijn namelijk de kaarten waarmee je gerust een generatie of twee mee kunt doen, voordat je toe bent aan vervanging. Een goede investering voor de komende jaren dus.

Zodra je een keuze hebt gemaakt uit dit behoorlijk intimiderende aanbod, ben je bijna klaar. Nvidia en AMD leveren de videokaarten niet zelf, maar besteden dit uit aan een handvol fabrikanten. De algemene specificaties blijven grotendeels gelijk, maar vooral de koeling verschilt per fabrikant. Zo voorziet hardwarefabrikant MSI de GTX 970 van de heerlijk stille Twin Frozr V-koeling, die de ventilatoren automatisch stil zet als de videokaart weinig te doen heeft. Andere varianten kiezen voor luidere, maar iets effectievere ventilators, wat interessant kan zijn voor overclockers.

None

Dubbel zoveel pret?

Misschien heb je ze wel eens gezien, de obsceen krachtige monsterbakken, met daarin drie of zelfs vier videokaarten op een rij. In de ranglijsten van populaire testtools als 3DMark staan zulke configuraties steevast bovenaan en er zijn weinig games die een dergelijke pc op de knieën krijgt. In theorie, althans. Het kan een goed idee zijn om je ouder wordende videokaart blij te maken met een broertje of zusje van hetzelfde model. Soms levert je dat meer frames per seconde op dan een hele nieuwe gpu. Het nadeel is dat de prestatiewinst erg kan wisselen per game en in het ergste geval – zoals recentelijk bij Batman: Arkham Knight – pakt het schandalig genoeg zelfs nadelig uit. Daarom raden we aan om, zeker als het je eerste pc betreft, het bij een enkele videokaart te houden. Dan kun je later nog beslissen of je er een tweede bijneemt.

Het is overigens altijd verstandig om op de stroomvereisten van een videokaart te letten, helemaal als je besluit multi-gpu te gaan. Op de productpagina en de verpakking van een videokaart staat aangegeven wat voor voeding jouw systeem naar verwachting nodig heeft in combinatie met de gekozen gpu. Zoals we eerder al opmerkten in het artikel over voedingen, doe je er verstandig aan om met je voeding een ruime marge te hanteren.

None

Tot slot kan het geen kwaad om te controleren welke en hoeveel verbindingen naar een monitor jouw nieuwe videokaart ondersteunt. Op het moment van schrijven bestaan er drie gangbare aansluitingen. Van oud naar nieuw zijn dit DVI, HDMI en DisplayPort. Zolang je beeldscherm niet tien jaar oud is, hoef je je hier geen zorgen over te maken. Mocht je echter twee of meer beeldschermen willen gebruiken, kijk dan goed naar de pagina met productinformatie.

Zodra je de gpu hebt ingebouwd, staat er een volwaardige game-pc voor je neus. Zoals gezegd is de videokaart de zwaarstwegende factor als het gaat om een goede game-pc. Bij het samenstellen van je pc verdient dit onderdeel dan ook de meeste aandacht. Lees daarom de recensies aandachtig, wees bereid ongeveer 200 tot 300 euro uit te geven en je bent de komende jaren vrij van zorgen. In het zesde en laatste artikel knopen we de losse eindjes bij elkaar en gaan we dieper in op de vraag waarom je überhaupt de moeite zou doen om zelf een pc in elkaar te zetten.

Deze serie artikelen is tot stand gekomen in samenwerking met MSI, Corsair en 4Launch.

Dit artikel delen:

Lees meer

Crytek’s vr-demo Back To Dinosaur Island gratis te downloaden World of Tanks-update brengt tutorial en nieuwe gamemodus
30

Reacties op: Bouw je eigen game-pc deel 5: Een oerwoud van videokaarten

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • None

    Magister

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Zelf zou ik in dit artikel nog wel de opmerking hebben verwacht om ook rekening te houden met je voeding. In het artikel over de voeding was wel een opmerking geplaatst om rekening te houden met de grafische kaart.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Swieb

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Goed punt! Ik heb een alinea over de voeding toegevoegd.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    CroniC

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Snap niet dat jullie Toms Hardware aangeven als recensie-site.
    Hardware.info maakt minstens net zulke goeie reviews, en dat gewoon in het nederlands.
    Voor de rest duidelijk beschreven voor de echte hardware newbies. Niet verkeerd hoor, maar kan me zelf altijd moeilijk voorstellen dat een PC gamer geen interesse heeft in de onderliggende techniek :)

    Daarnaast is het niet helemaal zo dat een GPU de zwaarstwegende factor is.
    Indien men bespaart op een degelijke CPU dan kan deze niet het maximale uit de GPU halen, wat uiteraard een bottleneck oplevert.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Magister

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Maar zet je er een low end GPU in, dan kan je CPU het niet compenseren. Zet je er een low end CPU in, dan kan de GPU de snelheid toch nog een heel stuk optrekken. Dus de weegschaal zal dus wel degelijk naar de kant van de GPU gaan.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    CroniC

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Ik snap wat je bedoeld, maar een low-end/oudere high-end CPU zal niet volle kracht van de GPU benutten. Uiteraard wel een verbetering tov van de vorige kaart/systeem.
    Goed, bij het samenstellen van een nieuw systeem zal je minder snel tegen dit probleem aanlopen, maar mensen die gaan upgraden, maken hierdoor misschien de verkeerde keuze.

    Waarschijnlijk draaf ik een beetje door :P

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    TripleDad

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Balance is everything. Maar doordat de raw power van CPU's de afgelopen jaren relatief langzaam is gestegen, en de GPU kracht nog steeds doordendert, kan je ook een wat oudere CPU nog aardig combineren met een moderne kaart. Het is wél een heel gepuzzel om een goede combi te vinden. Ik zelf heb mijn I2500k vorig jaar gepaard met met een Radeon R9280x. Je kan er natuurlijk geen high end kaart aan knopen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HakkaH

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    mwoah als CPU een limiting factor is dan heb je of een hele slechte keuze gemaakt qua cpu of hij is al heel oud. bv een Intel 2500K is nog steeds geen limiting factor op zelfs een Titan. En dat is toch wel een CPU die bijna 5 jaar oud is.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • rohirrimdwarf

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    De CPU is nauwelijks nog een bottleneck bij gaming. Ik heb het over quad core cpu`s. Het is bijna altijd de videokaart.

    Zoals Hakkah al zei. Heb zelf een 5 jaar oude 17 2600k en die draait echt moeiteloos elke game. Terwijl ik mijn videokaart al eens heb vervangen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • oropher

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    DX9 of DX10 spellen die het meeste uit de hardware halen hebben vaak wel een cpu-bottleneck.
    Assassins creed unity mag er ook wel wezen qua cpu-gebruik maar geloof dat met een 4790K een 980 nog prima gevoed kan worden. Er zijn echter wel degelijk AMD-cpu's die een stevige bottleneck vormen. Deze kunnen op papier nog best snel zijn maar in de praktijk stevig achterlopen.
    Vaker ligt het probleem echter bij de progammacode van een spel, als de cpu overbelast is en de gpu geen 99% kan halen.
    Star wars battlefront is een uitstekend voorbeeld van hoe het ook kan. Namelijk een groot deel van de detailgraadbepalende factoren door technieken bedoeld voor de grafische kaart te laten uitrekenen. (tesselation en displacement mapping). Op die manier blijft er voldoende cpu-kracht over om de dynamiek van het spel, explosies en vonkenregens uit te rekenen.
    Hadden ze de detailgraad via de reguliere weg behandeld, zou er waarschijnlijk een overmaat aan draw-calls zijn geweest door het hoge aantal manueel toegevoegde polygonen en was het spel niet te draaien geweest op pc's en consoles.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • rohirrimdwarf

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Je ziet in veel tests dat of je nu een hasswell of skylake CPU hebt (ik heb het over de topmodellen of 1 niveau lager). Het geen drol uitmaakt wat voor CPU je er in hebt zitten. Ik heb het dan over fps voor spellen die identiek zijn. Wat voor processor je ook hebt. De videokaart is de boosdoener.
    Ik zou geen mensen bang maken die vrezen dat hun CPU binnen x jaar een probleem zal opleveren. Uit mijn ervaring van mijn laatste 3 pc`s. En ze zijn allemaal zo`n 6 jaar mee gegaan. De huidige waarschijnlijk 7/8 jaar. Is dat het keer en keer opnieuw de videokaart is die de bottleneck vormt bij gaming.

    Als een game als assassins Creed niet kan draaien op een 4790K dan is het echt een slecht geoptimaliseerde game. En zelfs nog veeleisender dan the witcher 3 wat op dit moment wel het spel is wat de mooiste beelden laat zien op de pc.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • oropher

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Het is vaak wel voor een deel het geval bij slecht geoptimaliseerde games, maar zoals de persoon onder jou al zegt, kan een cpu zeker wel de bottleneck vormen.
    De cpu moet namelijk op een bepaald moment gewoon krachtiger worden om de grafische kaart volledig te benutten… Tussen skylake en hasswel zit vooralsnog inderdaad bijna geen verschil, omdat de cpu's technisch weinig verschillen. Skylake heeft alleen een kleiner procedé. Nou zit er een decacore skylake aan te komen en idd zal ook die in 95 % van de games weinig prestatiewinst opleveren, maar dat is omdat er waarschijnlijk bijna geen games 10 cores zullen benutten.
    Probleem is wel dat de gpu's nog steeds in een hoog tempo veel sneller worden terwijl de cpu's maar heel langzaam vooruit gaan. Je zal zien dat over een paar jaar de snelste cpu's niet meer alles uit de snelste videokaarten kunnen halen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    CroniC

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Ik liep destijds wel tegen dat probleem aan, met een flink opgevoerde i7-920 kon ik niet volle potentie van mijn HD6970 benutten. Dacht toen dat die CPU dat wel aankon, maar bleek niet het geval. Nieuwe mobo en CPU met zelfde kaart kreeg ik veel meer FPS.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Swieb

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Hardware.info is absoluut een autoriteit op het gebied van hardware. De videokaarten die zij aanraden zijn stuk voor stuk uitstekende keuzes: nl.hardware.info/productgroep/5/videokaarten/aanraders. Daarentegen vind ik de aanpak van Tom's Hardware net wat duidelijker. Minder keuzes, zodat het overzichtelijk blijft, en beter verantwoord.

    Verder ben ik het met Magister eens: als ik moet kiezen tussen een upgrade van m'n videokaart of m'n cpu, ga ik eerst voor de gpu. Niet dat een cpu onbelangrijk is en geen invloed heeft op de prestaties van een videokaart, maar de gpu weegt het zwaarst.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Matthijs54

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Waar de rest allemaal reageren op CPU en GPU en al dat gedoe, kan ik je wel helpen met het "newbie gedeelte".
    Ik ben een PC gamer, maar een absolute newbie als het over de PC zelf gaat. Ik ben zeker geïnteresseerd in de onderliggende techniek, maar ik begin nu pas de basis te snappen.
    Laat ik het zo zeggen: een wiskundige kan heel geïnteresseerd zijn in pythagoras, maar als hij niet kan tellen, heeft het geen zin. Hij kan alle informatie over pythagoras lezen wat hij wil, maar hij kan niks met die informatie zolang hij niet kan tellen.
    Met deze artikelen leer ik "tellen" (de basis van PC bouwen). Ik hoop dat Swieb ooit ook nog artikelen gaat maken over pythagoras (de onderliggende techniek), want hoe hij mij heeft leren "tellen" was super fijn.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Tektwo

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Prima stuk dit. Leest ook lekker weg en ik vind het leuke materie. Ik kan niet wachten om mijn rig weer eens te upgraden. Mijn CM stacker vind ik nogsteeds een te gekke kast en die kast verdient een high end inside.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    TripleDad

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Ik stel al jaren mijn eigen game PC samen (soms knutsel ik hem ook in elkaar), en als ik zoek naar een vid kaart met de beste prijs/prestatie(framerate) verhouding, ben ik tot nog toe altijd uitgekomen op AMD(ATI destijds). Das wel in het middensegment (nu de kaarten rond de 200 euro)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Hellraidermike

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Gewoon nee.

    Dat is echt onmogelijk.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Dielicious

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Het ligt aan je voorkeur, en qua low end kaarten (0-250) doet AMD het best aardig

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Hellraidermike

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Nvidia staat al jaren boven aan, als marktleider en als beste videokaart.

    Amd wordt altijd warmer, gebruikt meer stroom, en is veel luider.
    Dat is een feit.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • None

    Hellraidermike

    • 1 jaar, 7 maanden geleden
    Heel simpel om te zien welke kaaart het beste is.

    videocardbenchmark. net/high_end_gpus.html

    Simpel. Wordt iedere dag opnieuw getest in een identieke omgeving.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.