De oneindig lijkende voordelen zijn vooral bij de eerste projecten benadrukt aan het nieuw aangeboorde, frisse en enthousiaste publiek. Weg met de vervelende uitgever die alleen maar in de weg loopt bij het creatieve proces. Weg met de ondoorzichtelijkheid van business voeren en games maken: we willen dit bedrag en dan maken we dat. En welkom aan de ongebreidelde creatieve, (over)ambitieuze projecten, de nicheproducten.

In navolging van Schafer en de zijnen volgden vooral op Kickstarter talloze projecten van naam en faam. Wasteland 2 en Pillars of Eternity zijn breed bekend en wisten ook miljoenen op te halen. Star Citizen komt ondertussen bijna op de 50 miljoen uit door crowdfunding via de eigen site, terwijl via Kickstarter ook nog eens meer dan twee miljoen werd opgehaald. Grote bedragen in goed vertrouwen geschonken aan ervaren ontwikkelaars met een reputatie.  Daarnaast heeft de influx van projecten ook nieuwe developers een nieuw kanaal geboden om hun unieke visie aan de wereld te tonen en een manier om hun droom te verwezenlijken.

De keerzijde van de medaille? Het aanbod is veel groter dan de vraag. Waar normale projecten op het platform in 55 procent van de gevallen zijn doelstelling niet behalen, ligt dat bij games op 75 procent. Iedereen drukt elkaar opzij, waardoor het toch weer een populariteitswedstrijd wordt. Iedereen heeft opeens gewerkt aan die klassieker van weleer. Iedereen wil het volgende ei van Columbus uitvinden. Iedereen is speciaal, en daardoor niemand meer.

Wasteland 2 Pillars of Eternity

Wasteland 2 en Pillars of Eternity

Goudzoekers wordt het makkelijk gemaakt

En dat is niet eens het grootste probleem waar crowdfundingprojecten op een verzamelsite als Kickstarter mee te maken hebben. Nee, het zijn de goudzoekers, de rotte appels, die het positieve imago van andere avontuurlijke initiatiefnemers op het spel zetten. Er zullen altijd en overal sjacheraars opduiken die een situatie weten te misbruiken, maar bij Kickstarter wordt niemand een strobreed in de weg gelegd. Een project is moeiteloos bij elkaar te liegen door afbeeldingen bijeen te trekken, een mooi verhaal op te hangen en een willekeurig punt op de horizon neer te zetten als uiteindelijk einddoel.

Kickstarter stelt weinig voorwaarden om de drempel voor entrepreneurs zo laag mogelijk te maken en geeft ook weinig garanties aan eventuele mensen die projecten ondersteunen. Garantie tot aan de virtuele voordeur, het enige slot op diezelfde deur is dat een projectstarter het geld pas ontvangt als de originele gelddoelstelling is behaald na een eigen ingestelde periode.

Nu zijn er de onschuldige grapjassen die plots viral gaan waar we met zijn allen om kunnen lachen (ow, internet, wat ben je toch leuk met je aardappelsalade). En er zijn talloze mensen die crowdfunding zien als een spaarpot waar je makkelijk geld uit tevoorschijn kan trekken met een halfbakken project dat weinig doordacht overkomt. Nederlanders lijken daar soms wel een patent op te hebben overigens, getuige een project als een trapglijbaan.

In die categorie zijn helaas ook veel overambitieuze makers te plaatsen die door een gebrek aan ervaring en op basis van goodwill ver denken te komen. Vorige week nog werd duidelijk dat het project Yogventures geschrapt is, ondanks dat het zijn doelstelling ruimschoots haalde; er werd 570 duizend dollar opgehaald terwijl het team ‘slechts’ om 250 duizend dollar vroeg.

Helaas bleek dat de belangrijkste artist van het project slechts twee weken betrokken bleef bij Yogventures en met een vooraf betaalde zak geld plots vertrok. De businesszijde hield geen stand, waardoor de creatieve kant eigenlijk ook geen schijn van kans meer maakte, zo lijkt nu. Naïef handelen levert uiteindelijk veel schade op; mensen die het project hebben ondersteund zien niks terug van hun vertrouwen. Yogscast, het YouTube-kanaal dat het project zijn goedkeuring had gegeven, zit plots met een verslechterde reputatie door toedoen van anderen.

Yogventures

Yogventures, het te ambitieuze project

Eigen gewin van West Games

Nog voorbij droomdenkers zijn er de regelrechte oplichters die precies weten hoe ze een publiek moeten bespelen. Mooie beloftes die net op de grens van ‘te mooi om waar te zijn’ liggen. Misschien een hartverscheurend verhaal over de afgelegde route tot op dat moment. De ambitie die groter is dan de portemonnee.

Het zijn mensen die zich in bochten wringen om maar om de hete brei heen te kunnen draaien als er lastige vragen worden gesteld over hun project. Een nieuwe casus in de korte crowdfunding-fase is West Games dat volledig aan het profiel van de charlatan voldoet.

Er wordt naar eigen zeggen gewerkt aan Areal, een spiritueel vervolg op de Stalker-games, door voormalige Stalker-medewerkers. Deze bewering zette wat kwaad bloed bij de ontwikkelaars van onder meer Survarium en de Misery of the Seed-mod community die zich negatief uitlieten over het project. In een tegenreactie gaf West Games aan dat de officiële pagina van voormalig ontwikkelaar GSC Game World hen erkent als een legitieme partij.

Het is een ontwijkend antwoord en daarin lijkt West Games zich te hebben gespecialiseerd. In een AMA (ask me anything) op Reddit wordt er van alles gevraagd over het project door de community, maar de moeilijke vragen blijven onbeantwoord. Dit tot grote frustratie van de achterban die maar wat graag willen geloven dat het project meer is dan een zucht naar geld. 

West Games is alleen proactief in het zwartmaken van mensen die zich negatief uitlaten over het project. Een update op hun Kickstarter-pagina is volledig gewijd aan het aanwijzen van mensen die kritiek uiten op hun project, in plaats van hen te overtuigen dat de kritiek onterecht is. In dezelfde post worden de sites Forbes en VG 24/7 onder handen genomen. Ze zijn bevooroordeeld. Elke update op Kickstarter wordt hiernaast vergezeld door duizenden spam-reacties met links naar positieve artikelen over Areal en het project. Kritische vragen verdwijnen in de berg spam in de commentsecties.

Areal van West Games

De kicker!

Maar daarmee is de kous nog niet af. Nee, alle herrie en gerotzooi rondom Areal vindt zijn absolute hoogtepunt in de huidige laatste dagen van het project. Op 19 julikomt West Games met de mededeling dat ze een vreemde e-mail hebben ontvangen, waarvan zij zelf dachten dat het nep was… maar bij nader inzien toch twijfelen of het echt zou kunnen zijn.

Poetins briefVladimir Poetin, de president van Rusland, zou zijn steun voor het project hebben uitgesproken voor het project van de Oekraïense ontwikkelaar. In een Russische brief, ook naar het Engels vertaald, wordt gesteld dat “mijn dochter mij heeft verteld over jullie game genaamd Areal, wat de spirituele opvolger van Stalker is, en dat ze geld heeft betaald om jullie project op Kickstarter te ondersteunen. Ik houd ook van games en shooters, en ik houd van dit idee. Het is belangrijk dat onze mensen elkaar niet neerschieten, maar in plaats daarvan games als dit spelen.”

De reactie op de brief vanuit West Games, is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. De update omtrent de Poetin-brief wordt afgesloten met dat iedereen zelf maar moet bepalen of het echt is. “Maar het is hoe dan ook vermakelijk!”, zo leest de afsluitende zin.

Nog in het voorbije weekend gebeurt er nog wat anders vreemds rondom Areal. Het project loopt bijna ten einde en lijkt zijn doelstelling van 50.000 dollar niet te gaan halen. Maar in het weekend zijn plots enorme donaties gedaan door een enkele backer en de doelstelling is binnen. Eurogamer wijst erop dat dit verre van normaal is: normaal zie je met meer ondersteuning ook meer backers. Maar ook daar heeft West Games weer een verklaring voor. Hoe het ook zij. het geld van de andere backers is binnen handbereik voor West Games, met nog iets meer dan twee dagen op de klok is het beoogde bedrag binnen.

Kansen weggenomen

Met alle kansen die West Games heeft gekregen van de media en van de achterban die vurig willen geloven in het project, is het onmogelijk om Areal te vertrouwen. Iedereen die geld in het project heeft gestopt, doet er verstandig aan om het terug te trekken voor het te laat is.

Kickstarter zit door zijn eigen open filosofie automatisch in een reactieve rol, ze kunnen pas echt wat ondernemen als de fraude overduidelijk bewezen kan worden. Tot op heden is er alleen enorm veel rookontwikkeling en een rookgordijn rondom West Games en Areal. Maar waar rook is, is vuur.

Het is daarentegen wel de verantwoordelijkheid van Kickstarter om zijn eigen toekomst en dat van crowdfunding te waarborgen. Het aanbod staat kwalitatief onder druk en dat gaat het platform opbreken. Kickstarter moet voorkomen dat West Games een voorbeeld gaat zijn voor andere goudzoekers. Het vertrouwen bij de potentiële consument is weg, het frisse gaat er van af en alleen de grootste projecten blijven over. Terug naar de status quo van voor 2012.

Twee jaar geleden leek Kickstarter het antwoord op alle traditionele problemen voor de nieuwsgierige gameconsument en ambitieuze game-ontwikkelaar, maar het Hof van Eden is zijn onschuld ondertussen wel aan het kwijtraken. Een eenvoudige oplossing voor de oude problemen blijkt crowdfunding dus niet te zijn. En een eenvoudige oplossing voor de nieuwe problemen is er ook niet…