Column
BioWare

Wie is Bioware’s troonopvolger?

De nieuwe Koning der Westerse rpg’s

Geschreven door Wouter Brugge op
Lange tijd was er een ongekroonde doch onbetwiste Meester der Westerse rpg’s: Bioware. Maar inmiddels mogen we wel zeggen dat de ontwikkelaar van Mass Effect en Dragon Age de troon niet meer waardig is en ze plaats moeten maken voor een opvolger. Ironisch genoeg is deze kroonprins geen jonge nieuwkomer met frisse ideeën, maar een minstens zo oude rot in het vak en Bioware’s voormalige protegé.

Decennia geleden voelden we eigenlijk maar een handvol emoties tijdens het spelen van games: voornamelijk plezier, afgewisseld met misschien wat frustratie, een beetje verwondering - al dan niet kinderlijk - en natuurlijk een gevoel van voldoening. Voor lange tijd was dit genoeg, want veel meer hoefde je niet te verwachten van pixels en sprites. Maar toen gingen de verhalenvertellers aan de slag met het medium en kwam daar verandering in.

Bioware liet je iets voelen

Bioware is zo’n ontwikkelaar die spelers meer wilden laten voelen tijdens het spelen van games. Een auteur onder de techneuten, zo je wil. De studio werd in 1995 opgericht door drie artsen, Greg Zeschuk, Augustine Yip en Ray Muzyka, en na de release van Baldur’s Gate in 1998 werd het al snel duidelijk wat de missie was: ‘We staan voor emotioneel meespelende games.’

En emotie is wat we door de jaren heen kregen. In Baldur’s Gate 1 en 2: Shadows of Amn krijg je het gevoel écht deel uit te maken van een episch verhaal in het Dungeons and Dragons-universum. Tegelijkertijd heb je het idee je groepsgenoten daadwerkelijk te kennen, van de manische Minsc en zijn space hamster tot en met de verleidelijke Viconia. Het zijn stuk voor stuk overtuigende personages waarmee je gewichtige interacties hebt.

Baldur's Gate
Baldur’s Gate

De Baldur’s Gate-serie bracht het rpg-genre naar nieuwe hoogten, maar dat was nog maar het begin voor Bioware. Daarna kwam bijvoorbeeld Star Wars: Knights of the Old Republic, dat nog steeds door velen wordt gezien als de beste Star Wars-game ooit en een plottwist heeft die de grenzen van verhaalvertelling in videogames heeft verlegd. KoTOR legde tegelijkertijd de fundering voor Mass Effect, een game waarin de beslissingen die je als speler maakt meer impact op het verhaal lijken te hebben dan in welk computerspel dat tot dusver was uitgekomen.

Bovendien was het de proloog voor Bioware’s meest baanbrekende werk: Mass Effect 2. Niet eerder bracht een game zoveel gevoelens teweeg, vooral dankzij de banden die je als speler opbouwt met de personages en het fantastisch uitgewerkte, open einde waar daadwerkelijk elke beslissing die je maakt invloed op heeft.

Bioware’s reputatie maakt een snoekduik

Dragon Age: Origins werd een Baldur’s Gate voor een nieuwe generatie: moderner, filmischer en serieuzer. Maar het vervolg was eigenlijk de eerste keer dat Bioware’s nagenoeg perfecte staat van dienst scheurtjes begon te vertonen. Dragon Age 2 was een stuk minder ambitieus dan z’n voorganger, meer spin-off dan een volwaardig vervolg. En dat verdeelde de fans. Ook de studio’s enorme, peperdure mmo-project, Star Wars: The Old Republic, was minder succesvol dan verwacht, zowel qua beoordelingen als het aantal spelers dat de game trok. Bioware’s positie als perfecte videogameverhalenverteller stond op wankele voeten.

Maar het meest kwalijke wat de ontwikkelaar uit Canada deed was hoe ze met haar meest geliefde serie omging: Mass Effect. Niet alleen was Mass Effect 3 - de langverwachte afsluiter van een onvergelijkbare space opera-trilogie - de minst interessante van het trio, het einde was voor veel gamers ook nog eens bijzonder onbevredigend. Met dlc probeerde de studio dit probleem te lappen, maar de schade was al toegebracht in de (kleine) hartjes van vele fans.

mass effect 3
Mass Effect 3

Die controverse stelt echter weinig voor vergeleken met het kwaad dat Mass Effect: Andromeda vijf jaar later deed. Deze reboot leed overduidelijk aan een gebrek aan visie bij Bioware, iets waar ze jaren daarvoor nog een overvloed aan hadden. Het bijzonder matige Andromeda zorgde ervoor dat de Mass Effect-serie voorlopig in de ijskast staat.

Vorig jaar bewees Anthem dat het bergafwaarts gaat met het ooit zo legendarische Bioware. Was het de overname door Electronic Arts in 2007? Kwam het door het vertrek van oprichters Zeschuk en Muzyka in 2012? Of was het toch niet zo’n goed idee om samen te gaan met Mythic en Pandemic, waardoor het ooit zo overzichtelijke Bioware veranderde in een internationale mega-ontwikkelaar? Wat de oorzaak ook is, als überhaupt een directe aanleiding aan te wijzen is, een gevallen koning heeft een troonopvolger nodig. Het kan niet zo zijn dat het Land der Westerse rpg’s zonder heerser komt te zitten.

Wie volgt Bioware op?

Er zijn genoeg kandidaten die in aanmerking komen voor de positie van Bioware als onofficiële heerser van het rpg-landschap en meester van emotioneel boeiende games. Natuurlijk zullen wijzen naar Bethesda, de maker van de Fallout- en The Elder Scrolls-series. Maar hoewel die studio onbetwistbaar een gigant is in het genre, is het verre van de verhalenverteller die Bioware was, en eigenlijk nog steeds is. Geen enkel personage in een Fallout of een Elders Scrolls is ook maar half zo boeiend en realistisch als zelfs de minst interessante npc in een Bioware-game. Bethesda is beter in world building dan in het schrijven van verhalen.

Een andere logische kroonprins is het Belgische Larian Studios, niet in de laatste plaats omdat Bioware het de bijzondere eer heeft gegeven om Baldur’s Gate 3 te ontwikkelen. Larian heeft zich absoluut bewezen met haar langlopende Divinity-reeks, waarvan het meest recente deel, Divinity: Original Sin 2, eindelijk de internationale roem krijgt die de serie verdient. Maar hoewel Larian uiterst geschikt is om Baldur’s Gate over te nemen, aangezien de meeste Divinity-titels zich in exáct hetzelfde genre bevinden, is hun cv niet divers genoeg om Bioware’s heerschap over te nemen. Bioware onderscheidde zich namelijk ook met haar diversiteit en het feit dat het van zowel high fantasy als van Sonic en z’n vriendjes een goede rpg konden maken. Larian moet zich wat dat betreft nog bewijzen.

Maar hoewel die studio onbetwistbaar een gigant is in het genre, is het verre van de verhalenverteller die Bioware was, en eigenlijk nog steeds is.

Misschien geldt hetzelfde voor CD Projekt Red; het is onmiskenbaar hoe talentvol deze Poolse ontwikkelaar is, maar het heeft ‘alleen’ nog maar The Witcher-serie gemaakt. Zelfs al doet Cyberpunk 2077 totaal niet onder voor Geralts reeks, dan zou CD Projekt Red alsnog op de proppen moeten komen met, laten we zeggen, een ijzersterke Star Trek-game en een titel die zich afspeelt in een fantasieversie van Japan, om in Bioware’s voetsporen te mogen treden.

En dan is er nog Obsidian

Soms overtreft de leerling de student. Althans, zo zwart-wit zijn de verhoudingen ook weer niet tussen Obsidian Entertainment en Bioware, want de mensen achter beide studio’s hebben een vergelijkbaar lange geschiedenis. Maar feit blijft dat de eerste titel van Obsidian het vervolg is op Bioware’s Star Wars: Knights of the Old Republic. En de tweede game, Neverwinter Nights 2, is eveneens een opvolger van een Bioware-titel. Daarmee heeft Obsidian haar bestaan toch grotendeels te danken aan de voormalig Koning der Westerse rpg’s.

Obsidian maakte aanvankelijk een naam in de gamesindustrie door vervolgen te maken op bestaande rpg-franchises, zoals Fallout: New Vegas en Dungeon Siege 3. Het leek daarom eerst alsof de studio niet bekwaam genoeg was haar eigen IP’s te maken, wat bevestigd werd toen de eerste poging daartoe, Alpha Protocol, een leuk idee met een matige uitwerking bleek te zijn.

Maar Obsidian zette door, overkwam financiële obstakels, en nadat ze hun eigen equivalent van Bioware’s Sonic Chronicles: The Dark Brotherhood hadden gemaakt met South Park: The Stick of Truth, brachten ze aan de hand van een Kickstarter Pillars of Eternity uit. Dat was een meer dan prima rpg, dat op veel fronten verbeterd werd in deel 2, en ook The Outer Worlds bleek een sterke nieuwe IP van Obsidian. Hieruit bleek dat de studio ook zeker in staat is om hun eigen werelden te bouwen, en hoewel haar personages niet zo sterk zijn als die van Bioware, is het overduidelijk dat het beschikt over een sterk schrijversteam.

Outer Worlds
The Outer Worlds

Dus, is Obsidian dan de troonopvolger van Bioware? De enige die in de voetsporen kan treden van de Canadese rollenspellenmeester? Wat betreft de veelzijdigheid van hun cv, de kracht van hun schrijversteam en de ervaring die de studio heeft wel. Er is simpelweg niemand die dichter in de buurt komt. Het is echter ook nogal wrang dat de maker van een aantal van Bioware’s minder sterke vervolgen jaren later de enige is die de studio enigszins kan evenaren. Een studio die vooral schittert als het imiteert of voortborduurt op het idee van iemand anders - waar natuurlijk in essentie helemaal niets mis mee is. Het zal dan ook een van onzekerheid trillende hand zijn die de kroon oppakt.

Er is simpelweg niemand die dichter in de buurt komt.

Laten we daarom hopen dat Bioware zich in een tijdelijk dal begeeft, net zoals Obsidian in 2012 door een diep dal ging. Dat Dragon Age: The Dread Wolf Rises ons weer dingen laat voelen op een manier zoals alleen een Bioware-game dat kan. Het is weer tijd dat het nalatenschap van Zeschuk, Muzyka en Yip ons overrompelt met een rijk verhaal vol onvergetelijke personages en een uitgestrekte wereld om te ontdekken. Dan kan Bioware de handschoen in het gezicht slaan van Obsidian om z’n rechtmatige plaats terug te vorderen.

Dit artikel delen:

Lees meer

Soundtrack Tetris Effect komt deze maand uit Star Wars Jedi: Fallen Order is het begin van een nieuwe franchise
22

Reacties op: Wie is Bioware’s troonopvolger?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • avatar

    Vogeltje

    • 10 mei 2020 09:33
    Alleen de Star Wars RPG's waren écht goed van Bioware. De rest was goed maar niet bijzonder tot gewoon meh. Een van de meest overschatte studio's ooit voor mij persoonlijk, wat ik nog altijd niet snap.

    De Fallout en TES games zijn altijd beter geweest.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    MarkyMark

    • 10 mei 2020 11:55
    @Vogeltje Vergeet Jade Empire niet!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Vogeltje

    • 10 mei 2020 12:58
    @MarkyMark Ik ben er geen een vergeten. Zoals ik al zei; zeker geen slechte games, maar wel zwaar overschat.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    MarkyMark

    • 10 mei 2020 18:01
    @Vogeltje Haha, prima

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • revanius

    • 10 mei 2020 20:18
    @Vogeltje de mass effect series is echt wel beter dan alle Bethesda series. Vooral als je punten gooit op verhaal, skyrim is gewoon saai.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    niqomipa

    • 10 mei 2020 12:08
    @Vogeltje
    Baldur’s Gate, Neverwinter Nights, Dragon Age. Allemaal top games.

    Man, Besthesda mag geen eens in de schaduw van BioWare staan 😉

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • jaquesparblue

    • 10 mei 2020 10:37
    Bethesda is ten onder gegaan op ongeveer hetzelfde moment als Bioware. Morrowind/Oblivion waren de RPG huzarenstukjes, Skyrim was hét mainstream success maar eerder door de action/adventure gameplay dan door de ondergeschikte RPG elementen. FO4 was helemaal een teloorgang van RPG/story, quests waren niet meer dan "ga daar naartoe en vermoord alles". Bij FO76 hebben ze niet eens een poging gedaan maar zagen ze enkel de bigbucks van de lootershooters. Ik houd mn hard dan ook vast voor Starfield en TES6 (9 jaar na Skyrim nog altijd niet meer gezien dan een flyover teasertrailer).

    Wat betreft Bioware. DA3 was voornamelijk gedreven door het vinden van Loot en steeds hetzelfde kunstje doen met de rifts. Andromeda had potentie maar te gerusht en hebben van EA niet de kans gekregen om het te mogen fixen zoals ze dat wel bij Anthem kregen. We hebben nog steeds 2 Arks tegoed die ongetwijfeld middels DLC gepland waren. Wat betreft KotOR, het 2e deel wordt over het algemeen als het beste gezien en die is gemaakt door Obsidian. TOR is nogal polariserend om verschillende redenen, niet op de minste plaats omdat er met een character uit de SP games niet bepaald respectvol is omgegaan.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    WouterBrugge

    • 11 mei 2020 13:06
    @jaquesparblue Deels mee eens! Ik vind Dragon Age 3 echt ondergewaardeerd als open wereld RPG; misschien inderdaad een beetje te fetch-y, maar het verzamelelement triggerde me wel degelijk. Ook vind ik de companions geslaagd en is de manier waarop je met hen een band kan opbouwen bijna vergelijkbaar met Mass Effect 2. En Andromeda vind ik echt de naam Mass Effect niet waardig, zelfs al waren er Arks bij gekomen. Voelde bijzonder weinig tijdens het spelen van die game, behalve ergernis. KoTOR 1 vind ik stukken interessanter dan 2, voornamelijk dankzij het plot en de characters.

    Oh en ja, Bethesda heeft het wat mij betreft ook al een tijdje niet meer. Oblivion is veruit hun beste prestatie van de laatste twee decennia op RPG-gebied, met Fallout 3 op de tweede plek, als je het mij vraagt. Maar sindsdien… Tja, ik voel het niet meer echt omdat ze niet de beste schrijvers in dienst hebben en hun character models zo houterig en emotieloos overkomen. Maar ze kunnen zich daar vast in ontwikkelen!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Baukereg

    • 10 mei 2020 10:38
    Nog altijd zwaar onderschat: Tyranny, ook van Obsidian.
    Verder moet ik aan Failbetter Games denken, die met Fallen London, en in het verlengde daarvan, Sunless Skies, ook een geweldig universum hebben.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Agent 4125

    • 10 mei 2020 16:07
    @Baukereg Heb jij nog rpg-aanraders voor de Switch?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    WouterBrugge

    • 11 mei 2020 12:47
    @Baukereg Die staan beiden nog op m'n lijstje! Tyranny nog een keer vergeefs aangevraagd voor een review.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Ghost

    • 10 mei 2020 10:59
    Zit je nog steeds in quarantaine in Georgië, Wouter?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    WouterBrugge

    • 11 mei 2020 12:48
    @Ghost Correct!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    darkmanwls

    • 10 mei 2020 13:01
    EEuum, sorry hoor, maar "niet in de laatste plaats omdat Bioware het de bijzondere eer heeft gegeven om Baldur’s Gate 3 te ontwikkelen."?????
    Bioware heeft hier helemaal NIETS mee te maken. Die zijn de licentie van dungeons & dragons namelijk al jaren kwijt. Dat is waarom Dragon age is ontstaan. Dit moest eigenlijk baldur's gate 3 worden maar toen raakten ze de D&D licentie kwijt.

    Je kan niet een andere studio "de eer geven" om een game te maken waar je de rechten helemaal niet op bezit. En ook nooit in je bezit gehad hebt. Ze hadden er alleen een licentie op.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    WouterBrugge

    • 11 mei 2020 12:49
    @darkmanwls Goed punt. Niet goed geformuleerd want ik wist wel degelijk dat ze die IP kwijt zijn. Thanks voor je oplettendheid!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    DaVinkie

    • 10 mei 2020 13:10
    Op basis van kwaliteit zou ik zelf toch eerder Larian Studios naar voren willen schuiven. Eénzijdige franchises, ja dat wel, maar als Baldur's Gate 3 zo goed wordt als dat het eruit ziet hebben ze toch weer een pareltje in de maak. Misschien daarna uitbranchen naar een action rpg?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    wazp

    • 10 mei 2020 17:44
    Action RPG zeg ik cd project(er van uitgaande dat cyberpunk ook een knaller wordt) en verhalende RPG zeg ik Larian studio's. Divinity original sin 2 is echt een waar meesterwerk.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • RudyKnots

    • 10 mei 2020 19:16
    Tellen de Rockstar games niet mee? Ik ben een redelijk leek in terminologie, maar ik vond games als RDR2 en GTA5 wel echt hoogtepuntjes van de afgelopen jaren, zowel qua gameplay en vormgeving als character development.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    darkmanwls

    • 10 mei 2020 19:47
    @RudyKnots Dat zijn geen fantasy stijl rpgs. Wat niet inhoud dat de games slecht zijn, maar het is niet het genre waar bioware groot in was. En daar gaat het artikel over.
    Wie is de opvolger van bioware. Rockstar hoeft niemand z'n opvolger te zijn. Die hoort eerder een eigen artikel te krijgen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    WouterBrugge

    • 11 mei 2020 12:56
    @darkmanwls Inderdaad een ander genre. Rockstar bevindt zich in z'n geheel eigen klasse!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.