Column
Politiek

Politiek in games is de normaalste zaak van de wereld

Ook games mogen een mening hebben

Geschreven door Wilbert Meetsma op
“Ah, jakkes. Een politieke lading in de game.” Elke keer als ik dergelijk commentaar lees, zoeken mijn wenkbrauwen het plafond op. Natuurlijk zit er een politieke lading in games! En dat vind ik fantastisch.

Het zijn reacties die ik soms lees onder reviews of nieuwsberichten. “Houd je politiek uit mijn games”, zo luidt het refrein. Niet “Ik ben het oneens met de ontwikkelaars” of “Dit is een simplistische kijk op een complexe kwestie”, maar de wens dat games zich verre houden van elk maatschappelijk debat. Alsof dat überhaupt mogelijk is.

Snel! Bedenk een game die helemaal niets te melden heeft over hoe onze maatschappij eruit zou moeten zien. Tetris? Geometry Wars? Pong? Wel, die laatste is de simulatie van een potje pingpong. Daarmee bevestig je het belang dat we waarde hechten aan lichaamsbeweging en dat sluit aan op het negentiende eeuwse bildungsideaal dat ten grondslag ligt aan het nationale onderwijssysteem. Oké, die is flauw. Laten we een concreter voorbeeld nemen. Planet Coaster, dan? Pretparkje bouwen en lekker winst maken, dat is alles. Wat heeft een lofrede op het kapitalisme en de consumptiemaatschappij nou met politiek te maken? Oh, wacht…

Games zitten boordevol met politieke boodschappen, maar voor de meesten zijn we blind. Niet omdat we dom zijn, maar omdat we ons hele leven lang dezelfde boodschappen binnen krijgen. In een samenleving waarin individualisme hoog op het waardenlijstje staat, vertellen we elkaar verhalen waarin een uitzonderlijk individu de wereld redt. Geweld tegen kinderen vinden we verwerpelijk, dus kom je in games met geweld als de belangrijkste oplossing zelden kinderen tegen. Zitten ze er wel in, zoals in Skyrim, dan zijn deze minimensen onkwetsbaar gemaakt. Onze games zijn een uiting van onze cultuur, en bevatten daardoor onze aannames over hoe ons leven eruit hoort te zien. Om terug te komen op Planet Coaster: hoeveel tycoon-games zouden er in de Sovjet Unie gemaakt zijn?

GTA 5

Kleur bekennen

“Ja,” mopper je nu misschien, “zo kun je alles politiek maken!” En dat klopt helemaal. Politiek, in brede zin, is de discussie over de vraag hoe je de samenleving inricht en wie de macht heeft om dat te doen. Als je die definitie hanteert, zijn er weinig games die niet op enige wijze een politieke lading bevatten. Er zijn complete gamegenres waarin politiek juist de kern van de ervaring is. In de strategiegame Victoria 2 kun je er bijvoorbeeld voor kiezen om de rijke bovenlaag extra te belasten, maar ook om de slavernij in stand te houden en immigranten het stemrecht te ontzeggen: alle drie bijzonder politieke beslissingen. Vreemd genoeg kraait daar geen haan naar.

Is het dan een faux pas wanneer ontwikkelaars met een game een politieke kleur bekennen? Grand Theft Auto, een van de populairste gameseries aller tijden, staat bekend om zijn bijtende kritiek op de Amerikaanse cultuur. Nou krijgt GTA meer dan genoeg kritiek over zich heen, maar klachten over een politieke lading zie ik niet langskomen. Wellicht komt het doordat GTA zo’n beetje alles en iedereen te kakken zet, zonder echt een kant te kiezen. Voel je je aangesproken door een bepaalde karikatuur? Hier is een kopje koffie, pak een stoel en join the club.

Nee, pas zodra een game openlijk een standpunt inneemt, komen de klachten bovendrijven. Wat mij daarbij opvalt is dat de politieke lading alleen een probleem lijkt te zijn, als men het er niet mee eens is. Verwijst Life is Strange 2 naar politiegeweld in de VS? “Nee, bedankt!” Moedigt XCOM 2 de speler aan om de wapens op te nemen tegen een onderdrukker? Niets aan de hand. Geeft Rome 2: Total War, op basis van historische bronnen, een enkele factie een hoge kans op vrouwelijke generaals? “Creative Assembly maakt Total War kapot!” Zet This War of Mine een schijnwerper op het lijden van onschuldige burgers tijdens een oorlog? “Hartverscheurend”. Als je oprecht vindt dat er geen plaats is voor politiek in games, zou je elke boodschap moeten afwijzen.

Total War: Rome 2

The games, they are a-changin’

Waarom zouden games vrij moeten blijven van de meningen van diens makers? Bij andere media vinden we het de normaalste zaak van de wereld. Dystopische sciencefictionromans als Fahrenheit 451, satirische films als Network en The Producers en de protestliederen van Bob Dylan steken hun politieke overtuiging niet onder stoelen of banken. Uiteraard bestaat er kritiek op die overtuiging, maar niemand beweert dat literatuur, film en muziek vrij moeten zijn van een boodschap. Alleen bij games wordt de politieke kuisheidsgordel omgehangen. Dat slaat nergens op.

Games zijn juist bij uitstek geschikt om een punt mee te maken. Geen enkel ander medium kan jou zo effectief door de ogen van een ander laten kijken. Games kunnen taboes doorbreken, je spelenderwijs helpen de wereld te begrijpen en mee laten voelen met mensen die normaal ver weg van je staan. De veelkleurigheid aan ervaringen die hier uit ontstaat, zie ik als een teken van volwassenheid van het medium. Dan kan het voorkomen dat een game je confronteert met een mening waar je het mee oneens bent. Dat mag en - vergeef me het politieke standpunt - ook dat vind ik fantastisch.

Elke zaterdag verschijnt er een column op Gamer.nl die ingaat op actuele gebeurtenissen. Lees ook:

Dit artikel delen:

Lees meer

Nieuws van de week: Telltale sluit z'n deuren en 105 GB voor Red Dead Redemption 2 Is het noodzakelijk om Fifa-punten te kopen in Fifa 19 Ultimate Team?
29

Reacties op: Politiek in games is de normaalste zaak van de wereld

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • nicster

    • 29 september 2018 10:45
    Tuurlijk kun je alles ingame linken aan politiek, dat is ook niet erg en kan ook op een goede leuke manier gebracht worden.

    Het probleem met Life is strange 2 (welk spel kn anders dit artikel getriggerd hebben) is dat het keihard een mening opdringt, trump genoemd wordt, de wall genoemd word, en elke aanhanger van trump weggezet wordt als een lompe redneck en slecht persoon.

    Dag mag iemand overigens best vinden, Maar je mag dat niet aan mensen opleggen op zon manier.

    Daarnaast gaat het in lis2 dan ook gelijk over actuele politieke problemen die nu spelen, en kom op, dat is toch niet wat je zoekt in een game?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Baukereg

    • 29 september 2018 11:14
    @nicster Ik vind het er ook niet bij passen. Seizoen 1 ging over hele menselijke vragen en had verder niets met politiek te maken. Ik vind politiek in games geweldig, games als Papers Please en This War Of Mine. Maar dat zijn games waarvan politiek een integraal onderdeel van het concept is, en dat is bij LIS niet het geval. Daarom voelt het erg geforceerd.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Swieb

    • 29 september 2018 13:10
    @nicster

    Wat ik met de column probeer helder te maken, is dat games altijd een mening opdringen. Je bent je er pas van bewust als je het niet met die mening eens bent. Het is niet erg dat je het niet eens bent met hoe Trump-stemmers worden neergezet, maar wees je er van bewust dat ook jij een gekleurde bril op hebt. Net zoals ik dat heb.

    Reken maar dat GTA 6 net als de voorgaande delen zal verwijzen naar actuele politieke kwesties. En voor jou geldt het misschien niet, maar ik verheug me juist op die satirische humor.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • TomKerkhof

    • 29 september 2018 13:15
    @Swieb En zo is het maar net!!!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Gekke Dirkie

    • 1 oktober 2018 23:26
    @Swieb "Wat ik met de column probeer helder te maken, is dat games altijd een mening opdringen. Je bent je er pas van bewust als je het niet met die mening eens bent." Dat is een enorme aanname. Ik consumeer best vaak media die ideologisch een bepaalde kant op leunen waar ik het wel mee eens ben, maar daar ben ik me dan óók enorm van bewust.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Sven

    • 29 september 2018 21:03
    @nicster Lag dat er zo dik bovenop? Ik heb de game uitgespeeld en staat me helemaal niets van een politieke voorkeur van bij. Hetgeen wat me bijstaat is dat ik een hele vermakelijke game heb gespeeld

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Undefused

    • 29 september 2018 12:02
    Mmh hou me eigenlijk niet zo bewust bezig met politiek in games. Tenzij een bepaald politiek beeld door je strot gedouwd wordt zoals in Life is Strange 2 blijkbaar, wat mij betreft mag zo’n ontwikkelaar ze deuren sluiten want de gamewereld zit echt niet op “protest games” te wachten en bovendien is het wel makkelijk scoren om Trump te bashen. Beetje iedereen napraten vind ik dat, de meeste mensen weten niet eens waarom Trump zo slecht is en belangrijker nog wat hij eigenlijk wel goed doet.
    Nee persoonlijk zit ik niet op politieke statements in games te wachten en al helemaal niet op een gamewebsite de politieke voorkeur te horen van een journalist(lees: Wouter zijn Trump bashing op PU.nl vorig jaar).
    Mensen met kritiek moeten zelf de politiek ingaan, oh nee want dan moet je je kop boven het maaiveld uitsteken en dan kun je niet meer slap met iedereen meelullen. Politiek in games? Lekker door de plee spoelen zon game…

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Swieb

    • 29 september 2018 12:53
    @Undefused

    Zou je een game die wel positief is over Trump ook door de plee spoelen?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Undefused

    • 29 september 2018 14:11
    @Swieb beetje suggestieve vraag van je terwijl ik niet eens mijn politieke voorkeur kenbaar maak in mijn reactie. Ik speel games voor de lol en lees kranten en kijk het nieuws om over politieke issues te lezen/kijken.
    Ik vind de huidige Amerikaanse president ook een rare snuiter met af en toe onbegrijpelijke beslissingen, echter niet alles wat de man doet is slecht maar dat is natuurlijk niet populair om te zeggen. Bijvoorbeeld M. van Rossem die amerikadeskundige is en Amerikaanse politiek goed bestudeert of bijv. Frits Wester of dat soort mensen zal ik serieus nemen als die kritiek leveren daar hun goede gefundeerde argumenten op tafel leggen. Een gamesontwikkelaar en 90% van de meepraters, die hun kennis van politiek van Facebook en twitter en dat soort onzin bronnen vandaan haalt neem ik niet serieus en zit ik persoonlijk niet op te wachten tijdens het spelen van een spelletje. Dat bedoel ik.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Swieb

    • 29 september 2018 15:16
    @Undefused

    Ik stelde de vraag, omdat je aan de ene kant je druk maakt over een oneerlijke weergave van het huidige beleid van de Amerikaanse regering, aan de andere kant stel je dat je politiek in games categorisch afkeurt. Het eerste deel van je reactie impliceert dat je een evenwichtigere weergave wel zou waarderen, maar dat kan ik niet rijmen met de stelling dat politieke games sowieso 'door de plee gespoeld' moeten worden. Vandaar mijn vraag.

    Je vindt het vervelend als games een politieke boodschap bevatten, duidelijk. Vind je dat ook vervelend in andere media? Waarom wel/niet? Zo niet, wat maakt dat games voor jou dan een uitzonderingspositie hebben? Voor mij hebben ze dat namelijk niet en ik ben benieuwd naar je redenen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • armilo-theus

    • 29 september 2018 14:51
    @Undefused Ja maar we leven nu in een tijdperk waar negatieve aandacht blijkbaar goeie aandacht kan zijn op een of andere reden.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Robert-Frans

    • 29 september 2018 12:21
    Misschien ligt het grote verschil tussen games en andere media-uitingen juist in de interactiviteit ervan. In een goede game moet je je volledig kunnen vereenzelvigen met de hoofdpersoon, meer nog dan in films, aangezien jij diegene bestuurt. Als die persoon vervolgens politieke acties onderneemt of goedkeurt waar jij het niet mee eens bent, dan laat diegene in feite jóú die acties ondernemen.

    Ook maakt het denk ik verschil hoe je een game marketeert. Zou je bijv. een game met een zwarte dame als hoofdpersoon maken, dan kun je gewoon de game zelf promoten en het verhaal of de gameplay erachter, maar ook direct een politieke agenda: pro-black, pro-feminisme, etc.
    Het eerste hoeft geen probleem te zijn; er zijn wel meer games met (gekleurde) vrouwen in de hoofdrol en zo'n game kan dan evt. een interessant inkijkje geven in haar cultuur en leefwijze. Het tweede zal echter ergernis oproepen.

    Tenslotte maakt het veel uit of je in een game door het zelf maken van complexe, morele keuzes zelf nadenkt over maatschappelijke kwesties, of dat de politieke keuzes je opgedrongen worden en je wordt veroordeeld of teveel benadeelt als je de verkeerde keuze zou maken.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Swieb

    • 29 september 2018 12:54
    @Robert-Frans

    De game Spec Ops: The Line speelt heel nadrukkelijk met het probleem dat je in de eerste alinea beschrijft. Halverwege de game doet jouw personage iets, waardoor je je de rest van de game ongemakkelijk blijft voelen. Goeie game, ook al voelde ik me rot aan het eind.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Robert-Frans

    • 29 september 2018 14:20
    @Swieb Klopt, alleen is Spec Ops volgens mij wel vrij uitzonderlijk daarin. En ik heb het idee dat dit spel meer universele oorlogservaringen van militairen wil simuleren dan echt een politieke agenda.
    De balans tussen game en politiek, zoals ik probeerde te omschrijven, blijft dan ook lastig. Zeker als er natuurlijk ook mensen zijn die in álles politiek willen zien, ook als de makers een bepaalde specifieke feature niet politiek bedoelden.
    De column geeft daarin een mooi voorbeeld van Total War: als het historisch gewoon correct is om in een bepaalde clan meer vrouwen in de krijgsmacht te laten plaatsen, dan is het niet meer dan normaal om dat in je spel te verwerken als je de betreffende periode realistisch wil weerspiegelen.
    Dat heeft dan niets met politieke agenda's te maken.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Inflatable

    • 29 september 2018 13:12
    Games zijn wat dat betreft niet anders dan films.. Sommigen zijn vooral oppervlakkig vermaak en anderen hebben een wat diepere betekenis of (politieke) agenda.. Politiek heeft betrekking op alles wat van maatschappelijk belang is..

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Oxymorphone

    • 29 september 2018 15:46
    Mensen leren niet dus blijven we dezelfde verhalen vertellen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • revanius

    • 29 september 2018 16:03
    Ik vind het vooral jammer dat als je een andere mening hebt je gelijk gelabeld wordt.

    ik ben een history enthousiast. vooral klassieke geschiedenis van de Romeinen/egyptenaren enzo. het is waar dat Total war games altijd los speelden met de facties in de game, maar er zat altijd wel wat authentieks aan. nu hebben ze er dlc uitgebracht waar je in sommige facties vrouwen hebt als leiders. prima. maar als je er niet mee eens bent ben je gelijk een NAZI.

    sorry hoor maar ik heb geen joden vergast, families uiteengetrokken of een land aangevallen. het hele woord Nazi op het internet is zo overtrokken. alsof mensen vergeten wat de echte Nazi's deden. hint: ze waren niet alleen maar politiek incorrect ;)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Swieb

    • 29 september 2018 16:38
    @revanius

    Ik vind het overdreven als je voor nazi bent uitgemaakt, maar naar ik begrijp is de mogelijkheid om vrouwelijke generaals te krijgen nog steeds behoorlijk beperkt. De kans voor Romeinse, Griekse, Carthaagse en de meeste oostelijke rijken is 0%, juist omdat daar geen historische voorbeelden van vrouwelijke generaals voor bekend zijn. Dat klinkt mij redelijk historisch authentiek in de oren. Waarom vind jij van niet?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • revanius

    • 29 september 2018 18:04
    @Swieb het ging mij meer om het feit dat tegenwoordig geen afwijkende mening meer mag hebben.

    Zelf speel ik met de mod divide et impera. Daar is de kans op een vrouwelijke generaal 0 procent. Zoals werkelijk is tijdens de periode.

    En niet omdat ik anti vrouw ben. Maar om de periode in geschiedenis. Ik heb met Mass effect net zo vaak vrouw als man gespeeld. En met assassins creed straks speel ik met kassandra.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Swieb

    • 29 september 2018 19:48
    @revanius

    0% is niet historisch. ;)

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Boudicca

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.