Vijf jaar geleden had ik zelf die ‘zware taak’ en werd ik door Rockstar meerdere malen ‘ingevlogen’ om GTA IV te bekijken (en te spelen) om vervolgens jullie op de hoogte te brengen van mijn bevindingen. Als ik nu de previews teruglees die daaruit voortvloeiden, dan zie ik weer mijn worsteling. Aan de ene kant wil je als schrijver zoveel mogelijk details concretiseren naar het hongerige publiek, aan de andere kant wil je duiding geven, want een spel als GTA is veel meer dan de som van de delen. Het resultaat is een combinatie van opsommingen van details, een uitleg over de besturing tot op het knopje, en samenvattende zinnetjes met woorden als ‘levendig’, ‘realistisch’ en ‘oog voor detail’. Simon zal het ongetwijfeld beter doen.

Dat neemt niet weg dat ik zondermeer hyped was. GTA was en is één van mijn favoriete gamereeksen en waar de meeste grote series begin 2008 hun overstap naar de nieuwe generatie consoles al gemaakt hadden, nam Rockstar er de tijd voor. Het ontwikkelde zelfs een geheel eigen grafische engine, iets wat Rockstar niet eerder deed. Dit had wel als gevolg dat GTA niet de eerste openwereld-gangstergame zou zijn: de loef werd afgestoken door Saints Row. Maar eigenlijk wist iedereen: dat is maar een zoethoudertje tot de ‘echte’ GTA er komt. En GTA liet vanaf de eerste trailer zien een stuk volwassener en ambitieuzer te zijn. In de eerste Koyaanisqatsi-trailer werd dat al duidelijk: een prachtige, serieuze sfeer met details waar een normaal mens niet eens aan zou denken. “Hij stelt gewoon zijn spiegels goed! Wat de fok!”

Uiteindelijk maakte GTA IV de hype waar. Het loste weliswaar niet op elk punt ieders verwachtingen in, maar het was een ijzersterke game die op veel punten nog steeds ongeëvenaard is. Rockstar zette daarnaast op technisch vlak een ongekende prestatie neer. Waar de GTA-games op de PS2 nogal wat ruwe randjes hadden, was GTA IV buitengewoon bugvrij voor een spel met zoveel ambitie. GTA IV is een van de weinige games die ik in mijn tien jaar als reviewer een 10 heb gegeven. Een review waarvoor ik me letterlijk 48 uur heb opgesloten, om het spel in één lange marathonsessie (met een paar uurtjes slaap) zo ver als mogelijk te spelen. Want de review moest immers online op de internationale deadline. Tijd voor bezinning was er nauwelijks, laat staan om even lekker aan te rommelen in de spelwereld. Niet de ideale conditie om GTA IV op zijn merites te beoordelen.

Toch sta ik na vier en een half jaar nog steeds achter het cijfer. Naar aanleiding van dit artikel startte ik het spel voor het eerst in twee jaar weer op en ik werd opnieuw vrijwel direct verrast voor details die me jaren geleden moeten zijn ontgaan. Iemand die zijn gazon watert, een man die op het dak van zijn huis de ramen lapt, een medewerkster van een burgertent die achter op de parkeerplaats staat te paffen, allemaal details die ik nu pas voor het eerst opmerk. Weinig andere games kunnen dit nadoen. Waar veel mensen, overigens terecht, in teleurgesteld waren, was dat de pure fun had plaatsgemaakt voor een wat serieuzere toon met meer realisme. Beide aspecten hebben hun charme en ze zijn niet heel eenvoudig te verenigen. En gelukkig voor de liefhebbers van fun, wist Saints Row het gat dat GTA achter liet, slim op te vullen.

Aan GTA V ligt er nu de taak om juist die wat meer realistische inslag van de open werelden verder uit te bouwen, waardoor wellicht ook weer meer ruimte ontstaat voor wat plezier. We weten al dat de wereld groter en diverser is dan ooit. Naast de gigantische stad Los Santos is ook het buitengebied, met boerderijen, dorpjes en natuurgebieden, volledig toegankelijk. Rockstar kennende zullen er nog meer details zijn om ons aan te vergapen. Maar naast groter en meer, durft Rockstar het ook aan de zaken anders aan te pakken: de drie speelbare personages, waartussen je op elk moment kunt wisselen, gaan een enorme impact hebben op de spelbeleving. De verschillende personages zijn daarnaast misschien wel de oplossing om het grootste euvel van GTA IV op te lossen: het verenigen van een serieuze toon met ongelimiteerde chaos. Ergens ben ik blij dat ik gewoon kan genieten van GTA V als die uitkomt, zonder dat ik binnen twee dagen mijn mening klaar moet hebben. Succes Simon!


Deze tekst is geschreven door oud-Gamer.nl-redacteur Erwin Bergervoet. Hij schreef zo'n tien jaar lang voor Gamer.nl over alle grote en kleine games.

Noot van de redactie: op maandag vanaf 11:00 zijn Simons bevindingen over GTA V op Gamer.nl te lezen.