Wil je online multiplayer spelen op de Xbox 360, dan moet je daarvoor een Xbox Live-abonnement afsluiten. We weten haast niet beter. In het begin waren hier nog wel eens kritische geluiden over te horen, maar inmiddels is het zo'n vaststaand gegeven dat niemand het er nog over heeft. Maar juist nu is het meer dan ooit de tijd om de vraag te stellen of het wel terecht is om puur en alleen voor de online multiplayer geld te vragen.

Toen Xbox Live werd ingevoerd op de originele Xbox, was er slechts een handjevol games die deze dienst ondersteunden. De gamers met een Live-abonnement waren in de minderheid en waren voor een groot deel hardcore gamers, mensen die uren achtereen Halo speelden en daarmee de servers flink belastten. En Microsoft had met Xbox Live wel een hele nette dienst gemaakt, die garandeerde dat je games tot in lengte van dagen online kon spelen en dat dit naar behoren werkte.

Maar inmiddels is online multiplayer op een console allang geen luxe meer. Vrijwel elk spel heeft tegenwoordig een multiplayercomponent en als consument kun je de twee delen niet los aanschaffen. Mensen zonder abonnement betalen dus wel voor het multiplayerdeel, maar kunnen er niet van genieten. Ook al zullen ze het lang niet zoveel gaan spelen als mensen die wel een abonnement hebben, ze zouden wel het recht moeten hebben om dat wat ze gekocht hebben, even uit te proberen.

Vooral deze mensen die slechts sporadisch de multiplayeropties van de 360 gebruiken, is een Xbox Live-abonnement bijzonder onaantrekkelijk. Ze betalen hetzelfde voor hun abonnement, maar krijgen er nauwelijks wat voor terug. Wanneer ze Modern Warfare 2 kopen, willen is de kans groot dat ze de multiplayer wel even willen proberen, maar na een aantal potjes houden ze het voor gezien. Je kunt weliswaar met prepaid-kaartjes werken, maar dan zul je in een korte periode wel veel moeten gamen, om waar voor je geld te krijgen. Als je twee maanden later nog even een potje wil doen, dan moet je opnieuw in de buidel tasten.

Daarbij begint de grens tussen het single- en multiplayerdeel steeds meer te vervagen. In Fable 2 zie je bijvoorbeeld waar je kompanen uithangen in hun singleplayeravontuur, in Burnout Paradise rijd je naadloos de multiplayer binnen. Forza 3 heeft een veilinghuis wat niet direct multiplayer is, maar wel een abonnement vereist. Het spel The Crossing, dat helaas in de ijskast is beland, beloofde zelfs single- en multiplayer te laten samensmelten. Abonnementsvormen eisen echter een strikte grens tussen beide speltypes en houden innovatieve mogelijkheden om beiden te laten versmelten tegen.

Eigenlijk is er sinds de lancering van Xbox Live weinig veranderd aan de abonnementsvormen, terwijl de wereld niet heeft stilgestaan. De multiplayermarkt bestaat niet meer uit louter hardcore gamers die uren per maand online zitten. Het wordt daarom hoog tijd dat Microsoft zijn strategie herziet. En dat hoeft echt niet te betekenen dat Xbox Live in zijn huidige vorm voor iedereen gratis wordt. De volgende situatie zou win-win kunnen zijn voor elke betrokken partij.

Voor de hardcore gamers kan een abonnementsvorm prima blijven bestaan, die meerwaarde biedt in de vorm van onder andere voicechat, vriendenlijsten, party- en clanopties, aanbiedingen, Twitter, Facebook en exclusieve content. Dit zijn functies waarin Microsoft zich onderscheidt van concurrent Sony en waar ook zeker voor betaald mag worden.

De niet-betalende speler kan wel de online multiplayer spelen maar daarmee houdt zijn service op. Misschien kan zijn speeltijd zelfs worden beperkt. Dat is een stuk eerlijker naar de gewone consument toe, die niet elke week op zijn Xbox zit en voor wie 60 euro per jaar veel te veel geld is waar hij weinig voor terug ziet.

Maar ook Microsoft kan er baat bij hebben, want in de strijd om de gamer is het ontbreken van abonnementskosten een sterk argument voor de PS3. Met het geld dat je aan Xbox Live kwijt bent, heb je binnen een paar jaar een PS3 bij elkaar verdiend. Dit maakt het opzeggen van je Xbox Live-abonnement om over te stappen op de console van Sony, alleen maar aantrekkelijker. Het feit dat veel gamers al overstappen op de PS3 bij multiplatformtitels, is daar misschien wel deels aan te wijten.