Achtergrond
controller

Waarom spelen we moeilijke games?

De paradox van falen

Geschreven door Jacco Peek op
Het antwoord op de vraag waarom we games spelen is te reduceren tot de mening dat ze ‘gewoon leuk’ zijn. Toch zijn we in de praktijk regelmatig gefrustreerd als een game ons keer op keer verplettert en alle hoeken van het speelveld laat zien. Omstanders vinden deze tegenstelling fascinerend en vragen zich af waarom we constant terugkeren naar bikkelharde games, ook al brengen ze ons ogenschijnlijk geen plezier. In dit artikel zoeken we een duidelijk antwoord op deze vraag.

Er worden al honderden, wellicht duizenden jaren discussies gevoerd over waar deze interesse voor onprettige ervaringen vandaan komt. Al voor onze jaartelling werden slachtpartijen in arena’s drukbezocht en vandaag de dag gaan velen met het grootste plezier naar de meest gruwelijke horrorfilms. Extreem uitdagende games kunnen net zo onprettig zijn, maar de parallellen houden op bij de invloed die je zelf uitoefent op de ervaring.

moeilijke games

Flow

Als gamers refereren naar de moeilijkheid van een game, dan gaat dit om de waargenomen moeilijkheidsgraad. Dit is het verschil tussen de absolute moeilijkheidsgraad, de benodigde basisvaardigheden om een level of de game te kunnen voltooien, en de relatieve moeilijkheidsgraad, die rekening houdt met verdiende upgrades, in-game vaardigheden en kennis. Volgens Flow Theory van Mihaly Csikszentmihalyi komen spelers in een flowstaat als de waargenomen moeilijkheidsgraad niet te hoog en niet te laag is. Als de moeilijkheidsgraad optimaal is verliezen we ons in een game en zijn we geneigd alles om ons heen te vergeten. Dit is wat er gebeurt als je op maandagavond een nieuwe game opstart en om 2 uur ’s nachts beseft dat de tijd voorbij is gevlogen.

Maar hoe zit het dan met bikkelharde games als Dark Souls? Op het eerste oog lijken deze games met een hoge moeilijkheidsgraad de theorie tegen te spreken, maar het onderscheid tussen de absolute moeilijkheidsgraad en de waargenomen versie is de crux van het verhaal. Waar de absolute moeilijkheidsgraad van de game klaarblijkelijk ontzettend hoog is, verlaagt kennis op basis van je speelsessies de waargenomen moeilijkheidsgraad. Bij de eerste ontmoeting met een baas faal je binnen enkele seconden, maar twintig pogingen later heb je de aanvalspatronen bestudeerd en is het wachten op de succesvolle poging. Ondertussen krijg je de mechanieken van de game beter onder de knie, waardoor je langzaam de optimale flowstatus bereikt. Het is een leercurve die je op niveau brengt door keer op keer te falen en te leren.

moeilijke games

Falen als motivator

De psychologie achter falen in videogames is een zeer interessant aspect van het medium en bovendien uiterst paradoxaal. Mensen vermijden graag mislukkingen, terwijl falen inherent is aan moeilijke games. Deense onderzoeker Jesper Juul heeft studies op het gebied van educatie en sport in de context van videogames uiteengezet en komt tot de conclusie dat falen onder de juiste omstandigheden spelers motiveert om hun fouten goed te maken. Je kunt het niet hebben dat je keer op keer verliest, dus zet je alles op alles om jezelf te verbeteren.

Self Determination Theory biedt hiervoor een mogelijke verklaring. De theorie benadert motivatie voor gedrag als een behoefte aan competentie, autonomie en verbondenheid. Van deze drie is competentie het meest prominent binnen moeilijke videogames, omdat mensen de drang hebben hun frustraties te overwinnen en de game te beheersen, oftewel qua vaardigheden te voldoen aan de moeilijkheidsgraad. Bij elke poging om door dat onmogelijke level te springen of die listige eindbaas te verslaan, komen spelers dichterbij dat euforische gevoel van overwinning. En des te onprettiger en spannender een speelsessie is, des te groter de ontlading.

moeilijke games

Een theorie die hierop aansluit is Excitation Transfer Theory, die stelt dat spanning tijdens bijvoorbeeld een horrorfilm de daaropvolgende emotie versterkt, in dit geval opluchting of voldoening. Dankzij het interactieve karakter van videogames worden spelers beloond met allerlei andere in-game zaken die de intrinsieke motivatie om te spelen vergroten, naast een gevoel van voldoening en competentie. Juist door het feit dat games ‘gewoon leuk zijn’ en uit vrije wil worden gespeeld, worden deze virtuele beloningen iets waar spelers voor willen vechten.

Zondebok

Over het algemeen zijn mensen gemotiveerder om te zoeken naar de oorzaak van hun fouten, dan van hun succes. Het bovenstaande geldt echter alleen als een gefrustreerde gamer de juiste oorzaak aanwijst van zijn of haar falen. De Attribution Theory, afkomstig uit educatiestudies, stelt dat de oorzaak altijd wordt gezocht bij de desbetreffende persoon, de entiteit (game), de omstandigheden, of een combinatie hiervan. Het is het verschil tussen de game de schuld geven (hier zijn we allemaal schuldig aan), het internet de schuld geven (hier zijn we ook allemaal schuldig aan) of toegeven dat je nog niet de vaardigheden bezit om de game te voltooien.

Dit laatste is de eerste stap in een positieve feedbackcyclus waarbij spelers besluiten te onderzoeken wat er exact fout gaat en nog meer moeite steken in de volgende poging. Ervan uitgaande dat de mechanieken van de game strak genoeg zijn om als eerlijk te worden ervaren. Games als Celeste, Cuphead of Super Meat Boy zijn retemoeilijk, maar de regels zijn glashelder en de besturing is responsief. Een andere mogelijkheid is dat spelers de verkeerde oorzaak aanwijzen en daarom blijven falen, ook wel learned helplesness genoemd. Dit is vaak het punt waarop we definitief opgeven en de reden dat zelfs de moeilijkste games belangrijke feedback geven aan de speler. Al is het maar een terugkerend geluidseffect vlak voor een naderende aanval, het zijn hints die je doen realiseren dat je toch écht zelf iets fout doet.

moeilijke games

Falen als artistieke waarde

We spelen moeilijke games dus niet puur voor de lol, maar ter motivatie om beloond te worden met een gevoel van competentie. Het is een bijna artistieke waardering voor de wijze waarop videogames dit bieden, sommige tot in het extreme. Een zekere moeilijkheidsgraad onthult de strategische diepte van een game en leert spelers na te denken over hun aanpak. Mensen zijn geneigd te blijven bij dezelfde aanpak, ook al is het niet spannend. Dark Souls blijft spelers verrassen met iets nieuws en absurds, en dat is onderdeel van de waardering voor moeilijke games.

Zoals Jesper Juul het zo treffend zegt, hebben succesvolle moeilijke games het concept van falen verheven tot een ware kunst. We sterven, vallen of crashen keer op keer, maar elke poging brengt ons dichterbij de overwinning. Bikkelharde videogames spelen is niet zomaar ‘leuk’, het is eigenlijk veel meer dan dat. Het biedt ons een uniek gevoel van competentie en ontlading die je enkel vindt bij ons favoriete medium.

Dit artikel delen:

Lees meer

Bandai Namco voegt zes nieuwe vechters toe aan Jump Force Unieke rollen voor elke klasse in Battlefield V
19

Reacties op: Waarom spelen we moeilijke games?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • darkmanwls

    • 22 augustus 2018 11:26
    Geweldig artikel

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • warcryptic

    • 23 augustus 2018 08:29
    @darkmanwls @JaccoPeek Helemaal mee eens, alleen vind wel dat amper de extremen benoemd zijn voor het publiek die door de wat bekendere moeilijkere titels heen zijn.

    Dit kan ook zijn omdat die onder het Nederlandse publiek niet tot amper bekend zijn.
    Voorbeelden hiervan:
    - Getting over it
    - Dance Dance Revolution (Stepmania voor PC) - rythm game
    - Osu - rythm game
    - I wanna be the guy fangames - platformers
    - La Mulana (puzzle platformer)
    - Touhou - Bullet hell

    Het gevolg van spelen van dit soort spellen is ook dat games als Celeste ook niet meer moeilijk voelen voor mij, met als gevolg dat ik het ben gaan offline speedrunnen voor het plezier (56 min persoonlijk record met 76 deaths). Zo zie je ook dat speedrunning een evolutie is van hoe mensen hun eigen uitdagingen gaan creeëren als de difficulty niet meer matched aan je skill level, maar je nog steeds plezier wilt hebben aan het spel dat je speelt.

    Ook is het interessant misschien om in een volgend artikel dieper in te gaan over game frustratie. Naar eigen ervaring is door het spelen van bovengenoemde games het herhalende geen frustrerende factor meer voor mij.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • JaccoPeek

    • 23 augustus 2018 09:23
    @warcryptic de meeste games die je noemt ken ik inderdaad niet. Het was echter niet de bedoeling om de moeilijkste games op te sommen, titels als Dark Souls en Mega Man spreken voor de meesten tot de verbeelding.

    Frustratie is zeker een interessant concept ja. Ik denk dat het voornamelijk een stukje ervaring hebt, aangezien een minder ervaren gamer minder goed weet wat ie kan verwachten.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • bigds9fan

    • 22 augustus 2018 11:51
    Zelf hoeft het voor mij niet zo moeilik al heb ik wel Castlevania Order Of Ecclesia uitgespeeld wat geen makkelijke game is.

    En dat gevoel was wel heel tof.

    Jammer dat het ook meteen de laatste Castlevania game was.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Nefarius

    • 22 augustus 2018 11:56
    Dit soort artikelen zijn een hele leuke aanvulling op games/nieuws. Meer meer meer!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • JaccoPeek

    • 22 augustus 2018 12:15
    @Nefarius Bedankt! Met mijn achtergrond kan ik nog genoeg van dit soort ideeën bedenken. Zal het bespreken met de hoofdredactie!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • BertThaBest

    • 22 augustus 2018 12:03
    Interessant. Ik hou van een pittige moeilijkheidsgraad. Mad Mad vond ik vet, maar veeel te gemakkelijk. Nu ben ik bezig met God of War en heb hem eigenlijk te moeilijk gezet, maar ik wil toch blijven doorgaan. Doom ben ik opnieuw aan het spelen op de een na moeilijkste graad. Dark Souls gaat me te ver, het kost me te veel tijd en ik ben er te slecht in denk ik. Steeds maar weer de hele zooi opnieuw.. meh. Ook een beetje 'gemakkelijk' wat mij betreft.

    Ik weet nog dat mega man 2 erg leuk was, mede vanwege de moeilijkheid. Castlevania en Ninja Gaiden vond ik ook tof, maar zo moeilijk als klein manneke. De eerste Command & Conquer kon ik ook niet uitspelen, later wel. En dat was erg gaaf. Warcraft 3 op de moeilijkste graad was ook zo ruig..

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Jumpman

    • 22 augustus 2018 12:23
    Net artikel en goed herkenbaar. Vooral de retrogames hebben veel van me gevergd qua skills en geduld. Zo merk ik ook als een game me echt goed bevalt ik juist de hogere moeilijkheidsgraad opzoek. Uncharted reeks op alleniveau’s van normal tot crushing mode gedaan en zelfs met 3D dot game heroes vond ik de spelunker difficultie (1 hit game over) super om te doen. Heeft aardig wat tijd gekost maar het halen ervan is inderdaad een fantastisch gevoel. Speel nog geregeld oude retro games zoals ninja gaiden of castlevania 3 op de nes (mini tegenwoordig) puur voor de fun en kick.

    Als mensen denken dat flappy bird moeilijk is speel dan maar eens baloon fight 😉

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • chefry

    • 22 augustus 2018 12:27
    Het is nooit leuk om een game in een keer uit te spelen. Een beetje uitdaging mag altijd

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • El Ninjo

    • 22 augustus 2018 12:59
    Mijn eerste pittige game weet ik nog goed, dat was Battletoads in Battlemaniacs op de SNES. Dat schijnt niet het moeilijkste deel uit de spellenreeks te zijn, maar ik weet nog goed dat ik pas na héél veel spelen uiteindelijk het spel kon uitspelen.

    Er zat een level in met een 'speeder-bike' waarbij je panelen, gaten en andere obstakels moest ontwijken. Dat ging zó snel, dat je alleen door het uit je hoofd leren van de volgorde het level kon halen.

    Good times, goed artikel, Nioh staat in de wachtrij :)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Phobia

    • 22 augustus 2018 13:00
    Ik speel games nooit op de hoogste moeilijkheidsgraad ( nooit gedaan ook). Het kost me teveel tijd. De beperkte aantal uren die ik heb om te gamen, wil ik niet gefrustreerd doorbrengen omdat ik een bepaalde sectie niet doorkom. De ontspanning valt dan voor mij weg.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • JaccoPeek

    • 22 augustus 2018 13:27
    @Phobia Tijd is voor mij ook een belangrijke reden om games niet op de hoogste moeilijkheidsgraad te spelen. Het kost uren, terwijl er genoeg plezier uit haal als ik minder vaak sterf/faal.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Qinneth

    • 22 augustus 2018 13:00
    Ik ben een veels te grote driftkikker om games op de hoogste moeilijkheidsgraad te spelen. 9 van de 10 keer speel ik op medium moeilijkheidsgraad en dat vind ik soms al pittig genoeg, anders blijf ik muizen en keyboards kapot maken.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Doctor X

    • 22 augustus 2018 13:02
    Niets geeft zoveel voldoening als een game uitspelen waar je hard voor hebt moeten "werken'. Walkovers zijn leuk als ik moe ben, maar het genot van een zwaar bevochten overwinning is priceless.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • DevTrunks

    • 22 augustus 2018 14:54
    Ik ben ook niet echt van de moeilijke games. Een beetje uitdaging vind ik prima, maar als het gaat frustreren dan wordt het klote. Ik had dit met Hollow Knight in m'n eerste playthrough, de game vond ik ontzettend vet. De muziek, areas en gewoon de aesthetics waren fenomenaal, maar telkens als ik vermoedde dat ik in een boss area kwam had ik zoiets van "ugh, niet weer." In m'n tweede run had ik daar beduiden minder last van omdat ik de mechanics beter onder de knie had.

    Daarom vind ik dit soms een moeilijke afweging. Ga ik de tijd investeren om de game onder de knie te krijgen of vind ik het dat niet waard? Een boss of area die heftig leunen op trial & error vind ik meestal de pacing van de game negatief beïnvloeden, maar dat is subjectief denk ik.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Tomaat23

    • 22 augustus 2018 17:51
    Hmm. Volgens mij missen veel mensen de kern van het verhaal als ze zeggen "Ik speel nooit op de hardste moeilijkheidsgraad…" "Altijd op de hardste moeilijkheid..". Volgens mij gaat het om dat punt waar bij het voor jou persoonlijk niet te moeilijk maar ook net niet te makkelijk is.

    Ik vaak last van dat probleem in action-RPG's waarbij er veel dingen meespelen wat de moeilijkheidsgraad kan beïnvloeden.
    -player level
    -gear
    -enemy level
    -class
    Zeker in openworld games, ben je dan snel of over- of underpowered. Vaak kan je dan nog de difficulty aanpassen, wat soms wat nep aanvoelt. Met de WItcher games en Skyrim zat ik hier altijd wat mee te knoeien.

    Aan de andere kant heb ik weinig met DS-achtigen (hoewel ik het principe op zich vet vindt), omdat de learningcurve enorm steil is. Als je het niet gelijk kan, ben je gelijk klaar. Zo voelt het vaak.

    Overigens heb ik hetzelfde in multiplayer-PVP. Neem Overwatch, een potje quickplay vind ik alleen leuk als ik net aan win (zelfs net aan verliezen kan ik goed hebben). Overlopen worden of de tegenpartij totaal overklassen is niet echt datgene waar ik het voor doe. Vandaar dat ik graag competitive speel, althans totdat mensen gaan jenken als ze zakken is SR (rating).

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • BertThaBest

    • 22 augustus 2018 22:37
    @Tomaat23 Ik denk dat je gelijk hebt. Als ik een spel op easy speel, terwijl dat voor mij de perfecte moeilijkheidsgraad is ten opzichte van mijn skills dan doet dat er toe. Ik sluit me ook aan bij 'net aan winnen'. Als je te gemakkelijk wint voel je geen uitdaging, als je te snel verliest haak ik ook af. Als ik mijn uiterste best moet doen om te winnen en het lukt net wel of net niet, dan is het allebei prima. Zo ervoer ik het ook met volleyballen waarbij verliezen niet als falen voelde perse. Als je maar een leuke pot speelde waarbij beide partijen vol gas gaven (en niet onsportief waren). Het zou vet zijn als er een A.I. komt die zich aanpast op mijn speelstijl en me precies genoeg uitdaging geeft en niet doorslaat in eem van de richtingen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • BossieX13

    • 22 augustus 2018 18:27
    Goed artikel, erg herkenbaar op veel vlakken.
    Zelf speel ik veel games op een eerste playthrough op de aanbevolen setting (vaak medium), voornamelijk om het spel te ervaren en bekend te worden met de game.
    Sommige games die me echt goed bevallen en een 2e playthrough 'verdienen' krijgen daarna de 2e run op de hoogste moeilijkheidsgraad. En soms is het behalen van een trophy al genoeg reden om de game op de uitdagende setting te zetten. Zo heb ik vorige week Horizon Zero Dawn maar weer eens opgestart om de New Game + trophies te halen (2 stuks; speel de game uit als NG+ en speel de game uit op NG+ Ultra Hard). Heb ik na sommige gevechten toch even triomfantelijk de vuist omhoog gestoken omdat ik dan eindelijk een keer de vijand neer had, in plaats van talloze keren het onderspit te delven.
    Een goede game met de juiste balans qua moeilijkheidsgraad is helaas voor mij vrij zeldzaam binnen mijn speellijst.
    Of ik mis zelf de skills om een gevecht succesvol door te komen (God of War 2018), of de game is te vergevingsgezind (Battlefield 4), of de moeilijkheidsgraad is erg ongebalanceerd (Mass Effect 2).
    En soms heeft een hogere moeilijkheidsgraad te weinig toegevoegde waarde om er de tijd en energie in te steken (Skyrim).
    Maar soms heeft een moeilijkheidsgraad een belangrijkere reden, namelijk in multiplayergames zoals Beat em ups; eindelijk die vrienden met een grote mond even op de plek zetten.
    Jaren terug speelden een aantal van mijn vrienden fanatiek Tekken en na behoorlijk wat trashtalken is het dan niets dan voldoenend om de difficulty naar de maximale stand te zetten en even te laten zien wat ze te wachten staat bij de volgende ronde VSbattle.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Killionaire

    • 22 augustus 2018 20:43
    Als de trophies erom vragen ga ik de uitdaging aan.

    Ben nu oa bezig met Riddled Corpses EX. Ik vind het zo'n leuke toffe game maar ik kom niet voorbij lvl 2 rofl. Oh well ik ga het gewoon nog een paar honderd x proberen. Het blijft leuk en ik weiger op te geven haha

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.