Achtergrond

Terug naar de toekomst: 1985

Behoefte aan kwaliteit

Geschreven door Arthur van Vliet op
Games zijn groter dan ooit. Bijna iedereen speelt wel eens een spelletje, of het nou op een fonkelnieuwe console of op een telefoon is. Maar hoe zijn we gekomen waar we nu zijn? De komende weken kijken we terug op de jaren die een grote impact hadden op de industrie, en die nu nog steeds merkbaar is. Vorige week bespraken we 1980, deze week richten we ons 1985.

Tot 1983 was Atari de koning van de gamewereld. Hun console, de Atari 2600, vloog over de toonbank. Mede door het succes van de arcade kreeg de consoleverkoop een boost. Iedereen wilde thuis Space Invaders en Pac-Man kunnen spelen. Alles leek goed te gaan voor de industrie. Experts waarschuwden echter dat games weer over zouden kunnen waaien, dat games de zoveelste rage zouden kunnen zijn waar klanten binnen de kortste keren weer massaal op uitgekeken raakten.

De eerste third party

Dat laatste werd ook waarheid, maar niet omdat mensen hun interesse in games verloren. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat de industrie het voor zichzelf verpestte. Het begon allemaal toen ontevreden medewerkers van Atari het bedrijf verlieten en Activision oprichtten. Ze waren boos omdat ze werden behandeld als loonslaven, in plaats van kunstenaars. Ze zagen niks terug van het succes van hun geesteskindjes; zelfs als hun games miljoenen keren verkochten, kregen ze hetzelfde magere jaarsalaris. Ze splitsten zich af en spanden een rechtszaak aan, waarmee ze de rechten hoopten te krijgen om games te ontwikkelen voor de Atari 2600. Volgens Atari mochten alleen zij games op hun console uitbrengen, maar het bedrijf kreeg geen gelijk van de rechter. Activision werd zo de eerste third-party ontwikkelaar voor consoles en bracht vele successen uit – we kennen ze nu natuurlijk nog steeds van Call of Duty en Skylanders.

Dit juridische succes van Activision betekende echter ook het begin van het einde. Veel ondernemers zagen hoe consoles de winkels uit vlogen en wilden ook graag een graantje meepikken. En door de rechterlijke uitspraak mocht ineens iedereen games maken voor de Atari. Allerlei bedrijfjes werden opgericht om snel games uit te geven, om daarna snel weer failliet te gaan. Het zorgde voor een oververzadiging van de markt: winkeliers konden de onverkochte cartridges niet meer teruggeven aan de failliete bedrijven en dus gingen ze voor een habbekrats in de budgetbak. Klanten werden dus geconfronteerd met een lading troep, en aangezien het grote publiek niet goed geïnformeerd was over de kwaliteit van games kocht iedereen slechte, maar goedkope spellen en bleven de goede games op de plank liggen.

Opeens kon iedereen games maken voor de Atari

Het was uiteindelijk Atari zelf die het laatste zetje gaf en de crash van 1983 inluidde. Allereerst is er de port van Pac-Man, die door de arcadehallen ongekend populair was. De overzetting naar consoles was echter haastig in elkaar geklust en speelde een stuk slechter dan de bekende arcadeversie. Het spel verkocht wel miljoenen keren, maar klanten bleven teleurgesteld achter. De druppel die de emmer deed overlopen was E.T., de game gemaakt voor de gelijknamige film. Atari gaf ontwikkelaar Howard Scott Warshaw slechts zes weken de tijd om een spel te maken, zodat deze tegelijk met de film in de winkel kon liggen. Het resultaat wordt anno nu nog altijd de slechtste game ooit genoemd, en Atari hield zoveel onverkochte exemplaren over dat ze uiteindelijk werden gedumpt in een stortplaats. De crash van 1983 is een feit: in twee jaar tijd neemt de verkoop van games met 97 procent af en daalt dus bijna tot een nulpunt.

Seal of Quality

Games werden gezien als de zoveelste hype die weer is overgewaaid, een leuk stuk speelgoed waar de kinderen even blij mee zijn tot ze weer behoefte hedden aan iets nieuws. En dat bleef zo, totdat een bedrijf uit Japan andere plannen maakte. Nintendo, al bekend als speelgoedmaker, wilde de game-industrie nieuw leven inblazen met hun NES. In thuisland Japan was de console – daar verkocht onder de naam Famicom - al een flink succes, maar om ook in Amerika en Europa voet aan de grond te kunnen krijgen had Nintendo een plan nodig. De NES kreeg een redesign, waardoor het niet meer op een stuk speelgoed leek, maar op een echte computer. Het bedrijf had de grootste moeite om winkels te overtuigen hun product te gaan verkopen. Uiteindelijk lukt het in 1985 om de NES uit te brengen in New York, en in 1986 volgen meerdere steden en de meeste Europese landen. De rest is geschiedenis: de NES verkoopt uiteindelijk tientallen miljoenen.

Nintendo wilde niet dezelfde fout maken als Atari en liet een speciale chip inbouwen in de NES die werkt als een soort slot. Alleen goedgekeurde spellen kunnen daardoor worden afgespeeld op de console en louche gameboeren die snel een spelletje willen maken werden geweerd. Zo ontweek de Japanse gigant de oververzadiging van de Atari 2600. Bovendien kwam Nintendo met een briljant stukje marketing, de Seal of Quality. Het was niet meer dan een logo dat op het hoesje van een game wordt geplakt, maar mensen zagen het daadwerkelijk als een teken dat deze spellen te vertrouwen zijn. Ook Nintendo nam de Seal uiterst serieus. Nog steeds is het sterretje te zien op hoesjes van Nintendo's spellen en nog steeds betekent dit dat het bedrijf instaat voor de kwaliteit ervan.

Komt er een nieuwe crash?

De industrie heeft veel geleerd van de crash en de manier waarop Nintendo de markt weer aangezwengelde. Gamers zijn uiterst kritisch en zitten niet te wachten op een stroom aan slechte games, je kunt ze niet zomaar alles voorzetten en verwachten dat ze het kopen. De vraag is alleen of de geschiedenis zich niet toch gaat herhalen. We hebben de afgelopen tijd veel te maken gehad met spellen die in slechte staat lanceren, zoals Driveclub, Assassin's Creed: Unity en Halo: The Master Chief Collection. Hoe vaak moet dit gebeuren voordat gamers dit soort spellen links laten liggen? Je proeft al steeds meer voorzichtigheid bij sommige gamers, die een spel als Battlefield niet meer pre-orderen omdat ze eerst zeker willen weten of alles wel werkt. En buggy games zijn niet het enige waar we ons constant aan branden. Wat te denken van Kickstarters die plots verdwijnen of Early Access-games die jaren in bèta blijven?

Ook op het gebied van oververzadiging zou er wel eens een nieuwe crash aan kunnen komen. Op Steam komen er meer dan 100 spellen per maand bij en op iOS zien elke dag 500 nieuwe games het levenslicht. Het is onmogelijk dat al die spellen ook goed zijn en voor normale consumenten is het bijna niet te doen om door de bomen het bos te zien.

Je proeft steeds meer voorzichtigheid bij gamers

Toch is de situatie door de komst van het internet heel anders geworden. De digitale winkel is oneindig groot en slechte en onpopulaire spellen zakken vanzelf naar de bodem, waar niemand ze kan vinden. Want na al die tijd is nog een ding hetzelfde gebleven: klanten betalen niet voor troep, en je kunt ze maar een beperkt aantal keer oplichten voordat ze jouw bedrijf massaal de rug toekeren.

Lees ook: Terug naar de toekomst: 1980 – De opkomst van de arcade

Door Erik Nusselder

Dit artikel delen:

Lees meer

Cities: Skylines first-person multiplayer-mod in ontwikkeling Geannuleerde ZombiU 2 kreeg coöp en meer melee-wapens
14

Reacties op: Terug naar de toekomst: 1985

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Pug205GTi

    • 31 maart 2015 13:47
    Leuk stuk om te lezen. Het zou misschien weer eens goed zijn als er een crash komt. Je ziet wat het toen gedaan heeft en dat kan misschien wel weer gebeuren, dat we weer eindelijk games krijgen van goede kwaliteit al zie ik dat helaas toch niet zo snel gebeuren.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Draven

    • 31 maart 2015 14:03
    Het probleem is dat het slecht gaat met de industrie. Developers spelen op safe omdat er geen poen is. Daardoor krijgen we vooral games die in de basis hetzelfde zijn als andere games. Daarom kan een nieuwe Halo of Uncharted mij totaal niet meer boeien.

    De laaste game die ik gekocht heb is Bloodborne. Misschien komt daar nog Axiom Verge bij na het lezen van de review. Dat zijn voor mij dus wel games die in ieder geval proberen iets anders te doen. Daarom ga ik de laatste tijd ook steeds vaker richting indies of ga ik gewoon lekker achter mijn Nes of Super Nes zitten.Gewoon om echte games te spelen. En geen herhaling van

    Ik zou het niet erg vinden als de hele boel eens goed in elkaar zou storten. Het is echt tijd voor vernieuwing.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Pug205GTi

    • 31 maart 2015 14:19
    Ben het met je eens. Ik speel de laatste tijd ook veel op oude consoles en handhelds. Alleen de Wii U blijft me nog steeds boeien, ben nog steeds bezig met Hyrule Warriors, heerlijke game. PS4 heb ik al een hele tijd niet meer aan gehad. Van mij mag het ook gebeuren.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Wormpaul

    • 31 maart 2015 14:33
    Zelfde hier, speel nog steeds voornamelijk op de WiiU vanwege de kwaliteit van de spellen en voor mijn dosis adrenaline / groteske avonturen kan ik nog prima terecht op de PS3. Tot de kwaliteit op de Next-Gen echt mij gaat overtuigen blijf ik lekker op deze combinatie doorspelen en laat ik alle problemen op de huidige generatie comsoles naast me liggen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Wubinator

    • 31 maart 2015 14:29
    Leuke artikelen!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Nihilistic Poet

    • 31 maart 2015 16:03
    Pre-order cultuur heeft sowieso geholpen aan het verzieken van de game industrie. Ik heb altijd gewoon netjes gewacht en ik ben hier blij voor. 45-60 euro droppen voor een onbewezen product zonder een kritische review is gewoon niet goed te praten en het bewijst dat publishers hier gretig gebruik van maken.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Sabor

    • 31 maart 2015 18:06
    Niet altijd natuurlijk, ligt puur aan de developers. Als deel 1 van een spel ontzettend goed is (Golden Sun als voorbeeld), dan bestel ik zonder twijfelen deel 2 als dat van dezelfde makers komt.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • sollitdude

    • 31 maart 2015 18:03
    het is toch wel duidelijk dat een nieuwe crash ieder moment kan gebeuren? het begon al toen Steam indie developers toe liet om spellen via Steam uit te geven. je ziet wel een stuk of 10 nieuwe games per dag verschijnen, en maar 1ntje is mischien goed genoeg om meer dan 100 keer verkocht te worden.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • sollitdude

    • 31 maart 2015 18:05
    om nog maar te zwijgen over EA Games, die alle goede developers de laan uit slaat, omdat hun idiote eisen ervoor zorgen dat developers niet genoeg tijd in een spel kan stoppen. battlefield 4 begon met grotere problemen dan battlefield 3. nu proberen ze het 'early access' model van Steam zodat spelers voor gratis mee kunnen developen aan hun spellen. battlefield 5, men reet. mensen hebben nu al door dat het nog slechter gaat worden.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • MetalSonic

    • 31 maart 2015 18:24
    Seal of quality werd ook op heel veel bar en bar slechte games geplakt!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Draven

    • 1 april 2015 00:21
    Klopt MetalSonic.

    Dat schoot mij ook te binnen bij het lezen van dit artikel.
    LJN die bakken met shitgames naar voren schoof waar allemaal een Seal of Quality op zat

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • MetalSonic

    • 1 april 2015 11:33
    Dit zie je ook bij the Angry video game nerd,die speelt ook wel eens games die niet alleen nog niet af zijn maar ook hele slechte gameplay hebben. Maar vaak hebben ook die games wel een seal of quality!… Volgensmij kreeg een bedrijf zon stikker als hij wat meer betaalde wanneer zijn product niet heel goed was.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • incarnatus

    • 1 april 2015 08:49
    Het is zover gegaan dat ik gestopt ben met gamen :S
    Dag 5 en heb nog geen spel aangeraakt.

    Is lastig volhouden maar tot nu toe gaat het goed :)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • TripleDad

    • 1 april 2015 17:46
    Een crash zal er niet komen. De gamers zijn veel beter geinformeerd dan destijds, en als groep natuurlijk ook wijzer geworden. Er zal mogelijk wel een shake-out komen. De rotte appels vallen dan uit de boom, en de goede blijven over. Ik denk dat de hardste klappen zullen vallen in de casual games, de ios, android en facebook wereld. Ik vermoed dat veel van de mensen die nu af en toe zo'n spelletje spelen, op een gegeven moment andere bezigheden zoeken. De echte gamer daarentegen, zal blijven bestaan.

    Ik vind het erg leuk deze artikelen. Waarschijnlijk omdat ik het allemaal van zo dichtbij heb meegemaakt. Consoles zijn bij mij pas relatief recent verschenen, maar mijn eerste games speelde ik al op de apple II (kloon). (oeps, shows my age)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.