De boeken van J.R.R. Tolkien hebben wereldwijd de nodige harten veroverd. De briljante wereld die gecreëerd werd, wordt nu tot de standaard maat van fantasie verhalen gerekend. Je moet niet verbaast staan kijken als je een willekeurig fantasie boek uit een rek haalt en op de omslag leest dat het 'bijna net zo enerverend is als de werken van Tolkien'. Alhoewel niet alle rassen uniek zijn die in zijn boeken voorkomen (elven en dwergen bijvoorbeeld), heeft Tolkien ze toch allen in een apart vorm naar buiten gebracht. Maar wat voor invloed heeft deze wereld nu gehad in de spellen industrie? Met name in fantasie spellen worden Tolkien's rassen vaak gebruikt, maar in wat voor vormen en maten?

Laten we eerst even kijken naar hoe de filmindustrie dacht over Lord of the Rings. Men dacht dat een prachtig en gecompliceerd verhaal als deze nooit verfilmd zou kunnen worden, het was te ingewikkeld en er kwam veel te veel bij kijken. Er zijn de nodige pogingen gewaagd, maar die zijn allemaal geflopt en finaal de grond in geboord door de critici. Het kón gewoon niet, totdat Peter Jackson met zijn Lord of the Rings trilogie kwam. Naar mijn weten heeft de wereld nog nooit zo'n ultra hype meegemaakt als met deze films: iedereen was Tolkien gek. Als je er niet als harde kern van de Lord of the Rings beweging naar toe ging, dan ging je er wel naar toe omdat het er mooi uit zag, of wat dan ook. De films, waarvan nu twee delen verschenen zijn en de derde op het punt staat uit te komen, hebben alleen maar nog meer bijgedragen aan het Tolkien-bewustzijn van de mens. Spellen gerelateerd aan deze wereld konden dan natuurlijk niet uitblijven, en het hele concept werd goed uitgemolken. Men wilde méér en méér de wereld van Tolkien beleven, waarvoor spellen de perfecte oplossing bleken. Je kreeg titels zoals The Fellowship of the Ring of The Two Towers die de mogelijkheid boden om alle scènes uit de films nog eens na te spelen met flink veel actie. Maar er zijn meer type games, waaronder de RTS: Real Time Strategy. En op dit genre zal ik me gaan toespitsen, en dan met name de vergelijking tussen Warcraft en War of the Ring. Wat maakt War of the Ring nu anders dan Warcraft?

In de loop der jaren heeft het RTS genre ontzettend veel geleend uit de wereld van Tolkien. Aangezien RTS spellen vaak fantasie gerelateerd zijn, hebben de ontwikkelaars ook niet veel keus, gewoonweg omdat het moeilijk is om iets nieuws te bedenken. Alhoewel de spellen altijd stukjes en beetjes uit Tolkien's wereld destilleren, is het hele Lord of the Rings thema nog nooit echt doorgekomen. Warcraft is hier een goed voorbeeld van: plunderende en moordende orks, koppige dwergen en tere elfjes. Naar mijn mening, en ik ga hier nu hele gevaarlijke dingen zeggen, staat Warcraft aan de top van de RTS-keten. Maar het feit is nu eenmaal dat de rassen uit Tolkien's wereld een prominente rol in deze reeks spelen. Toch heeft Blizzard dit zo weten te bewerken dat je er niet echt het Lord of the Rings gevoel bij krijgt, maar wél dat ultieme fantasie gevoel waarbij Tolkien aan de basis heeft gestaan.

De Warcraft serie heeft iets unieks. Iets wat het begrip RTS definieert en waar andere spellen vaak mee vergeleken worden. Zoals net al gezegd werd, spelen de rassen van Tolkien in deze serie een grote rol, maar Blizzard heeft er het één en ander aan gesleuteld. Als voorbeeld zal ik het dwergen ras wat verder uit diepen. Dwergen zijn kleine, koppige, doch oersterke kerels die zich voornamelijk hebben teruggetrokken in de bergen. Ze staan het liefst met beide benen op de grond en houden er niet van zich teveel met andermans zaken te bemoeien. Als er dan toch gevochten moet worden is dat om hun eigen stronghold te verdedigen, en dit gebeurt dan met nogal primitieve wapens: bijlen. Dit is het klassieke beeld van de dwergen, maar als je kijkt naar hoe Blizzard dat in haar Warcraft serie heeft verwerkt dan zie je daar een verandering optreden. De kleine kerels gooien zich met geweer en al het strijdgewoel in, het liefst nog met een soort van helikopter erboven om de nodige luchtaanvallen uit te voeren. Helikopter? Geweren? Dan vraag je jezelf af waar het klassieke beeld is gebleven, en dan realiseer je je weer dat het geen Tolkien game is maar Warcraft. Het idee van de typische koppige dwergen is geleend, maar ze zijn naar hartelust gemodificeerd en bijgeschaafd.

En natuurlijk definieert een spel zich niet alleen door het gebruik van rassen. Het gaat om het totale plaatje met missies, omgevingen en de speciale karakters (als die er in voor komen). Zo zijn er voor de kaskraker Warcraft II ontzettend veel Lord of the Rings gerelateerde missies gemaakt door spelers, met titels zoals “First Age: Morgoth vs. Elves” en “The Siege of Gondor”. Maar wat doen dit soort missies nu in een spel dat niet hélemaal in deze wereld speelt? Waarschijnlijk omdat Warcraft het dichtst bij de wereld van Midden Aarde komt en het de enige manier was om de grote slagen zelf te beleven. Hoewel dit allemaal leuk en aardig is, is het niet écht de slag om Midden Aarde. Het leidt niet naar het ultieme eind toe. Dit geldt ook voor de speciale karakters die in zo'n spel voorkomen. In Warcraft III kun je kiezen voor een oersterke ork of een eeuwenoude held aan het hoofd van je leger. Deze kun je dan via speciale tempels oproepen en als ze dan dood gaan doe je het gewoon nog een keer. Op zo'n moment zie je heel duidelijk hoe de verschillende werelden door elkaar heen lopen. Je hebt een plunderend ork leger, maar wie staat er aan het hoofd? Een of andere heldhaftige ork of tovenaar, maar de Uruk-hai of Sauron zijn nergens te bekennen. Dit geldt natuurlijk ook voor de 'goede' kant, met tovenaars zoals Gandalf en helden zoals Aragorn. Nergens in de Warcraft serie zie je deze figuren opduiken, maar daar komt met War of the Ring verandering in.

Het werd dus eens tijd dat er een volledig spel op de markt kwam dat geen rare mixjes had met verschillende rassen uit verschillende fantasie werelden: gewoon puur Tolkien met alle helden en rassen die hij ooit verzonnen heeft. Zo zal onze grote kleine held Frodo Baggins zijn opwachting maken tezamen met het hele Genootschap en anderen. War of the Ring is hierbij uniek in zijn soort. Niet vanwege baanbrekende gameplay of iets dergelijks, maar simpelweg om het feit dat het gericht is op één specifieke wereld: Midden Aarde. Beleef de epische verhalen opnieuw en speel een cruciale rol in het lot van de wereld.