Serious Sam wordt altijd als de revival van de old skool shooter gezien. Toen hersenloos knallen nog gemeengoed was en spellen geen verhaallijn hoefde te hebben, wist men niet beter. Wat dat betreft is Sam een echte trendsetter geweest, want na de First Encounter volgde al snel andere titels die oude vervlogen tijden deden herleven. Om te begrijpen waar je heen gaat moet je weten waar je vandaan komt is een bekende tegelwijsheid. Daarom kijken wij naar de titels die voor de Serious Sam serie als inspiratie gediend hebben. Space Invaders Een van de bekendste games aller tijden is ongetwijfeld Space Invaders. Het spel is in honderden varianten verschenen, maar het concept bleef altijd hetzelfde. Met een klein ruimteschip zoveel mogelijk aliens, of hoe je de pixels destijds ook noemde, afschieten. Dit waren de begintijden van gaming. Het ontbreken van een verhaal, graphics, fatsoenlijke muziek en geluidseffecten, kunstmatige intelligentie en afwisseling, om maar een paar dingen noemden, maakten helemaal niet uit. Mensen gingen helemaal op in de, toch enigszins herhalende, gameplay. Arcade hallen

De techniek stond niet stil en de games werden steeds beter. Toch was een eigen computer voor veel mensen nog buiten bereik. Wilde je eens lekker gamen, dan ging je naar de arcade hal waar allerlei machines met de nieuwste games stonden. De games in de arcade hal leenden zich uitstekend voor het hersenloos knal genre. Mensen wilden direct plezier en knallen als een lieve lust. Veel van de shooter games in de arcade hal bestonden dan ook alleen uit het indrukken van nep guns waarmee je de als soldaat uitziende blokjes mocht omleggen.

Operation Wolf Een titel die het goed in de speelhallen deed was "Operation Wolf". In deze klassieker van Taito speelde je een stoere commando die zes verschillende basissen moest veroveren en daarbij de gegijzelden probeerde te redden. Over het speelveld verschenen soldaten die op je schoten en granaten gooiden. Daarnaast moest je ook afrekenen met pantserwagens en helicopters. Het succes van Operation Wolf bleef niet alleen tot de speelhal beperkt, want het spel verscheen ook op de PC. Helaas werd deze versie niet met de UZI's geleverd zoals in de arcade hal het geval was. Naast Operation Wolf verschenen er ook allerlei andere "shooters" zoals Terminator 2: Judgment Day en House of the Dead.

Al deze games hadden een ding gemeen, en dat waren de hordes niet nadenkende tegenstanders die op je afkwamen. Je vijanden waren niet slim, maar vanwege de grote hoeveelheid vergde het de nodige vaardigheid om het volgende level te halen.

Doom

Het first person shooter genre was op de PC al door Wolfenstein 3D enorm populair gemaakt, maar id Software wist het met de titel Doom echt onsterfbaar te maken. Het spel verscheen in 1993 en combineerde geweld, met duivelse monsters en keiharde actie. De shareware versie van het spel zou door meer dan 15 miljoen mensen gespeeld zijn. In Doom speelde je een naamloze ruimte marinier die voor de Union Aerospace Corporation (UAC) op Mars moest werken. In het onderzoekslaboratorium gaat wat mis en er wordt een poort tussen Mars en de hel geopend. Al gauw is de basis overspoeld door zombies en demonen, en lijkt alles verloren. Toch niet, want een marinier leeft nog en gaat de strijd aan met de massale demonische macht.

De opzet van Doom was eenvoudig. Je had allerlei kamers die via gangen met elkaar verbonden waren. In tegenstelling tot Wolfenstein 3D waren er nu ook verdiepingen en trappen. De tegenstanders waren nog steeds niet gezegend met enig verstand en liepen in principe recht op je af. Gelukkig beschikte onze koele marinier over onder andere een boksbeugel, shotgun, machinegeweer en de klassieke BFG 9000, om de lastige sprites op afstand te houden.

Lekker knallen bleef het devies en Doom veroverde de harten van gamers over de hele wereld. Er verschenen verschillende uitbreidingen en later zelfs een tweede deel (en nog veel later een derde deel). Het concept van id Software was zo succesvol dat al gauw andere ontwikkelaars dit overnamen

Wist je dat alle oppervlaktes in Doom van textures voorzien waren en er verschillende lichtniveaus waren...

Doom "klonen"

Na Doom verschenen er allerlei games die een soortgelijke gameplay in een iets ander jasje boden, zoals Heretic, HeXen en Strife, die allemaal de Doom engine gebruikten. Ongeveer drie jaar later verscheen Duke Nukem 3D, dat ook weinig aan het FPS principe veranderde. Nog steeds moest je het tegen veel tegenstanders en de nodige eindbazen opnemen.

Ontwikkelaars hadden echter door dat ze het publiek meer moesten bieden dan alleen hersenloos pulp dat zich massaal op de speler stortte. Iets wat ook steeds moeilijker werd, want de tegenstanders werden slimmer en venijniger. Ook begon het verhaal een grotere rol te spelen. In games als Quake 2, Unreal en Half-Life draaide het allang niet meer alleen om het knallen. Je doorliep een complex of militaire basis en legde af en toe wat tegenstanders om. Termen als kunstmatige intelligentie deden hun intrede en het verleden werd als "dom" afgedaan. Lacherig dacht men terug aan de tijd dat tegenstanders recht op de speler kwamen afgerend.

MDK

MDK, de afkorting zal bij veel gamers een belletje doen rinkelen, wat het betekent weet echter niemand. MDK was een futuristische third person shooter met voor die tijd best indrukwekkende graphics, veel humor en grote omgevingen. Als in de traditie van de beste shooter was je bijna continu aan het schieten met een soort machinegeweer dat aan je hand vast zat. Ook had je een soort snipergeweer. Keek je daar doorheen, dan zag je tegenstanders een sigaar roken of naar je zwaaien, erg lollig. Ook de gadgets die je kon gebruiken waren soms flink geschift, zoals een opblaasbare versie van jezelf waar je tegenstanders op af renden en die dan ontplofte. Veel mensen hebben de link niet gelegd, maar veel van deze zaken komen ook terug in Serious Sam.

Serious Sam

Het verleden leek vergeten en begraven, maar toch waren er retro gamers die met weemoed terugdachten aan de tijd dat ze met alleen de enterknop ingedrukt en later met de muisknop honderden vijanden per uur verpulverden.

Een paar van die gamers waren tevens de ontwikkelaars bij de Kroatische ontwikkelstudio Croteam. Zij misten de actie en hectische gameplay van games zoals Doom en MDK. Daarom besloten ze hun eigen game te ontwikkelen waarbij "old style gaming" weer nieuw leven ingeblazen moest worden. Een beslissing die veel gamers konden waarderen, maar er waren ook mensen die Serious Sam The First Encounter maar niets vonden. Toch was het brainless blasten weer op de kaart gezet. Net als met Doom waren er weer ontwikkelaars die dachten van deze hype een graantje mee te kunnen pikken. Aan de ene kant hebben we het keihard gefaalde "Will Rock", aan de andere kant de progaming titel "Painkiller".

Links: Will Rock - Rechts: Painkiller

De gamer is tegenwoordig veel meer gewend en het "schiet alles wat beweegt"-concept spreekt nog maar een klein gedeelte aan. Ik denk dat Serious Sam 2 dan ook zal bepalen of we in de toekomst meer van dit soort titels te zien krijgen of dat hersenloos schieten echt iets van het verleden is en zal blijven.