Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord
Achtergrond
Doom

Genremakers: id Software en de first-person shooter

Wolfenstein en Doom

Geschreven door Lars Cornelis op

In de reeks Genremakers belichten we de ontwikkelaars die met hun games een nieuw genre op de kaart zetten. Hoe ontwikkelden de reeksen zich na de belangrijkste producties? En waar zijn de ontwikkelaars nu? Vandaag kijken we naar id Software, pionier op het gebied van first-person shooters.

Wie goed zoekt, vindt voorbeelden van ‘first-person shooters’ uit de jaren 70, zoals Maze War. Die aanhalingstekens zijn bewust. Met zijn statische gameplay waarin je slechts in vier richtingen beweegt en niet vrij richt is Maze War technisch gezien wel een schietspel met een eerstepersoonsperspectief, maar het verschil met hedendaagse shooters is wel heel groot. De basis voor dat soort games werd in 1992 gelegd door id Software met Wolfenstein 3D.

Wolfenstein

Gebaseerd op de sidescroller Castle Wolfenstein, plaatst Wolfenstein 3D je in de kistjes van William B.J. Blazkowicz, een Pools-Amerikaanse militair die gevangen wordt gehouden in kasteel Wolfenstein. B.J schiet zichzelf een weg naar buiten, ontrafelt naziplannen om een zombieleger op te richten en schakelt ook en passant nog even Adolf Hitler uit. Wolfenstein 3D valt gelijk op. Gezien de overdaad aan hakenkruizen en het Horst Wessel-lied als menumuziek komt dat niet alleen door het voor die tijd revolutionaire cameraperspectief.

Doom

Die controversiële lijn zette id Software door met Doom, dat een jaar later zou verschijnen. Met het expliciete geweld en satanische tekens en afbeeldingen kan ook Doom na de release op de nodige kritiek rekenen. Technisch gezien is Doom een flinke vooruitgang ten opzichte van Wolfenstein. Wolfenstein 3D is, ondanks wat de naam doet vermoeden, eigenlijk pseudo-3D. Als gevolg hebben de levels geen plafond (en geen vloer, maar dat valt minder op) en zijn er geen niveauverschillen mogelijk.

De levels in Doom bevatten wel hoogteverschillen in de vorm van vloeren, plafonds en zelfs skyboxes. Ook ogen ze door variërende lichtintensiteit veel dynamischer. Het horrorthema komt daardoor – naar de standaarden van 1993 - goed van de grond. Doom is mede doordat de game middels shareware (voor de jongelingen onder ons: een demo) wijdverspreid is zo succesvol en bepalend voor het genre, dat de term ‘Doom-kloon’ een synoniem wordt voor first-person shooter.

Doom

Gedurende de jaren ‘90 blijft id Software zijn stempel op het genre drukken met releases van games als Doom II: Hell on Earth en de Quake-serie. Als de arena-shooters eind jaren ’90 opkomen, speelt id Software daar met Quake III Arena gelijk op in en gaat het de directe concurrentie aan met Epic Games’ Unreal Tournament. Daarna missen de first-person shooter-veteranen echter de boot.

In 2004 levert id Software nog wel Doom 3 af en boekt daar succes mee, maar de wereld om hen heen is op dat moment drastisch aan het veranderen. In 2002 luidt Bungie met Halo een beetje onbewust een nieuw soort shooter in. Master Chiefs hergenererende schild past nog logisch in de lore van Halo, maar andere shooters gaan dit toegankelijke principe overnemen. De klassieke 100 healthpunten verdwijnen langzaam uit beeld en steeds vaker volstaat even schuilen. In 2007 zet Infinity Ward met Call of Duty 4: Modern Warfare nieuwe lijnen uit voor het genre. Het verslavende levelsysteem en de voortdurende beloningen online, maar ook de waanzinnig goed gescripte singleplayer zetten een nieuwe standaard neer. Vanaf dat moment zien multiplayermodi er uit naar het model van Modern Warfare en moet ook een singleplayermodus minstens dat niveau hebben.

Terwijl de concurrentie inmiddels de standaard voor het shootergenre bepaalt, worstelt id Software met de ontwikkeling van Doom 4. Kotaku onthult in 2013 wat er bij die ontwikkeling allemaal misging. Ongetwijfeld beïnvloed door de concurrentie wilde id Software met Doom 4 enerzijds een Call of Duty-achtige weg inslaan, maar tegelijkertijd moest Doom wel Doom blijven. John Carmack zou op een gegeven moment in een bespreking hebben gezegd: “Doom betekent twee dingen: demonen en shotguns”.

Onvrede binnen het team en uitgever ZeniMax over de uitvoering en de kwaliteit zorgen er uiteindelijk voor dat deze interpretatie van Doom 4 nooit het daglicht geeft gezien – en het met Doom 3 opgebouwde momentum alweer snel verdwijnt. Het meer moderne Rage heeft bovendien niet de impact waar id Software (en moederbedrijf Zenimax) op hoopt. Het einde van een tijdperk lijkt te naderen.

Wolfenstein The New Order

Nieuwe oude school

Tot ZeniMax Media nieuw leven in de oude school weet te blazen. Het moederbedrijf achter onder andere Fallout en Skyrim koopt al in 2009 id Software en alle rechten op hun games, hoewel het mede door de afwikkeling van Rage en de problemen rondom Doom 4 even duurt voordat we daar echt iets van terugzien. In 2014 is het zover. Niet id Software, maar de gloednieuwe Zweedse studio MachineGames laat met Wolfenstein: The New Order zien dat er nog steeds ruimte is voor een ‘ouderwetse’ shooter. De nieuwe Wolfenstein is snel, expliciet en barst van de wapens. Tegelijkertijd voelt Wolfenstein: The New Order dankzij zijn goed uitgewerkte verhaal en interessante personages modern aan. We krijgen een jaar later ook al gelijk meer in de vorm van Wolfenstein: The Old Blood.

Weer een jaar later is het dan eindelijk de beurt aan id Software om te laten zien dat zij het ook nog in de vingers hebben. Het geplaagde Doom 4 is niet meer. In plaats daarvan is id Software teruggegaan naar de basis, en noemt hun nieuwe game simpelweg ‘Doom’. En dat is ook precies wat het is. Doom is meer dan een game, het is een begrip. Het staat voor keiharde actie, bruut geweld en knetterende metal. In 2016 levert id Software precies dat af.

Daarmee staat id Software samen met MachineGames misschien wel opnieuw aan de basis van een genre, of beter gezegd een afsplitsing binnen het genre dat zij zelf begin jaren ’90 groot hebben gemaakt. Het shootergenre is dankzij games als Halo en Call of Duty flink veranderd, gemoderniseerd. Maar waar Duke Nukem Forever te veel jaren ’90 aanvoelde en zo een parodie op zichzelf werd, laten MachineGames en id Software zien dat er wel degelijk plaats is voor een moderne kijk op de klassieke shooter. Of de term ‘Doom-kloon’ nu net zo gemeengoed wordt als twintig jaar geleden valt nog te bezien. Maar met de aankondiging van Quake Champions en de hints naar Wolfenstein: The New Colossus op de afgelopen E3 ziet het ernaar uit dat onder Bethesda Machine Games en id Software deze nieuwe oude school een langer leven beschoren is.

Bron: null

Dit artikel delen:

Lees meer

Nintendo op zoek naar ontwikkelaars met Unreal-ervaring Twitch-streams nu op Vita te bekijken met officiële app
6

Reacties op: Genremakers: id Software en de first-person shooter

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • mcbrew

    • 1 jaar, 1 maand geleden
    Leuk stuk! Jammer dat Quake maar even terloops genoemd wordt. Quake ook weer echt een vernieuwing in het FPS genre. De eerste game die volledig 3D was. Dus ook de monsters en de pick-ups waren 3D models ipv sprites.

    [EDIT:] Ik had er staan dat quake de eerste game met gekleurd licht was, maar dit moet zijn Quake 2)[/EDIT]

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • TripleDad

    • 1 jaar, 1 maand geleden
    @mcbrew
    Ik meen dat quake de eerste game met dynamic lighting was.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Nefarius

    • 1 jaar, 1 maand geleden
    Naast de knappe techniek en innovatie die ID Software gebracht heeft, heeft het bedrijf ook een interessante geschiedenis en interessante medewerkers. Het boek "Masters of Doom" van David Kushner is een (bij vlagen hilarische) aanrader voor wie meer over ID Software, Wolfenstein, Doom, Quake, John Romero en John Carmack wil weten.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • TripleDad

    • 1 jaar, 1 maand geleden
    Legendarisch. Ik ben blij dat het klassieke FPS genre weer afgestoft is. Mindless fragging yeah!
    Ik weet nog dat ik Wolf3D.exe opstartte. Ik was echt 'blown away'. Het was de eerste keer 3D op de computer beeldbuis. Een ongelofelijke ervaring.
    Ook bizar hoe dat geluid van de deuren van Doom in mijn brein geetst staat. Een onmiskenbaar geluid (net als de star-trek deuren trouwens)
    Doom had inderdaad wel hoogte, maar geen kamers boven kamers. Dat kwam pas met de build engine en Duke3D

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Fambank

    • 1 jaar, 1 maand geleden
    @Tripledad. Wolf3D.exe is zo'n moment van weet je nog waar JIJ toen was. Bij mij was het het een ictlokaal van de HTS Tmfaot. Iemand draaide daar dat en ik MOEST hem hebben. Wat een revolutie.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • RoderikR

    • 1 jaar, 1 maand geleden
    Van mij mogen ze wel een "ID VR Collection" uitbrengen met Wolfenstein 3D, Doom en Quake voor virtual reality brillen. Zou een instant buy zijn voor mij.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.