Wij spraken op Festival of Games met Simon Usiskin van MMO Traffic, een bedrijf dat MMO-makers helpt adverteren op websites. Door de vele contacten die het heeft binnen deze industrie, heeft het bedrijf een aardige blik op de huidige markt. Daarin wordt Free to Play steeds belangrijker. “Er zijn twee redenen om spelers gratis toegang te geven tot je wereld. Beide redenen versterken elkaar. In de eerste plaats is ‘gratis’ laagdrempelig. Mensen kunnen zonder verplichtingen iets uitproberen. Daarnaast leert de ervaring dat een percentage van de spelers het leuk  genoeg vindt om dan alsnog te betalen, bijvoorbeeld via microtransacties of door een abonnement te nemen.  Tegelijk zijn ook de niet-betalende spelers heel belangrijk. Het heet niet voor niets een Massively Multiplayer-spel. Wie inlogt en maar een handvol andere spelers ziet, zal minder geneigd zijn te blijven hangen. Je hebt immers andere mensen nodig om plezier te beleven aan de game.”

De status ‘free to play’ wil volgens Usiskin ook niets zeggen over de kwaliteit van de games. Wel zijn er in de loop der jaren wat vooroordelen ontstaan over free to play-MMO’s, met name door de grote rol die Korea speelt. “Er is een groot verschil in smaak tussen Westerse en Oosterse spelers. Oosterse gamers willen graag veel ‘grinden’. Als dat niet nodig is vinden ze het spel te makkelijk en daarom saai. Westerse spelers willen graag quests en een verhaal en hebben geen zin om honderden zwijnen te doden voor ze verder kunnen.”

Westerse uitgevers komen er daardoor steeds vaker achter dat het een vergissing is om een succesvolle Koreaanse MMO simpelweg te vertalen en op de markt te brengen. “Om een dergelijke game interessant te maken voor de Westerse markt moet je hem bijna vanaf de grond opnieuw opbouwen. Je ziet bijvoorbeeld hoe Runes of Magic heel succesvol is omgevormd tot een ‘Westerse’ game. Uitgevers die dit beseffen, weten ook dat ze dan misschien beter zelf iets kunnen ontwikkelen, en daarom zie je nu Europese en Amerikaanse bedrijven zelf free to play-MMO’s ontwikkelen.”

Doordat langzaam maar zeker het stigma van Free to Play verdwijnt, zien ook steeds meer uitgevers van al lopende MMO’s brood in deze manier van geld verdienen. Dungeons & Dragons Online ging van kwakkelend spelletje naar een van grootste MMO’s ter wereld. Lord of the Rings Online kwakkelde allerminst, maar werd nog succesvoller na een overstap naar ‘gratis’. Ook Champions Online volgde dit voorbeeld. Free to Play is waarschijnlijk ook de redding voor een spel dat al ten onder was gegaan: APB Reloaded, de ‘Grand Theft Auto MMO’, herrijst uit zijn as als gratis speelbaar.

Usiski: “Het heeft allemaal te maken met de strijd om aandacht. Hoe minder drempels mensen hebben, hoe eerder ze je spel gaan uitproberen. Runes of Magic is straks zonder installatie via de browser toegankelijk, met dezelfde grafische kwaliteit als voorheen. En nog steeds kun je volledig meespelen zonder je portemonnee te hoeven trekken.”

Voor spelers breken gouden tijden aan met een overdonderende keuze aan steeds betere gratis toegankelijke spellen. Volgens Usiskin is ‘gratis’ dan ook de toekomst, en zorgt gratis voor steeds betere producten. “Juist spelers die (nog) niets betalen moeten het naar hun zin hebben, anders zijn ze zo vertrokken.” En aan verlaten virtuele werelden verdient niemand iets.