De handheld met twee schermen en een 3D-functionaliteit waar geen brilletje voor nodig is, zorgde zoals zijn voorgangers dat ook deden, voor lange rijen voor de Japanse winkels. Tenminste, bij de elektronicazaken die niet aan reserveringen deden. Met ongeveer 375.000 verkochte exemplaren in de laatste dagen van februari beleefde de Nintendo 3DS een succesvolle lancering in Japan. Europa en de Verenigde Staten deden niet onder voor dit succes. Tijdens het openingsweekend werden in Europa 303.000 exemplaren verkocht, terwijl het in de Verenigde Staten na de eerste week bijna 400.000 handhelds wist te verkopen.

Nintendo 3DS

Dit aanvankelijke succes hield echter niet aan. Met games als Pro Evolution Soccer 2011 3D, Professor Layton and the Mask of Miracle, Nintendogs + Cats, Ridge Racer 3D en Super Street Fighter IV: 3D Edition kende de Nintendo 3DS geen heel sterke line-up in Japan. Datzelfde gold voor de Amerikaanse en Europese lancering, al werden daar nog een aantal titels aan toegevoegd.

Het was iets dat Nintendo president Satoru Iwata later zelf ook bevestigde: “We moeten ons bezinnen op het feit dat we niet genoeg sterke software beschikbaar hadden tijdens de lancering van de Nintendo 3DS.” Het gebrek aan sterk vervolg van de line-up in de maanden na de lancering werd pijnlijk duidelijk toen in Japan de verkoop van de 3DS met driekwart afnam dik twee maanden na de release.

Keiharde wereld

De zomermaanden juni en juli lieten de Japanse gamers kennismaken met games als Tom Clancy’s Ghost Recon: Shadow Wars, Dead or Alive: Dimensions en Tales of Abyss. Daarnaast werden gamers wereldwijd verblijd met Nintendo 64-klassiekers Legend of Zelda: Ocarina of Time en Starfox 64. Ook kwam dan toch eindelijk, na vele vertragingen, het eShop-kanaal online. Dit virtuele platform waar Nintendo verschillende oude spellen en downloadbare 3DS-titels op verkoopt, leek in Japan Nintendo even de boost in verkopen te geven die het nodig had. Zo verkocht het in juni bijna het dubbele aantal apparaten ten opzichte van de maand ervoor. In juli daalde verkopen echter weer, waardoor Nintendo zelf ook moest toegeven dat het niet goed zat.

Ocarina of Time 3DS

De cijfers lieten een dermate laag aantal verkochte exemplaren zien dat Iwata niet anders dan teleurgesteld kon reageren op de verkoop. Hij zag behalve in Japan, waar de tsunami en aardbeving als reden aangedragen werden, ook de cijfers in Europa en Verenigde Staten teruglopen. Zo verkocht Nintendo in de Verenigde Staten in juli slechts 70.000 exemplaren van het apparaat. “We moet erkennen dat we in een situatie zitten waarin we onze inspanningen moeten vergroten om de Nintendo 3DS verder te verspreiden,” was de reactie van Iwata. Een zeldzame vertoning van nederigheid van het normaal zo gesloten bedrijf.

Dat de ernst van de situatie serieus was voor Nintendo, zou later blijken uit de halfjaarcijfers. Nintendo maakte in oktober bekend over het eerste halfjaar van fiscaal 2012 een verlies van ongeveer 665 miljoen euro te hebben geleden. De tegenvallende verkopen van de Nintendo 3DS werden als één van de redenen genoemd. Waar Nintendo aan het begin van het jaar nog een jaarwinst voorspelde van bijna tweehonderd miljoen euro, vreesde het dus zes maanden later genoegen te moeten nemen met een even groot verlies. Dit zou het eerste operationele verlies ooit betekenen voor de Japanse spelgigant.

Hernieuwd leven

Om de 3DS niet een langzame dood te zien sterven, moest Nintendo dus reageren . Het voerde hiervoor een harde maatregel door: op 12 augustus ging er wereldwijd een derde van de prijs af van het apparaat. Dit betekende voor Europa dat de 3DS niet langer voor 250 maar voor 169 euro verkocht werd. Baas van Nintendo America Reggie Fils-Aime zei over de prijsverlaging: “Voor iedereen die twijfelde over het kopen van een Nintendo 3DS, is dit een enorme motivatie om dit nu te doen. We geven potentiële kopers verschillende drijfveren om een 3DS te kopen, van een nieuwe prijs tot een aantal geweldige spellen.”

Nintendo 3DS Fils-Aime

Met games als Super Mario 3D Land, Skylanders: Spyro’s Adventure en Mario Kart 7 in de planning, was dit ook zeker het geval. In Japan verkocht de 3DS in de maand augustus meer dan drie maal zoveel als in de maand ervoor. In de Verenigde Staten leidde de prijsverlaging tot een directe stijging in de verkopen van 260 procent. Deze positieve lijn hield globaal aan; In Japan ging de 3DS in de laatste maand van het jaar meer dan anderhalf miljoen keer over de toonbank en in de Verenigde Staten, wellicht dankzij (of ondanks) een reclamecampagne met Justin Bieber, werd deze bijna een miljoen keer verkocht.

De andere kant van de medaille is dat Nintendo na de prijsverlaging ook een derde minder verdient op elk verkocht exemplaar van de handheld. De softwareverkopen maken echter veel goed. Zowel Mario Kart 7 en Super Mario 3D Land wisten beiden meer dan een miljoen exemplaren in Japan te verkopen, waarmee ze gelijk tot bestverkopende spellen van dat jaar werden gebombardeerd.

Super Mario 3D Land

En nu?

Nintendo lijkt inmiddels een deel van de schade die het heeft opgelopen te hebben gerepareerd, mede dankzij de beslissing om een drastische prijsverlaging door te voeren. De eindsprint in december en de goede verkopen in januari zorgde er zelfs voor dat Nintendo onlangs kon melden dat het binnen 52 weken meer dan vijf miljoen Nintendo 3DS apparaten had verkocht. Een nieuw record. Nooit eerder gingen er zo snel zoveel exemplaren van één stuk hardware over de toonbank. Ondanks dit resultaat wist Nintendo niet te voldoen aan de verwachtingen die het zichzelf had gesteld voor het eerste fiscale jaar, dat in maart 2012 afloopt. Het doel van zestien miljoen verkochte 3DS-apparaten werd daarom bijgesteld naar veertien miljoen.

Wel heeft het reden genoeg om optimistisch te zijn voor het komende fiscale jaar. Grote titels als Animal Crossing 3DS, Paper Mario, Metal Gear Solid 3D en Kid Icarus: Uprising staan allemaal gepland voor de komende twaalf maanden, evenals titels als Fire Emblem: Awakening, Luigi’s Mansion 2 en een rits aan nog niet aangekondigde spellen. Sinds kort heeft Nintendo met Resident Evil: Revelations ook een volwassen spel in handen dat voor goede verkopen zorgt. Het lijkt symbolisch voor de kindertijd die de 3DS nu langzaam lijkt te zijn ontgroeid. Dat mag ook wel, want de handheld moet het, met de Circle Pad Pro aan zijn zijde, sinds kort opnemen tegen de PlayStation Vita.