Review
C64 Mini

Voor wie is de C64 Mini?

Een stap terug

Geschreven door Harry Hol op
Retroconsoles als de Nintendo Classic Mini en SNES Classic Mini zijn grote successen. Dan is het toch hoog tijd voor die andere superster uit de jaren ’80 om in klein formaat een terugkeer te maken? Een Indiegogo-campagne wist snel het benodigde geld bij elkaar te brengen voor maar liefst twee heruitgaven van de Commodore 64. De eerste hiervan, de C64 Mini, hebben we inmiddels uitgeprobeerd.

We gaan terug naar de jaren ’80. Telefonie wordt door het staatsbedrijf PTT geleverd. Doe Maar is een jonge hippe popgroep. The A-Team is een controversieel televisieprogramma wat kinderen misschien wel gewelddadig zou maken. En het is de tijd dat ‘thuiscomputers’ hun weg vinden naar de eerste huishoudens. Een van de populairste systemen is de Commodore 64, een grijsbruin kastje in de vorm van een ingezakt brood, met een nog bruiner toetsenbord. Achter deze weinig indrukwekkende façade gaat een voor die tijd bijzonder krachtig computersysteem schuil met een groot werkgeheugen, een synthesizer die drie stemmen tegelijk kan spelen en het vermogen om ‘hardware sprites’ over het scherm te laten dansen. Samen met het gigantische werkgeheugen van 64 kilobytes (38k vrij voor BASIC) is dit een beest van een machine.

De populariteit van het apparaat betekent dat er letterlijk duizenden games en toepassingen verkrijgbaar zijn. De Commodore 64 is de koning van de nog jonge markt en voor veel enthousiastelingen hun eerste kennismaking met een computer voor thuis.

Nu, 35 jaar later, zijn computers zo alledaags geworden dat we ze niet eens meer zo noemen. Het is ons mobieltje, onze Playstation, onze pc. Zelfs de meest basale apparaten zijn krachtiger dan dat bruine geval uit de jaren ’80. Een geheugen van 64 kilobytes is niet eens voldoende om het plaatje op te slaan van de C64 Mini dat je bij dit artikel ziet staan. Toch zijn er genoeg mensen die met warme gevoelens terugdenken aan dit apparaat. En waarom ook niet? In veel opzichten was de Commodore 64 superieur aan de desktopsystemen van nu. Dit was een computer met een normale uitknop. Herstarten kostte hooguit twee seconden. Software startte je vanaf een diskette of cassette en het werkte. Geen gedoe met drivers, videokaarten, wat dan ook. Geen notificaties, geen bloatware. En als je een klein beetje tijd en moeite investeerde, kon je zelf programma’s schrijven. Gouden tijden.

C64 Mini

Geen klik

Het is met die warme nostalgische gevoelens dat we de C64 Mini uit zijn mooie verpakking halen. In de doos zit naast de Mini (die naam is terecht, het ding is piepklein) een klassiek ogende joystick. Behalve een grote rode knuppel en twee vuurknoppen heeft deze nog een viertal functieknopjes. Meteen is er ook de eerste teleurstelling. De joystick heeft geen microswitches. In plaats van de bevredigende zachte klikgeluidjes van de switches, blijft de stick muisstil bij het bewegen. Dat betekent helaas ook dat de stick minder duurzaam is. Maar dat is van later zorg. Nu eerst de C64 zelf aansluiten.

Het apparaat ziet er op het eerste gezicht authentiek uit, afgezien van het formaat natuurlijk. Er zit zelfs een toetsenbord op, dat helaas niet werkt. Nou ja, helaas, het is zo klein dat je er ook echt niet mee zou kunnen werken. Je kunt echter een modern USB-toetsenbord aansluiten. Dit werkt perfect. Een klein detail valt ook op door afwezigheid: de oorspronkelijke C64 had grafische tekens op de voorkant van de toetsen zitten. Deze ontbreken op deze replica. Dat is geen ramp, maar de makers hadden bonuspunten verdiend als ze er wel hadden gezeten.

Ook niet authentiek (maar wel zo fijn) is de aanwezigheid van een HDMI-poort en twee USB-ingangen. Een micro-USB-ingang is tenslotte aanwezig om de stroom op aan te sluiten. Voor dat laatste is er wel een kabel in de doos (en overigens ook een HDMI-kabel), maar geen stekker. Elke telefoonoplader is echter geschikt. We hebben de C64 Mini ook even aan een vrije USB-poort van de pc gehangen en dat geeft genoeg stroom om het apparaat op te starten. Als we echter ook een toetsenbord en USB-stick aansluiten, is de stroomtoevoer van de pc onvoldoende en blijft het scherm zwart. Gebruik dus een lichtnetadapter om problemen te voorkomen.

Eenmaal aangezet verschijnt het menuscherm en speelt er een vreselijk irritant muziekje. Dat is gelukkig uit te zetten, maar die optie is niet vast te leggen. Met andere woorden: steeds als je de C64 Mini aanzet hoor je die rotherrie, tot je deze weer op mute zet. Belangrijker is natuurlijk het menu zelf, met de 64 speelbare games en de optie om BASIC op te starten.

C64 Pack

Games

Je zou denken dat zoveel jaar C64 geschiedenis een heleboel klassieke games heeft opgeleverd. En daar heb je gelijk in. Er zitten een aantal grote C64-hits in de Mini ingebakken. Titels als Uridium (side scrolling shooter), Paradroid (actie-puzzel) en de Epshai Trilogy (rogue-like rpgs) zijn voor fans bekende namen. En wat te denken van Pit Stop 2 en Summer Games? Ook gouden ouden uit het verre verleden.

Ons enthousiasme bedaart echter flink wanneer we deze hits van weleer opstarten en er achter komen dat de meesten van deze titels bijna onspeelbaar zijn. Niet alleen is vaak volkomen onduidelijk hoe je de spellen moet spelen, maar ze zijn ook gru-we-lijk moeilijk. Als je denkt dat Dark Souls een uitdaging is, dan heb je nog nooit op de C64 gespeeld. Dit zijn spellen uit een tijd waarin je drie levens kreeg en het dan vijf minuten volhield. Als je goed was. Hoeveel plezier je uit het ingebouwde aanbod haalt, hangt dus af van je enthousiasme voor deze titels. Heb je ze nog nooit gespeeld (of ben je van de generatie die de DS al retro vindt), dan zijn dit geen spellen voor jou.

C64 Mini
Een selectie van het aanbod op de C64 Mini

USB

Gelukkig zit je niet vast aan de ingebouwde games. Het is mogelijk om spellen van buitenaf te draaien. Hiervoor heb je een D64 disk image nodig. Dit is het C64-equivalent van een rom. De legaliteit van dit soort disk images is zeer twijfelachtig. Zelfs als de rechthebbenden niets met de titels doen, is het illegaal om ze zomaar van internet af te halen. Maar er van uitgaand dat je netjes voor de game betaald hebt en de D64 zelf geript hebt, dan kun je deze via USB=stick inladen op de C64 Mini.

Dit is niet wat je noemt gebruikersvriendelijk. Je kunt maar één D64 op de USB-stick zetten, en die moet de naam TheC64-drive8.D64 hebben. Vervolgens start je BASIC op en laad je het spel op de ouderwetse manier:

LOAD”*”,8

RUN

Dit laden is niet versneld. Je zit dus net zo lang te wachten als vroeger. Wat op zich wel een leuke retro ervaring is: Duran Duran op Spotify aan en wegdromen over een tijd waarin er nog maar twee Nederlandse televisienetten waren.

De makers van de C64 Mini hebben inmiddels een firmware update aangekondigd dat dit proces makkelijker maakt, waarna je ook meerdere disk images op één USB-stick kunt zetten. Ook komt er dan ondersteuning voor games die meerdere disks nodig hadden. Dat kan nu nog niet. Wie dus Ultima 4, 5 of 6 in zijn retroglorie wil herbeleven, moet nog even wachten. Uit eigen ervaring kunnen we gelukkig wel bevestigen dat Infocom tekstadventures prima werken. En de bizarre Jeff Minter-game Revenge of the Mutant Camels is zelfs vandaag de dag nog prima speelbaar.

Revenge of the Mutant Camels
Revenge of the Mutant Camels

Conclusie

Hoewel de C64 Mini een heel leuk hebbeding is, vragen we ons af voor wie hij bedoeld is. De echte C64-fan wacht ongetwijfeld op de volgende versie, die op ware grote is nagebouwd en een functionerend toetsenbord heeft. Voor de ‘casual gamer’ is de collectie spellen nauwelijks interessant. Je kunt de spellen gewoon niet vergelijken met de games van vandaag en ze verbleken bij het aanbod op de SNES Classic Mini. Het sideloaden van spellen maakt dit een beetje goed, maar dit is zo onhandig uitgevoerd dat je hier snel op uitgekeken raakt. Het is dan eigenlijk makkelijker om een goede emulator te installeren en daar mee te retro-C64-en. Het is te hopen dat de aangekondigde firmware update de grootste ergernissen wegneemt. Zelfs dan kijken wij in elk geval reikhalzend uit naar de ‘echte’ heruitgave met volwaardig toetsenbord.

Dit artikel delen:

Lees meer

De Oudnoordse taal in de soundtrack van God of War Resident Evil 7 is meer dan 5 miljoen keer verkocht
22

Reacties op: Voor wie is de C64 Mini?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • casualkiller

    • 9 april 2018 10:49
    Ondanks dat ik een groot fan ben van de c64 (en nog regelmatig actief op ben : https://www.youtube.com/watch?v=q8wslJgwOWo zitten mijn laatste pixels in *kuch * zelf-spam* :) ) voelt dit echt als een "We Too"-product op de nes/snes/megadrive mini hype.

    En die joystick die erbij zit is echt van zulke bedroevende kwaliteit dat ik erom moet huilen (Suzo Arcade or BUST ) , en geen toetstenbord (ja ok 'virtueel' *bah*) op een c64 , ook al komt er later wel een model met een toetsenbord = bijna ripoff.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • EdwinS

    • 9 april 2018 12:34
    @casualkiller Suzo Arcade idd, ander joysticks overleefde het geweld van bijvoorbeeld Decathlon gewoonweg niet. (Blaren op je handen om je maat er virtueel uit te rennen :) )

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • cowzers

    • 9 april 2018 11:00
    Aanvullend aan de negatieve post van casualkiller over de mini, vind ik dat het spelaanbod wat mij betreft niet de spellen bevat wat voor mij DE klassiekers waren.

    International Karate ++
    Commando
    Last Ninja
    Skate or Die
    Kung fu master
    He-man
    Grand Prix Circuit
    Turrican
    Giana Sisters
    Rambo
    Maniac Mansion
    Zac McKracken
    Defender of the Crown
    Bubble Bobble
    Impossible Mission
    Bruce Lee
    MicroProse Soccer
    Usagi Yojimbo
    Street fighter
    Boulderdash
    en veel meer waar ik de naam van vergeten ben helaas…

    Ja, dit is een persoonlijke lijst, maar vind dat er minimaal een aantal uit mijn lijst er tussen hadden moeten staan.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • EdwinS

    • 9 april 2018 12:37
    @cowzers jouw lijstje komt aardig overeen met de mijne. Mis alleen Boulderdash nog

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • cowzers

    • 9 april 2018 13:41
    @EdwinS voeg ik nu toe ! :D, sowieso 1 van mijn favorieten

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 9 april 2018 13:57
    @EdwinS Boulderdash zit ook in de Mini ingebouwd!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • EdwinS

    • 9 april 2018 15:04
    @HarryHol Nice, ik bedoelde trouwens dat ik boulderdash in het lijstje van @cowzers miste

    De C=64 was trouwens mijn start van het IT tijdperk. Kende dat ding van binnen en buiten. En heb toen aardig wat dingen in assembler in elkaar geprutst toen. (muziek en sprites rippen uit games en die dan in je eigen spul gebruiken :) )

    Ahhhh Nostalgie….

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 9 april 2018 15:49
    @EdwinS Yup. En nog steeds eigenlijk een heel goede computer. Daarom was ik ook best teleurgesteld dat de mini het allemaal nèt niet deed zoals ik wilde.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 9 april 2018 13:57
    @cowzers Impossible Mission zit er wel in trouwens.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Ries

    • 9 april 2018 18:46
    @cowzers Goede lijst, enkel is dit natuurlijk maar een druppeltje van alle toppers…had zelf 7 bakken vol met floppies.

    Om je lijst aan te vullen;

    Tusker
    Vendetta
    Purple Heart
    Ikari Warriors
    Rambo 3
    Ski or Die
    California Games
    Uchlympics
    Target Renegade
    Crazy Comets
    Thunderblade
    Hawkeye
    Shadow of the Beast
    Roger Rabbit
    Rock n Roll
    Chase HQ
    Mission AD
    Bomb Jack
    Outrun 1 & 2
    Creatures 1 & 2
    Rick Dangerous 1 & 2
    Kickstart 1 & 2
    Bop N Rumble

    enz. enz. Echt een magische tijd (later ook Amiga) en niet te vergeten die SID muziek…man man man geweldig

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • powerball

    • 12 april 2018 00:17
    @Ries En om dat lijstje nog verder aan te vullen

    green beret
    cobra
    last ninja 3
    elite
    pirates
    mayhem in monsterland
    buggy boy
    operation wolf
    barbarian

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Ries

    • 12 april 2018 19:51
    @powerball Die horen er ook bij inderdaad ;)
    Nog een paar dan;

    G.I Joe
    Hotwheels
    Enduro Racer
    Bart Simpson and the space mutants
    Lazy Jones
    Cabal
    Donald Duck's Playground
    Stroker 3D (hahaha ja die gekkigheid had je ook)
    Mr. Heli
    Wizball
    Danger Freak
    RoboCop

    simpelweg te-veel om op te noemen :)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • El Ninjo

    • 9 april 2018 11:10
    Voorlopig nog maar even emuleren dan :)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • darkmanwls

    • 9 april 2018 11:22
    Ik heb m wel gekocht, maar niet eens om er echt op te spelen. Hij komt in de vitrinekast te staan naast de echte (en nog werkende) versie.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • cowzers

    • 9 april 2018 11:33
    @darkmanwls Ja, zat daar ook aan te denken. Maar dan heb ik nog veel liever een echte c64 staan, met een final cardridge III :D

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • darkmanwls

    • 9 april 2018 15:46
    @cowzers Zoals ik dus al zei, die heb ik er ook naast staan :P

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • RavenBlack

    • 9 april 2018 16:50
    Me pa kocht hem omdat er een save functie op zit, hij heeft voor het eerst in ze leven Jumpman uitgespeeld zei die :D.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • HarryHol

    • 9 april 2018 17:34
    @RavenBlack hahah ja die save-states hebben we inmiddels wel nodig :-)

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • Agent 4125

    • 9 april 2018 18:10
    @HarryHol Haha, zo heb ik een jaar of 30 na dato EINDELIJK Impossible Mission uitgespeeld!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • RavenBlack

    • 9 april 2018 19:00
    @HarryHol

    Volgende games die hij erop gaat spelen zegt hij zijn Blu Max en Bruce Lee.

    Was wel grappig om die ouwe weer te zien gamen :D.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.

Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord