Sinds de aankondiging van Gran Turismo PSP zijn de verwachtingen hooggespannen. Jaar na jaar kregen we te horen dat de game nog niet af was. Het leek er op een gegeven moment zelfs op dat ontwikkelaar Polyphony Digital simpelweg niet in staat was om de franchise succesvol over te zetten naar Sony's handheld. In het jaar 2009 wordt echter geschiedenis geschreven: Gran Turismo is gearriveerd op de PSP.

Met meer dan 800 auto's en dik 35 circuits die grotendeels ook omgekeerd zijn te spelen, haal je met Gran Turismo zonder enige twijfel de meest volgepakte racegame op de PSP binnen. Het grootste deel van het wagenpark bestaat uit bolides die we al kennen uit Gran Turismo 4. Ook de circuits zijn allemaal bekend van eerdere Gran Turismo's. Liefhebbers van modernere auto's worden echter niet vergeten, want een aantal nieuwe aanwinsten maken hun opwachting. Het meest in het oog springend zijn toch wel de Bugatti Veyron en de nieuwe Nissan GTR. Het is indrukwekkend dat Polyphony Digital het voor elkaar heeft gekregen om zowel de auto's als circuits overtuigend op het scherm te toveren. En dat zelfs in 60 beelden per seconde. Er is echter wel een grote concessie gedaan om dat te bereiken: je kunt een race met slechts vier auto's rijden. Na de zestien auto's per race in Gran Turismo 5 Prologue zijn acht, laat staan vier, wagens een beetje magertjes.

Intelligentie?

Al direct tijdens de eerste race begin je te twijfelen aan de AI in de game. Na de eerste bocht zijn de drie overige auto's al in geen velden of wegen meer te bekennen en rijd je doodleuk in je eentje vooraan. Eenmaal in het menu kom je er achter dat de moeilijkheid van de AI kan worden ingesteld. De grootste adder onder het gras is dat je verplicht bent per circuit in de laagste moeilijkheidsgraad te beginnen. Elke keer dat je een race wint, kun je de AI een niveau hoger zetten. Dit houdt in dat je minstens vier keer tegen onnozele tegenstanders moet racen, voordat ze je een keer uitdagen. Echt menselijk zal de AI nooit worden. Zelfs op hogere moeilijkheidsgraden blijven de drie tegenstanders hun eigen rondjes rijden zonder zich veel aan te trekken van de door jouw bestuurde wagen.

Het vrijspelen van nieuwe wagens is een gruweltaak. Gran Turismo PSP is namelijk geen game met een natuurlijke flow of opbouw. Het is een verzameling wagens en circuits waarop zonder enige limiet kan worden geracet. Er is verder geen enkele manier om een virtuele carrière op te bouwen. Om je auto's bij elkaar te verdienen, moet je simpelweg een circuit uitkiezen en een auto om mee te racen. Je positie bepaalt hoeveel geld je verdient. Naast het racen kun je ook geld verdienen door een drift challenge te voltooien die voor dat circuit beschikbaar is. Het is dan zaak om juist zo inefficiënt mogelijk en zijwaarts door een bocht te gaan. Per meter die je tussen bepaalde plekken drift, krijg je punten die worden omgezet in geld. Met de derde optie (time trial) is geen geld te verdienen. Ondanks het geld dat je verdient, geeft de game je met dit arsenaal gamemodi nooit het idee dat je ergens naar toe werkt. Alles lijkt maar te zijn aangeleverd en het is aan de speler om zich te vermaken. Enig gevoel van progressie was een erg welkome toevoeging geweest.

Uitdaging

De bekende en vaak gehate Driving Challenges doen ook weer hun intrede. Deze uitdagingen bestaan uit kleine missies die binnen een bepaalde tijd moeten worden voltooid. Je begint met makkelijke doelen, zoals tot stilstand komen in een bepaald gebied. Gevorderde tests bestaan uit het binnen een bepaalde tijd voltooien van een circuit. Een gouden medaille krijg je als je de toptijd weet te verbeteren en een zilveren en bronzen medaille krijg je voor het neerzetten van langzamere tijden. Ironisch genoeg zorgen deze challenges ervoor dat je eindelijk iets hebt om voor te racen. Naast dat medailles geld opleveren, zorgen medailles voor de verder jammerlijk afwezige verslavende factor. Het is de korte en hapklare aard van de challenges die ervoor zorgt dat je diverse keren probeert om toch die gouden medaille te pakken te krijgen. De bonus is dat je praktisch ongemerkt genoeg geld bij elkaar sprokkelt om nieuwe auto's te kopen.

Als je denkt dat GT PSP ondanks alle fouten een perfecte manier is om auto's bij elkaar te sprokkelen, dan heb je het mis. Om je auto naar keuze in je bezit te krijgen moet je namelijk de tenenkrommende frustratie van de dealer doorstaan. In plaats van elke auto meteen beschikbaar te maken in de showroom, heeft Polyphony het lumineuze idee gehad per dag (elke race die je rijdt staat voor een virtuele dag) maar een paar merken met een select aantal auto's beschikbaar te stellen. Ben je dus op zoek naar dat ene type Nissan Skyline, dan zul je elke in-game dag moeten terugkeren naar de dealer om te checken of deze erbij staat. De grootste reden van deze opzet is waarschijnlijk om spelers aan te zetten tot het via WiFi delen van auto's met vrienden. Heb je geen vrienden met GT PSP? Pech gehad. Voor het racen in multiplayer heb je overigens ook vrienden in de buurt nodig met een PSP en de game, want ook de multiplayer-modus werkt alleen via de Ad Hoc-verbinding.

Rijdt als een zonnetje

Gezien de content, lijkt het bijna dat we een Gran Turismo 4-light in handen hebben, maar niets is minder waar. Zet je de physics op Professional, dan zijn het de kleine veranderingen in het rijgedrag van de auto's die aantonen dat het ontwikkelteam niet is blijven hangen bij Gran Turismo 4. De manier waarop de banden grip verliezen als je net wat te agressief een bocht instuurt of het overstuur dat wordt veroorzaakt als je net wat te vroeg het gas intrapt: het zijn elementen die anders aanvoelen en net wat realistischer overkomen. Het is overigens een hele prestatie dat Polyphony Digital er in is geslaagd zonder de aanwezigheid van een tweede analoge stick of analoge schouderknoppen de auto's even responsief aan te laten voelen als Gran Turismo 5 Prologue. Op Professional is het soms wel alle zeilen bijzetten om je auto in bedwang te houden, maar dit komt nooit door de beperkingen van de PSP. Je hebt altijd het idee dat je zelf de oorzaak bent en dat door simpelweg meer te racen een specifieke auto onder de knie kan worden gekregen. Diverse mechanische tuning-opties geven je de mogelijkheid een auto nog meer naar je hand te zetten. Zelfs met de Professional-optie uitgeschakeld blijven de physics overtuigen. Bochten zijn ineens veel makkelijker te nemen, maar de game weet de auto's neer te zetten als objecten die massa hebben en onderhevig zijn aan de natuurwetten van deze wereld. Dit is voor PSP-begrippen, maar ook binnen het genre, een hele prestatie.

Audiovisueel

Gran Turismo PSP komt met een primeur. Het is de eerste Gran Turismo zonder eentonige bandengeluiden. Voor het eerst in de serie klinken slippende en piepende banden realistisch en niet monotoon. Het is opvallend wat voor een verschil dit maakt. Niet alleen is het effect veel prettiger voor de oren, maar het geeft ook een goede indruk van hoe ver je op (of over) de limiet zit met je auto. Met de motorgeluiden is het iets minder gesteld, maar op één of andere wijze is Polyphony er toch in geslaagd de auto's wat meer volume mee te geven. Enig gevoel van nostalgie weet de game ook naar boven te brengen. In plaats van de minimalistische jazz-klanken van Gran Turismo 4 en Gran Turismo 5 Prologue klinken in de menu's Gran Turismo 1-achtige synthesizer jingles. Het mag de jongere generatie misschien niet veel doen, maar het gaf ons in ieder geval een warm gevoel van binnen.

Grafisch is er maar weinig aan te merken op GT PSP. Het is wel duidelijk dat textures op plekken van lagere resolutie zijn. Dit valt vooral op als je kijkt naar de achtergronden van de circuits. Toch is het verbazingwekkend dat elke circuit zo goed is overgezet uit Gran Turismo 4. Zelfs de kleur en belichting komt overeen. Men is er zelfs in geslaagd de Nürburgring Nordschleife in al zijn pracht en glorie over te zetten. Hoewel ook het wagenpark in groot detail is gemodelleerd, valt het op dat vooral een aantal oudere auto's van iets mindere kwaliteit zijn. De voor Gran Turismo-begrippen nieuwe modellen als de geometrisch ingewikkelde Citroën conceptwagen zien er daarentegen weer haarscherp uit. Het is zelfs mogelijk vanuit een simplistische cockpitstandpunt te racen met een functionele zijspiegel. Gemiddeld gezien kunnen we over de meer dan 800 gemodelleerde wagens niet klagen.