Blijft de één-unit-per-hex-regel? Wat zijn de verschillen tussen Beyond Earth en Alpha Centauri? Is er terraforming in Beyond Earth? En hoe ‘win’ je eigenlijk de toekomst? Zoveel vragen, zo weinig tijd. Ontwikkelaar Firaxis speelt gelukkig open kaart over hun nieuwe sciencefictiongame. Dat resulteert in een uitgebreide lezing over de toekomst van en volgens Civilization. Dus krijgen we antwoord op alle brandende vragen; via een interview en via een speelsessie die helaas nooit lang genoeg kan zijn om echt te ervaren in welke richting Beyond Earth de Civ-serie stuurt.

Geen revolutie in de ruimte

De toekomst van de mens ligt niet op aarde, maar ergens in de verste verte van het heelal. Wij aardlingen vinden een aantal bewoonbare plekken en sturen honderden expedities eropaf om maar zo snel mogelijk grondstoffen te winnen, een plekje te veroveren en uiteindelijk als dominante civilization de overwinning te vieren. Goedschiks dan wel kwaadschiks. Maar die verre planeten laten zich niet zomaar veroveren. Zogenaamde Bombardier Bugs en Siegeworms vallen nieuwe nederzettingen aan en het giftige miasma en de onherbergzame natuur maken het bouwen van nieuwe constructies een buitenaardse helletocht.

Sid Meier’s Civilization: Beyond Earth

De grond op die helletocht wordt nog wat heter onder de voeten dankzij de medemens. Andere expedities zijn even gebrand op succes en doen uiteraard alles om jou dwars te zitten, uit te buiten en van de nog onontgonnen kaart te vegen. Via diplomatie, spionage en rechttoe-rechtaan oorlog voeren wordt de pikorde op het nieuwe thuis van de mensch bepaald.

Goed, dus er zijn concurrerende beschavingen en de aliens zijn de nieuwe barbarians; niets nieuws onder de verre achterneef van de zon. Beyond Earth is allesbehalve een afscheid van de Civilization-games zoals we die kennen. Veel succesvolle, bekende elementen vormen de basis van Beyond Earth en de algemene gameplay is hooguit een evolutie op het toch al fantastische Civilization V van drie jaar geleden. De grote vernieuwingen van Beyond Earth vind je dan ook niet in de basis, maar op een aantal andere niveaus.

Boom vs web

Meest in het oog springende wijziging is de tech tree, of beter gezegd: het gebrek daaraan. De semi-lineaire boom met vertakkingen is vervangen door het tech web, een netwerk aan technologische ontwikkelingen waar je zelf maar een pad moet vinden. Dat pad ligt volledig open en daarmee ook het eindstation voor elk potje Civilization. Waar speler A bijvoorbeeld pas bij beurt honderd aan enigineering begint te denken, is de beschaving van speler B al volledig ontwikkeld op dat gebied. Het is een garantie voor asymmetrie, waarbij de uitdaging voor Firaxis uiteraard is om de balans te bewaren.

Sid Meier’s Civilization: Beyond Earth

Zoals de ontwikkelaar het zelf stelt ontstaat er een clash van ideologieën, die nu eens niet wordt medebepaald wordt door de geschiedenisboeken. In plaats van een race naar Medicine of een andere configuratie, is een potje Beyond Earth voor elke speler elke keer anders. De één legt de nadruk op de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, de ander op genetische manipulatie. En andersom in een volgend potje. De keuze wordt uiteraard beïnvloed door externe factoren, zoals omgeving. Ben je neergestreken in een land van overvloed dan ga je voor chemistry en organics voor een snelle ontwikkeling van je stad; op een plek waar het wemelt van de aliens kies je robots en engineering om je leger gauw op peil te krijgen.

Maar waarom zo’n web in plaats van de vertrouwde tech tree? De keuze is simpelweg ingegeven door het narratieve idee dat de toekomst nog volledig open ligt. Waar we een helder chronologisch beeld hebben van historische ontwikkelingen, is met geen enkele zekerheid te zeggen waar we over honderd, laat staan duizend jaar staan met onze beschaving.

Ideologieën en opdrachten

Overwinningen behalen doe je in zo’n open omgeving, behalve door iedereen brutaalweg uit te moorden, door succesvol te worden in een van de drie affinities: Supremacy, Harmony of Purity. Elke affinity staat voor een ideologie. Aan Supremacy ligt het idee ten grondslag dat elk obstakel te overwinnen is met technologie. Het Harmony-ideaal gaat uit van een symbiose met de nieuwe planeet: het idee dat de mens zich moet aanpassen aan zijn nieuwe omgeving via bijvoorbeeld genetische manipulatie. Purity daarentegen bestaat uit het ideaal van de nieuwe omgeving die zich aan moet passen aan aardse gewoontes en de mens zoals we die nu kennen.

Sid Meier’s Civilization: Beyond Earth

Hoe je een overwinning binnen zo’n affinity bereikt is afhankelijk van een duizendtal factoren. Behalve de keuzes die je maakt in het tech web, word je in Civilization: Beyond Earth ook telkens voor het blok gezet middels een reeks quests. Deze RPG-achtige opdrachten variëren van groot tot klein; van victory quests tot dilemma’s over het toelaten van gemanipuleerde wezens tot je stad of niet. Zulke beslissingen lijken vaak triviaal, maar spelen op de lange termijn een rol binnen jouw ontwikkeling. Welke rol precies, daarin blijft Beyond Earth expres vaag. Verwacht geen transparantie in statistieken over de bonussen die een beslissing geven voor een bepaalde affinity; dat moet je op de lange termijn zelf maar ondervinden.

De quests zijn een manier om het narratief van Beyond Earth vorm te geven en over te brengen. Dat narratief staat, in tegenstelling tot Alpha Centauri, niet vast. Beyond Earth begint met een (negatieve) mijlpaal, de zogenaamde Great Mistake, en eindigt met de volgende mijlpaal. Hoe die de grond in wordt geslagen is volledig aan de speler. Keuzes in quests, technologische ontwikkelingen, omgang met de omgeving en nog duizend andere factoren dienen als gereedschap voor spelers om dat eigen verhaal te bouwen.

Weg zijn dus de geschiedenisboeken als referentiepunt voor zowel ontwikkelaar als speler. Hoewel het verhaal van Beyond Earth enigszins insinueert een vervolg te zijn op het einde van Civilization V, dient volgens Firaxis het huidige geopolitieke landschap meer als springplank voor de gebeurtenissen in dit sci-fi-vervolg. Daarmee is het startpunt wellicht realistischer dan het eindpunt van Civ 5; het einde maak je zo buitenaards als je zelf maar wilt.

Morgen lees je meer over Civilization: Beyond Earth. Lees ook het zojuist online verschenen interview.