De échte voorganger inderdaad, want de originele BioShock is het geesteskind van Ken Levine. De eerste BioShock is één van de pareltjes in de gamewereld, een spel dat tot op de dag van vandaag gebruikt wordt als voorbeeld van hoe games óók kunnen zijn. Levine werkte, ondanks het grote succes, niet mee aan BioShock 2, die zich in dezelfde stad als het eerste deel afspeelt. Als hij een nieuwe BioShock zou gaan ontwikkelen, moest de game een nieuw verhaal en andere spelwereld krijgen. En aan die belofte houdt hij zich: BioShock: Infinite verplaatst zich van een donkere en beklemmende onderwaterwereld naar een kleurrijke en oogverblindende zwevende stad die langzaam in een dystopie verandert.

In tegenstelling tot de vorige BioShock-games weet je in BioShock: Infinite wel wie je bent. Op de bovenkant van het koffertje staat Booker DeWitt: een ex-geheim agent van het particuliere detectivebureau Pinkerton. Maar DeWitt heeft een grote schuld bij Pinkerton en die kan enkel worden ingelost door een meisje genaamd Elizabeth uit de zwevende kolonie Columbia te halen. Je mag voor jezelf bepalen of dat ontvoeren of redden is.

Je bent in de hemel

Eenmaal aangekomen bij de vuurtoren, wordt de lucht donkerder. Het stormt en de golven botsen tegen het kleine eilandje aan. In de top van de vuurtoren staat een oude stoel met rode fluwelen bekleding. DeWitt neemt plaats en wordt via een capsule omhooggeschoten, de wolken in. Tijdens de reis omhoog wordt de lucht weer helder en gaat de zon schijnen. Heel even zie je een glimp van Columbia, waarna je in een kathedraal arriveert. Overal staan kaarsen en op de achtergrond klinkt een kerkkoor. Je voelt rust. Alsof het de enige plek op aarde is waar vrede kan bestaan.

Religie speelt een belangrijke rol in Bioshock: Infinite. Columbia wordt bestuurd door Zachary Hale Comstock, de leider van de groep The Founders die naar eigen zeggen het woord van God naar de inwoners verspreidt. Ook DeWitt moet zich laten dopen alvorens hij de zwevende stad betreedt. Toch lijkt hij van het bestaan van Columbia niets af te weten. Als hij in de kathedraal aan een misdienaar vraagt waar hij is, krijgt hij een geruststellend antwoord: “Je bent in de hemel. Of in ieder geval heel dichtbij.”

Columbia is een prachtige en vooral opgewekte stad barstensvol kleur. De oude gebouwen zweven tussen de wolken en door de hemelsblauwe lucht vliegen zeppelins. Columbia, die uit tientallen zwevende eilanden bestaat, wordt door verschillende rails met elkaar verbonden. In het midden van al deze eilanden zweeft een groot gouden standbeeld van een engel. Een leuke knipoog naar het bekende Vrijheidsbeeld. De idyllische stad voelt, in tegenstelling tot de vorige BioShock-games of zelfs de nieuwe steampunk-game Dishonored, echt enorm levendig aan. Je loopt door een kermis, langs een flamboyante hotdogverkoper en vanuit het niets duikt een klein luchtschip op met een swingend zangkwartet met dito gestreepte maatpakken en hoedjes. Ze zingen God Only Knows van The Beach Boys. Het gevoel wordt steeds sterker: ik wil hier nóóit meer weg.

Dat gevoel blijft niet lang. Hoewel Columbia in al zijn pracht en praal schittert, is de zwevende stad door zijn sterke grenzen zeer nationalistisch en lopen er enkel blanke mensen rond. Overal in Columbia hangen Amerikaanse vlaggen of zie je religieuze propaganda van Comstock, die de nationalistische belangen sterk verdedigen. Bij een onschuldig ogende kermisattractie wordt een showmeisje het podium opgeroepen met de zin “het mooiste blanke meisje van Columbia”. Dan gaan plotseling de gordijnen van de kermisattractie open en wordt er een verliefd stel, beide vastgebonden aan een paal, het podium opgereden. Een jonge blonde man en negroïde vrouw schreeuwen om hulp. Ze worden aan de schandpaal genageld.

Tijdens deze feestelijk gevierde festiviteit ontdekt het leger van Columbia – een soort van nazistische soldaten met strakke donkergrijze uniforms – een vreemd brandmerk op de binnenkant van DeWitts arm: de letters AD. De combinatie van deze twee letters schijnt het teken van de valse profeet te zijn, degene die Comstock van zijn macht wil beroven. In de stad hangen daarom veel aanplakbiljetten waarmee burgers worden geïnstrueerd verdachten met het teken bij het leger aan te geven. De ontdekking van het brandmerk leidt direct tot een gewelddadige aanhouding van DeWitt, waarna hij ternauwernood ontsnapt. Gewapend met een Walther P38 (het pistool van het Duitse leger uit de Tweede Wereldoorlog) en een speciale magnetische vastgrijphaak die kan ronddraaien moet hij in deze heksenketel Elizabeth zien te vinden.

Stress en sfeer

De magnetische vastgrijphaak is naast het inslaan van hoofden ook handig voor het vasthouden aan aangrijpingspunten als balkons en de rails die de eilanden van Columbia met elkaar verbindt. Door de magnetische werking kan DeWitt flinke afstanden naar andere aangrijpingspunten springen en ook een ritje aan de rails is een enorm gave afwisseling tijdens het verkennen van Columbia. Het berijden van de rails is ook een uitstekende manier om vijanden te bevechten, want DeWitt komt in een flinke vaart voorbij, schiet tegelijkertijd en kan zelfs vanaf de rails op een soldaat springen waarna zijn hoofd in kleine stukjes wordt gehakt.

In een korte tijd verandert Columbia van een sprankelende stad in een beklemmende omgeving waar DeWitt constant onder druk van Comstocks leger staat. Soms kleurt Columbia grijs en verdwijnt de zon, de andere keer – als DeWitt onherkenbaar of in andere gebieden is - oogt de stad weer zo vredig als eerst. BioShock: Infinite wisselt ook heel slim tussen actie- en stressvolle scènes en rustgevende periodes waar de speler de sfeer en ambiance van Columbia kan opsnuiven.

De wapens die DeWitt in Columbia tot zijn beschikking heeft, zijn net als de spelwereld ook duidelijk op het steampunk-genre geïnspireerd: roestige machinegeweren, dikke shotguns of een sniper met een megagroot vizier. Naast de geweren heeft DeWitt ook speciale krachten, genaamd vigors, die hij met zijn linkerhand activeert. Denk aan een wervelwind van kraaien die vijanden tot bloedens toe pikken, het gooien van een vuurbom of het overnemen van vijandige doelwitten die bezeten raken. Deze krachten worden, net als veel andere upgrades, met een drankje aan DeWitt toegevoegd en hebben een speciaal soort zout nodig om gebruikt te kunnen worden. Als je een dergelijk drankje drinkt, wordt de nieuwe vigor met een kort tussenfilmpje geïntroduceerd. Bij de vigor Murder of Crows landt er plotseling een kraai op je hand die de speler met zijn lichtgevende ogen recht aankijkt. Een gaaf detail.

Elizabeth

Ook Elizabeth voegt veel aan de actie in BioShock: Infinite toe, ondanks haar mooie en schattige uiterlijk. Tijdens de ontmoeting tussen DeWitt en Elizabeth gooit ze met boeken om zichzelf te verdedigen. Het is aandoenlijk. Haar grote blauwe ogen verbloemen de magische krachten die Elizabeth heeft. Ze kan tears (de Nederlandse vertaling is scheur, geen traan) oproepen: een soort van portalen die tevens als echte objecten kunnen functioneren. Zo kan Elizabeth via een tear vanuit haar kamer een kijkje in Parijs nemen, maar is het ook mogelijk dat ze tijdens een gevecht een turret of een extra lading zout oproept.

De tears van Elizabeth geven een extra dimensie aan de actie in BioShock: Infinite, zonder ooit overduidelijk aanwezig te zijn. De actie draait nog steeds om heel veel schieten en het tactisch inzetten van vigors. Elizabeth is eigenlijk een ondersteunde factor die je tijdens de gevechten soms wat ammunitie of medicijnen geeft. Ze blijft tijdens de actie op de achtergrond en schuilt – mede vanwege haar liefelijke karakter – liever achter muren dan dat ze meevecht. Een verstandige keuze van de ontwikkelaars, want ze pakt geen kills af en probeert vooral zo veel mogelijk uit de weg te blijven. DeWitt doet al het ‘echte’ werk.

Geen antwoorden

De connectie die de speler met Elizabeth krijgt, wordt enorm sterk. Ze praat met je, verzorgt je, huppelt vrolijk rond als er geen soldaten in de buurt zijn en haar meisjesachtige enthousiasme geeft een mooi contrast met de norsheid van de ingetogen DeWitt. Je wilt haar beschermen. Elizabeth is vanwege haar krachten niet alleen belangrijk voor Comstock: ook de tegenbeweging Vox Populi wil het meisje graag in handen krijgen. Het ideologische Vox Populi, dat zich in het ondergrondse van Columbia ophoudt, wil de macht weer terug aan de bewoners van Columbia geven en zien de dood van Elizabeth als de enige manier om dit te verwezenlijken. Het conflict wordt alsmaar groter en DeWitt zit er middenin.

BioShock: Infinite lijkt, net als de originele game, veel meer dan alleen een first-person shooter te worden. De game behandelt beladen onderwerpen als xenofobie, racisme, religie en de extremen daarvan en schroomt niet om dit vrij direct in beeld te brengen: van een schokkende religieuze zelfmoord tot het met gevaar voor eigen leven onderdak bieden aan niet-blanke mensen. BioShock: Infinite vertelt daarmee een diepgaand en ingewikkeld verhaal met verschillende overtuigingen, contrasten en visies, maar laat tijdens de preview vooral heel veel vragen onbeantwoord. En dat kan alleen maar bejubeld worden.